Poradnik Przedsiębiorcy

Opodatkowanie środków otrzymanych na Patronite - kogo dotyczy podatek od darowizny?

Młodzi przedsiębiorcy miewają ciekawe pomysły na biznes, często problemem jest jednak ich finansowanie. Banki nie chcą wspomagać takich przedsięwzięć. Obecnie coraz bardziej popularne jest pozyskiwanie środków na różnych aukcjach internetowych. Ponadto także twórcy zbierają w ten sposób środki na swoje projekty. Czy opodatkowanie środków otrzymanych na Patronite traktowane jest jako darowizna? Sprawdź

Kto może zbierać środki na Patronite?

Na wstępie należy wyjaśnić, że Patronite to portal, który ma za zadanie łączyć autorów z osobami chcącymi wesprzeć ich pasję przez pomoc finansową w realizacji planów i celów twórców. Dzięki portalowi patroni wpłacają regularne, comiesięczne kwoty na konto autorów. Środki te mogą oni wykorzystać na potrzeby swojej działalności. Dzięki portalowi zyskują nie tylko autorzy. Patroni wspierający autorów mogą liczyć na dostęp do wyjątkowych nagród, a także bezcenną świadomość realnego wspierania pasji innych.

Autorem może być youtuber, bloger, rysownik, artysta, muzyk, ale też fundacja, stowarzyszenie, facebookowy fanpage, firma, projekt czy sportowa drużyna. Tym samym pojęcie to jest wyjątkowo szerokie. Może być nim więc zarówno osoba, jak i organizacja, która ma pasję i chce ją rozwijać. 

Patronami mogą być wszelkie osoby, które chcą wesprzeć autora. Tutaj nie ma specjalnych wymagań poza chęcią wspierania i oczywiście posiadaniem środków.

Opodatkowanie darowizn

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem darowizny. Tym samym co do zasady umowa darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. 

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, w tym zakresie należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z jego art. 888 § 1 przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do żadnego świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Powyższe oznacza, że darowizna musi wzbogacić obdarowanego, a darczyńca nie może w zamian uzyskać żadnego ekwiwalentu ani w chwili darowizny, ani w przyszłości. Zgodnie z art. 890 § 1 kc oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia. Co ważne, w przypadku darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych. 

Zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2 powyższej ustawy).

Natomiast w myśl art. 14 ust. 3 ustawy od spadków i darowizn do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

  • do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
  • do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo, rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
  • do grupy III – innych nabywców.

Ustawodawca przewidział zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

  • 9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
  • 7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
  • 4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej. 

W przypadku, gdy nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Przykład 1.

Podatnik otrzymał od teściowej w kwietniu kwotę 9000 zł. W związku z trudną sytuacją w czerwcu tego samego roku otrzymał od niej drugą darowiznę pieniężną na kwotę 2500 zł. Czy w takiej sytuacji będzie musiał złożyć zeznanie i opodatkować darowiznę?

Tak, w tej sytuacji podatnik jest obowiązany do złożenia deklaracji podatkowej i opodatkowania darowizny. W tym bowiem przypadku łączna kwota darowizny przekracza kwotę wolną, tj. 9637 zł. 

Opodatkowanie środków otrzymanych na Patronite

Jak to już wyżej opisaliśmy, dzięki portalowi Patronie autorzy mogą zbierać środki od patronów. W praktyce nie są to duże kwoty, zazwyczaj po 100 lub 200 zł. Jednak patroni często wpłacają kwoty wielokrotnie na rzecz danego autora lub zobowiązują się do wpłat np. co miesiąc na dany projekt. Z uwagi na fakt, że mogą oni dokonywać na rzecz autora darowiznę 5 zł, 10 zł, 20 zł, 50 zł i 100 zł wielokrotnie, zastosowanie znajdzie tutaj art. 9 ust. 2 ustawyo podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

Przykład 2.

Autor postanowił zebrać kwotę na stworzenie własnego filmu. Chciał to zrobić za pośrednictwem Patronite. Większość wpłat jest niewielka, po 20 czy 50 zł, jednak jeden z patronów postanowił wpłacić trzykrotnie po 2000 zł. Czy w takim przypadku należy powyższe środki opodatkować?

W tym przypadku kwota zebrana przez autora od jednej osoby sumarycznie w ciągu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie otrzymanie darowizny, przekroczy kwotę 4902 zł. Tym samym podatnik winien złożyć zeznanie podatkowe SD-3 z tytułu otrzymania darowizny od każdej osoby fizycznej odrębnie, w terminie miesiąca od dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od dnia otrzymania darowizny. 

Podsumowując, podatnicy zbierający środki pieniężne za pośrednictwem Patronite muszą składać zeznania podatkowe i dokonywać ich opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Podatnicy oczywiście opodatkowują darowizny powyżej kwot wymienionych w ustawie od spadków i darowizn.