Poradnik Przedsiębiorcy

Podatek od dochodu uzyskanego za granicą - jak rozliczyć?

Polacy, którzy zdecydowali się wyjechać do pracy za granicę, to grupa około 3 mln osób. Co więcej, ich liczba stale rośnie. Ci z nich, którzy zdecydowali się na podjęcie legalnej pracy, mimo przebywania w obcym państwie, wciąż posiadają obowiązek systematycznego rozliczania się z urzędem skarbowym w Polsce. Kto dokładnie podlega obowiązkowi rozliczania się z polskim urzędem skarbowym? Jak prawidłowo rozliczyć podatek od dochodu uzyskanego za granicą oraz, czy taki podatnik musi jednocześnie rozliczać się w państwie, w którym pracuje oraz w Polsce? Te kwestie zostaną poruszone w niniejszym artykule.

Podatek od dochodu uzyskanego za granicą a prawo podatkowe

Międzynarodowe prawo nakazuje pracodawcy zatrudniającego polskiego obywatela za granicą, pobierać z jego wynagrodzenia zaliczki na podatek od dochodu uzyskanego za granicą na podatek dochodowy. Pracownik z kolei, jako podatnik, ma obowiązek rozliczyć się z tych zaliczek w polskim urzędzie skarbowym. Co więcej, podatnik jest zobowiązany również do rozliczenia się z organem skarbowym państwa, w którym pracuje, z wynagrodzenia uzyskanego za granicą. Z kolei obywatel Polski niebędący rezydentem podatkowym państwa trzeciego, w którym pracuje, musi w tym państwie wykazać i rozliczyć jedynie zarobki uzyskane w tym kraju.

Przykład 1.

Obywatel Polski pracuje w dwóch państwach obcych. W każdym z państw ma on obowiązek rozliczyć się wyłącznie z zarobków uzyskiwanych na terytorium danego kraju. Pracując zarówno w Holandii i Niemczech, dochód uzyskany w Holandii rozlicza tylko w holenderskim urzędzie skarbowym, natomiast dochód uzyskany w Niemczech rozlicza jedynie w niemieckim urzędzie skarbowym. W Polsce natomiast, podatnik jest zmuszony rozliczać wszystkie swoje przychody uzyskane w danym roku rozliczeniowym. Oznacza to, że musi on złożyć dodatkowe zeznanie podatkowe i wykazać zarobki z obu państw obcych, w których pracował.

Jakie są metody rozliczania dochodów uzyskanych za granicą?

Metoda rozliczenia dochodów uzyskanych z tytułu pracy wykonywanej za granicą, będzie zależna od rodzaju zatrudnienia.

Wyróżniamy zatrudnienie, w którym:

Dochód uzyskany za granicą u zagranicznego pracodawcy

Podatnik otrzymujący wynagrodzenie za swoją pracę za granicą, ma prawo do zwrotu nadpłaty podatku. W takiej sytuacji polski obywatel może korzystać z ulg podatkowych oraz wyższych kwot wolnych od podatku. W chwili, kiedy polski obywatel pracuje dla zagranicznego pracodawcy za granicą, wielokrotnie dochodzi do sytuacji, w których pracodawca ten nie rozlicza podatku dochodowego od razu przy pobieraniu zaliczek na podatek. Ich wykazanie następuje dopiero po zakończeniu roku podatkowego w deklaracji podatkowej. Wskazane zaliczki opłacane przez pracodawcę zazwyczaj są wyższe, niż kwota należna dla urzędu skarbowego, co następnie przekłada się na występowanie nadwyżek i rodzi obowiązek zwrotu przez fiskusa pieniędzy podatnikowi, a nie pracodawcy. Pieniądze te zostają własnością polskiego pracodawcy.

Dochód uzyskany za granicą otrzymywany od polskiego pracodawcy

Polski podatnik (pracownik) oddelegowany do pracy za granicę, którego wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę bezpośrednio z Polski, który nie korzysta z zagranicznego zakładu pracy usytuowanego w państwie, w którym pracownik pracuje, będzie płacił podatek wyłącznie do urzędu skarbowego w Polsce.

Jednakże w sytuacji, gdy delegacja polskiego pracownika będzie wynosiła co najmniej 182 dni w danym roku kalendarzowym, wówczas organy skarbowe państwa obcego mają prawo opodatkować dochód oddelegowanego pracownika.

Jeżeli natomiast wynagrodzenie pracownika oddelegowanego będzie wypłacane przez zakład zagraniczny (polskiego przedsiębiorcy) albo jeżeli pracodawca zostanie oddelegowany do pracy u zagranicznego pracodawcy (współpracującego z polskim przedsiębiorcą), to ten dokonuje wypłat wynagrodzenia. Wówczas dochód polskiego pracownika zostanie opodatkowany również za granicą. Taka sytuacja rodzi obowiązek podwójnego opodatkowania podatnika pracującego za granica w ramach delegacji.

Dochód uzyskany na terytorium Polski od zagranicznego pracodawcy

W sytuacji, kiedy polski obywatel wykonuje pracę zdalną na terenie Polski dla zagranicznego pracodawcy, podatek odprowadzany będzie jedynie do polskiego urzędu skarbowego. W przypadku takiego sposobu zarobkowania, to sam pracownik musi zadbać o wpłatę zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Otrzymując wynagrodzenie od zagranicznego pracodawcy, polski pracownik nie otrzyma od niego PIT-11. Wyliczenie i wykazanie zarobionej kwoty przed urzędem skarbowym w Polsce, leży wyłącznie w gestii pracownika.

Jak rozliczyć w Polsce wynagrodzenia uzyskane za granicą?

Polscy rezydenci podatkowi, dochód uzyskany za granicą, mają obowiązek rozliczyć w polskim urzędzie skarbowym. 

Rezydentami są osoby, które:

  • posiadają w Polsce centrum interesów osobistych i gospodarczych,

  • przebywają na terytorium Polski dłużej niż 182 dni w roku.

Rezydenci podatkowi dochód uzyskany za granicą rozliczają w zależności od umowy międzynarodowej, podpisanej przez Polskę z państwem trzecim, w którym zarabiali. Wyróżnić możemy metody:

Polscy rezydenci podatkowi powinni dokładnie sprawdzić umowę międzynarodową o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowy te często zawierają wskazówki, dzięki którym podatnik nie będzie musiał płacić daniny dwukrotnie.

Czym jest metoda zwolnienia z progresją?

W sytuacji, kiedy dochód podlega opodatkowaniu za granicą, a z umowy międzynarodowej wynika, że zastosowanie znajduje zasada zwolnienia z progresją, Polska zwolni taki dochód z opodatkowania. 

W takiej sytuacji:

  1. Dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce sumuje się z dochodami uzyskanymi za granicą (dochody te są zwolnione z podatku). Od sumy tych dochodów, oblicza się podatek według skali podatkowej; 

  2. Następnie należy ustalić stopę procentową do wcześniej wyliczonej sumy dochodów. Dokonuje się tego poprzez podzielenie podatku obliczonego, według polskiej skali podatkowej przez całość dochodów, sumy dochodów uzyskanych w Polsce i za granicą. Wyniki mnożymy przez 100;

  3. Ustaloną stopę procentową, należy zastosować do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce.

Czym jest metoda proporcjonalnego odliczenia?

Zgodnie z niektórymi umowami międzynarodowymi, polski podatnik jest zobowiązany stosować zasadę proporcjonalnego odliczenia, tj. kredytu podatkowego. 

Metoda jest mniej korzystna dla polskich podatników, dlatego też tacy podatnicy mają prawo porównać wysokość podatku ustalonego metodą proporcjonalnego odliczenia z wysokością podatku, który rozliczony byłby metodą zwolnienia z progresją. Taką nadwyżkę podatnik może odliczyć od polskiego podatku, stosując ulgę podatkową.

Przy tej metodzie:

  1. Dochody uzyskane za granicą łączy się z dochodami krajowymi;

  2. Od sumy tych dochodów oblicza się podatek według obowiązujących w Polsce przepisów;

  3. Następnie od tak obliczonego podatku, odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu za granicą. Odliczenie to nie może przekroczyć tej części podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w obcym państwie;

  4. Wyliczony podatek pomniejsza się o ulgę abolicyjną.

Czy każdy polski obywatel musi rozliczać się z polskim urzędem skarbowym?

Nie każdy obywatel Polski, który pracuje za granicą, ma obowiązek rozliczania się w polskim urzędzie skarbowym. Nie muszą tego dokonywać osoby, które przeniosły swoje centrum interesów życiowych do państwa, w którym pracują. Oznacza to, że osoby, które na stałe zamieszkały w obcym państwie, zabrały tam swoje rodziny, a do Polski przyjeżdżają wyłącznie sporadycznie (np. w celu odwiedzenia rodziny), rozliczają się jedynie w kraju swojego zamieszkania.

Obowiązek rozliczania się w Polsce nie dotyczy również osób, które wszystkie swoje dochody w danym roku kalendarzowym uzyskały wyłącznie za granicą, a w Polsce przebywały krócej niż 182 dni.

Urzędy skarbowe właściwe do spraw opodatkowania osób zagranicznych 

Zeznania roczne (PIT-37, PIT-11) należy składać do urzędów skarbowych właściwych ze względu na:

  • miejsce zamieszkania lub adres siedziby pracodawcy – jeśli pobór podatku następuje za pośrednictwem płatnika;

  • miejsce pobytu podatnika, jeżeli pobór podatku następuje bez pośrednictwa płatnika;

  • miejsce wykonywania czynności, z tytułu których uzyskiwany jest przychód, w szczególności ze względu na miejsce świadczenia usług (wykonywania pracy), jeżeli nie można ustalić właściwości w sposób wskazany w dwóch poprzednich punktach.

Podatek od dochodu uzyskanego za granicą – podsumowanie 

Podsumowując podatek od dochodu uzyskanego za granicą, polski pracownik rozlicza w zależności od zasad zatrudnienia. Obowiązek złożenia deklaracji w Polsce, nawet przy stałym zatrudnieniu za granicą, posiadają polscy rezydenci podatkowi. Natomiast przy rozliczeniu zarobków zagranicznych, obowiązuje metoda zwolnienia z progresją, bądź proporcjonalnego odliczenia – jest to zależne od umowy międzynarodowej podpisanej z Polską oraz państwem, w którym pracuje polski obywatel.