Poradnik Przedsiębiorcy

Zwolnienie z PIT dla młodych a 50% koszty uzyskania przychodu

W roku 2019 weszła w życie aktualizacja przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która objęła zwolnieniem przedmiotowym osoby do 26. roku życia. Zwolnienie to, powszechnie zwane „zwolnieniem z PIT dla młodych”, w praktyce oznacza, że osoby młode, które nie ukończyły 26. roku życia, osiągające przychody z określonych źródeł, zwolnione są z obowiązku opłacania zaliczek na poczet podatku dochodowego. Niestety wdrożenie zerowego PIT-u zostało jednocześnie ograniczone przez ustawodawcę licznymi wyjątkami. Czy zwolnienie z PIT dla młodych obowiązuje, gdy występują 50% koszty uzyskania przychodu? Co mówią na ten ten temat przepisy? Wyjaśniamy.

Zwolnienie z PIT dla młodych

Osiąganie przychodów jest jednoznaczne z obowiązkiem odprowadzania zaliczek na poczet podatku dochodowego – obowiązek ten dotyczy praktycznie każdego, zarówno przedsiębiorcy, jak i pracownika czy wykonawcy umów cywilnoprawnych. Ustawodawca zdecydował się jednak wyjść naprzeciw potrzebom młodych osób, które w okresie zdobywania swoich pierwszych doświadczeń zawodowych zazwyczaj nie osiągają znaczących przychodów, i zdecydował się wprowadzić dla nich ulgę zwalniającą z obowiązku opłacania podatku dochodowego.

Zwolnienie z PIT dla młodych przysługuje jednak tylko określonej grupie interesantów, którzy muszą jednocześnie spełniać kilka warunków:

  • nie ukończyły 26 lat – ulga przysługuje tylko do dnia urodzin, co oznacza, że każdy przychód osiągnięty po tym terminie powinien już zostać opodatkowany;

  • osiągają przychody:

    • ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy;

    • z umów zleceń;

    • z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej;

    • z tytułu odbywania stażu uczniowskiego;

  • osiągnęły przychód w kwocie nieprzekraczającej 85 528,00 zł w ciągu roku kalendarzowego.

Zwolnienie z PIT dla młodych nie objęło:

  • wykonawców umów o dzieło;
  • młodych przedsiębiorców;
  • nierezydentów-zleceniobiorców – ponieważ ich umowy są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w stawce 20%.

Co istotne, zerowy PIT w dalszym ciągu nie objął sobą zasiłków z ubezpieczenia społecznego, które wypłaca pracodawca.

50% koszty uzyskania przychodu

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT przy korzystaniu z praw autorskich lub ich sprzedaży stosuje się 50% koszty uzyskania przychodów. Natomiast wysokość tych kosztów ma bezpośredni wpływ na wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy.

50% koszty uzyskania przychodów przysługują:

  • z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego;
  • z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną;
  • z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – z zastrzeżeniem 9b.

Art. 22 pkt. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:

1) działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;

2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;

3) produkcji audialnej i audiowizualnej;

4) działalności publicystycznej;

5) działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;

6) działalności konserwatorskiej;

7) prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231 oraz z 2020 r. poz. 288), do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;

8) działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej”.

50% koszty uzyskania przychodu oblicza się od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe potrącone przez płatnika w określonym miesiącu.

Zwolnienie z PIT dla młodych a 50% koszty uzyskania przychodu

Ustawodawca, wprowadzając ulgę „PIT Zero”, jednocześnie dokonał aktualizacji treści przepisów dotyczących 50% kosztów uzyskania przychodów.

Nowe przepisy określają, że przy zastosowaniu ulgi „zwolnienie z PIT dla młodych” suma łącznych kosztów autorskich oraz przychodów zwolnionych z podatku nie może przekroczyć kwoty 85 528 zł (kwota określająca pierwszy próg podatkowy) w roku podatkowym.

Co to oznacza w praktyce? Powyższe zapisy określają, że uzyskanie przez daną osobę przychodów zwolnionych z podatku w maksymalnej dopuszczalnej kwocie (85 528,00 zł) wyłącza możliwość stosowania w tym samym roku 50% kosztów uzyskania przychodów.

Powyższa zasada obowiązuje nawet w przypadku, gdy przychody zwolnione z podatku dochodowego nie są przychodami, które objęte zostałyby 50% kosztami uzyskania przychodu – i tak należy je zaliczyć do omawianego limitu w sytuacji określenia prawa do zastosowania kosztów autorskich.

Potwierdzenie powyższych słów znajdziemy również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0112-KDIL3-2.4011.381.2019.1.DJ):

„(...) wynagrodzenia wypłacane np. z tytułu zawartych umów zleceń w części odpowiadającej kwocie wyodrębnionej za przeniesienie na podmiot zatrudniający majątkowych praw autorskich do wykonanych utworów należy zakwalifikować do przychodów z praw majątkowych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ustawy o PIT. A zatem, mając na względzie literalne brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, zwolnienie w nim opisane do przychodów z tego tytułu nie znajduje zastosowania”.

Przykład 1.

Młody pracownik osiąga bardzo wysokie wynagrodzenie z tytułu tworzonego oprogramowania. Jego wynagrodzenie objęte jest zwolnieniem z PIT dla młodych. Już w maju przekroczył on limit przychodu określający pierwszy próg podatkowy. Pierwsze wynagrodzenie autorskie przysługiwać będzie pracownikowi wraz z wynagrodzeniem za czerwiec i następnie za kolejne miesiące, jednakże wynagrodzenia te i tak nie zostaną objęte 50% kosztami uzyskania przychodów, ponieważ pracownik już w maju wyczerpał maksymalny limit przychodów, który dotyczy zarówno zwolnienia z PIT, jak i 50% KUP.

Ulgi zwolnienie z PIT dla młodych nie można łączyć z 50% kosztami autorskimi, ponieważ zarówno dla zerowego PIT, jak i dla 50% kosztów uzyskania przychodu ustalono wspólny limit przychodów w wysokości 85 528,00 zł.

50% koszty uzyskania przychodu a ulga bez PIT dla młodych – podsumowanie

Zwolnienie z PIT dla młodych zagwarantowało młodym, aktywnym zawodowo pracownikom oraz zleceniobiorcom możliwość osiągania wyższych dochodów. Niestety jedna ulga pociągnęła za sobą ograniczenie możliwości korzystania z innej – 50% kosztów uzyskania przychodów. Wynika to z faktu, że dla obu ulg ustalono wspólny limit przychodów w wysokości 85 528,00 zł.