Poradnik Przedsiębiorcy

Copyright - czy ten znak jest konieczny?

Słowo “copyright” po angielsku oznacza “prawo autorskie”. A zatem oznaczenie Copyright mówi, że dane dzieło jest chronione prawem autorskim, wszelkie prawa są zastrzeżone, a prawo do korzyści finansowych i osobistych należy się twórcy dzieła. Czy oznaczenie Copyright jest konieczne do chronienia swojego utworu?

Co to jest i skąd się wziął znak © - Copyright?

Copyright to inaczej prawo autorskie przysługujące dziełu. Znak ten ma swój początek w powszechnej konwencji o prawie autorskim zrewidowanej w Paryżu 24 lipca 1971 r. Konwencja miała na celu zapewnienie - we wszystkich krajach świata - ochrony prawa autorskiego do dzieł literackich, naukowych i artystycznych.

Art. III Konwencji Powszechnej

Każde Umawiające się Państwo, które zgodnie ze swym ustawodawstwem wewnętrznym wymaga spełnienia, jako warunku ochrony praw autorskich, takich formalności, jak zdeponowanie, zarejestrowanie, zastrzeżenie, poświadczenie notarialne, uiszczenie opłat, wytworzenie lub opublikowanie na terytorium własnego kraju, powinno uważać te wymagania za spełnione w stosunku do każdego dzieła chronionego w myśl niniejszej konwencji, które zostało opublikowane po raz pierwszy poza terytorium tego Państwa i którego autorem nie jest jego obywatel, oraz jeżeli od pierwszej publikacji tego dzieła wszystkie egzemplarze dzieła opublikowanego z upoważnienia autora lub innego podmiotu prawa autorskiego zostały opatrzone symbolem C oraz nazwą podmiotu prawa autorskiego i wskazaniem roku pierwszej publikacji; symbol, nazwa i rok powinny być zamieszczone w sposób i w miejscu wskazujących wyraźnie zastrzeżenie praw autorskich.

Zgodnie z powyższym artykułem, opatrzenie danego dzieła symbolem C w kółku (©) jest podstawą do ochrony prawa autorskiego (rozciągającego się na wszystkie państwa) w stosunku do tego dzieła - do roku 1979.

W roku 1979 w Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych (umowa międzynarodowa) ustalono, że do ochrony prawem autorskim danego utworu nie jest niezbędne zastosowanie oznaczenia “Copyright” - a że ustawodawstwo krajowe poprzez swoje zapisy ma ustanowić taką ochronę z mocy prawa.

Zgodnie z konwencją berneńską ochrona praw autorskich jest automatyczna, nie jest wymagana żadna rejestracja, ani umieszczanie noty o prawach autorskich czy też znaczka ©. Konwencję podpisały 163 państwa, w tym Polska.

Co daje oznaczenie copyright?

Oznaczenie Copyright (©) to ochrona danego dzieła prawem autorskim. Opatrzenie danego utworu (książki, płyty itd.) znakiem C w kółku informuje, że zabronione jest jego kopiowanie, zmienianie, a prawo do korzystania oraz wszelkie inne prawa związane z autorstwem przysługują wyłącznie twórcy dzieła.

Czy stosowanie copyright jest konieczne?

W Polsce stosownie noty Copyright nie jest ani konieczne ani potrzebne, ponieważ w myśl ustawy o prawach autorskich już sam przejaw działania twórczego o indywidualnym charakterze świadczy o prawach autorskich twórcy i jest chronione z mocy prawa, bez spełnienia jakichkolwiek formalności.

Art. 1 ustawy o prawach autorskich

1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

2. Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną.

3. Ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności.

Mimo że oznaczenie Copyright nie jest konieczne, to nie zaszkodzi opatrzenie tym symbolem swojego dzieła - znak ten może ułatwić dochodzenie roszczeń w sporach sądowych, gdy druga osoba dopuściła się kopiowania utworu. Kopiujący nie będzie mógł się już powoływać na niewiedzę, że dany wytwór to czyjeś dzieło i jest chroniony prawem autorskim, ponieważ znak Copyright ewidentnie informuje, że wszelkie prawa do dzieła są zastrzeżone.

Podsumowując, znak Copyright nie warunkuje ochrony dzieła, gdyż te jest chronione z mocy prawa, ale ułatwia dochodzenie ewentualnej szkody w procesie sądowym.