Poradnik Przedsiębiorcy

Ingerencja ZUS w ustalone wynagrodzenie - kiedy jest zasadna?

Istotą umownego stosunku pracy jest to, że strony (pracownik i pracodawca) wspólnie ustalają jej warunki. Jednym z elementów podlegającym wypracowaniu w umowie jest wynagrodzenie. Jego wysokość zależy od wielu czynników m.in. od wyksztalcenia, doświadczenia, zakresu obowiązków, etc. Specjalista prawny HaloPrawo.pl wyjaśnia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako podmiot odrębny może ingerować w ustaloną wysokość wynagrodzenia.

Wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru składek odprowadzanych do ZUS, dlatego pojawia się pytanie czy ingerencja ZUS w ustalone wynagrodzenie jest dopuszczalna. Jest to istotne zagadnienie chociażby z tego powodu, że na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w pewnych okolicznościach spoczywa obowiązek wypłaty świadczeń na rzecz pracownika – np. w przypadku tzw. „chorobowego”.

Obecnie przyjęła się już mocno utrwalona praktyka, że jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że wynagrodzenie na rzecz konkretnego pracownika zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa, to ZUS ma prawo ingerencji w wysokość umówionego wynagrodzenia, co na wstępie przejawia się wszczęciem kontroli u danego pracodawcy.

Kontrola ZUS

Kontrola obejmuje między innymi zgłoszenie do ubezpieczenia oraz prawidłowość i rzetelność obliczenia oraz potrącenia i płacenia składki. 

Wszczęcie takiej kontroli choć prawnie dopuszczalne nie zawsze jest zasadne. Zasadność kontroli może być podważana samodzielnością stron umowy w zakresie kształtowania jej postanowień. Ta autonomia jest istotna i podlega ochronie w ramach wartości uznawanych i realizowanych przez system prawa. 

Trzeba koniecznie zwrócić uwagę, że kwestia wysokości wynagrodzenia stanowi przedmiot negocjacji stron stosunku pracy i do momentu, do którego wysokość wynagrodzenia mieści się w granicach płacy godziwej i sprawiedliwej, organ rentowy, ani Sąd ubezpieczeń społecznych nie powinny ingerować w treść uzgodnionych przez strony warunków płacowych.

Stanowisko ZUS przedstawiane jest odmiennie – zgodnie z nim trzeba mieć na względzie interes publiczny – i w pewnych przypadkach ingerencja w treść warunków wynagrodzenia jest konieczna. Jest ona ograniczona do wyjątkowej sytuacji i badana pod kątem rażącego naruszenia prawa w aspekcie pozorności postanowień takiej umowy albo czy jest w oczywistej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Jeżeli kontrola ZUS wykaże , że wysokość wynagrodzenia i podstawa wymiaru składki są nieprawidłowe to na podstawie wydanej decyzji wynagrodzenie może zostać zmniejszone. Pracownik, który nie zgadza się z tym ma prawo odwołać się od takiej decyzji, ostatecznie sprawa może nawet trafić na wokandę sądową.

Przed ważnymi decyzjami, które niosą ze sobą konsekwencje prawne warto się poradzić prawnika, aby dokonać najbardziej korzystnej decyzji. Teraz jest to możliwe również przez telefon. Sprawdź HaloPrawo.pl – zdalne porady prawne (więcej na: https://haloprawo.pl/pl/).