Poradnik Przedsiębiorcy

Kasa fiskalna - utrata zwolnienia a ponowne rozpoczęcie działalności

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą i dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych co do zasady powinni taką sprzedaż ewidencjonować za pomocą kasy fiskalnej. Jednakże w zależności od tego, jakie świadczą usługi lub sprzedają towary, ze względu na limit obrotów mogą być zwolnieni z prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej. W przypadku utraty tego zwolnienia przedsiębiorca ma obowiązek zakupu kasy fiskalnej i ewidencji przychodu za jej pomocą. Co dzieje się w przypadku, gdy przedsiębiorca utraci zwolnienie i dokona likwidacji działalności, a następnie po jakimś czasie ją ponownie otworzy? Czy będzie mógł wówczas na nowo skorzystać ze zwolnienia z kasy czy też kasa fiskalna jest niezbędna?

Kiedy można korzystać ze zwolnienia z kasy fiskalnej?

Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 16 grudnia 2016 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, które obowiązywać będzie do końca 2017 roku, wyszczególniono katalog towarów oraz usługi, w stosunku do których nie stosuje się zwolnień z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy fiskalnej. W przypadku, gdy przedsiębiorca dokonuje sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych towarów i usług wymienionych w § 4 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia musi korzystać z ewidencji na kasie. Nie ma tutaj możliwości zastosowania zwolnienia ze względu na limit obrotu.

Natomiast w  § 3 przytoczonego rozporządzenia został umieszczony katalog zwolnień ze stosowania kasy fiskalnej. Jak wynika z przytoczonego paragrafu zwolnienie dotyczy podatników, których obrót ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym 20 tys. zł. Przedsiębiorcy, którzy rozpoczęli działalność w trakcie roku, limit tych obrotów wyliczają proporcjonalnie do okresu prowadzenia sprzedaży.

 

Uwaga!

Limit obrotów dotyczący zwolnienia z ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej odnosi się zarówno do podatników zwolnionych z VAT, jak i czynnych podatników VAT.

 

Ze zwolnienia z kasy fiskalnej nawet po przekroczeniu limitu obrotów mogą skorzystać podatnicy, którzy dokonują np. sprzedaży wysyłkowej, ale muszą spełnić warunki:

  • każda zapłata otrzymywana jest za pośrednictwem banku, poczty itp.,

  • należy prowadzić ewidencję oraz posiadać dowody zapłaty wskazujące przedmiot dostawy oraz dane nabywcy (również adres).

Oba warunki muszą być spełnione jednocześnie, żeby móc skorzystać ze zwolnienia z kasy fiskalnej. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z nich nie będzie możliwości skorzystania ze zwolnienia bez względu ma limit obrotów.

Kasa fiskalna - jak ustalić limit obrotów?

Na wstępie należy podkreślić, że w ustawie o podatku od towarów i usług nie określono definicji obrotu - w art. 29a ustawodawca wskazał jedynie, co stanowi podstawę opodatkowania. Zgodnie z tym artykułem podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Do podstawy wlicza się także otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Warto wspomnieć, że przy ustalaniu limitu obrotu pod uwagę bierze się tylko i wyłącznie sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

 

Ważne!

Do limitu obrotu nie wlicza się m.in. sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także usługi związane z obsługą rynku nieruchomości. Jednakże w  tym wypadku konieczne jest udokumentowanie takich transakcji fakturą.

Ustalając limit obrotów do korzystania z kasy dla podmiotów zwolnionych z podatku VAT  uwzględnia się całość należności brutto. Natomiast dla czynnych podatników VAT przy ustalaniu limit obrotów uwzględnia się kwoty netto sprzedaży (bez podatku VAT).

Kasa fiskalna a utrata zwolnienia - co dalej?

W przypadku utraty prawa do zwolnienia z ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych ze względu na przekroczenie limitu obrotów przedsiębiorcy zobowiązaniu są do zakupu kasy fiskalnej. Mają obowiązek rozpoczęcia ewidencji za jej pomocą w terminie 2 miesięcy następujących po miesiącu, w którym w którym podatnik przekroczył obrót.

Jeżeli podatnik nie zainstaluje w terminie kasy fiskalnej, a rozpocznie sprzedaż, musi liczyć się z konsekwencjami - może zostać na niego nałożony mandat lub grzywna. Z kolei  podstawowym czynnikiem motywującym do zainstalowania kasy w obowiązującym terminie jest możliwość skorzystania z ulgi na jej zakup. Jeśli nastąpi opóźnienie, nie można jej otrzymać.

Ponowne rozpoczęcie działalności a kasa fiskalna

Przedsiębiorca, który przekroczył limit zwolnienia do kasy fiskalnej, ma obowiązek zainstalowania jej w obowiązującym terminie. Powstaje jednak pytanie - jeśli tego nie zrobił z uwagi na likwidację działalności gospodarczej, czy ponowne rozpoczęcie działalności będzie skutkować obowiązkiem instalacji kasy fiskalnej? Czy może na nowo będzie liczony limit obrotów i dopiero po jego przekroczeniu przedsiębiorca będzie zmuszony do zakupu kasy fiskalnej i dokonywaniu ewidencji sprzedaży za jej pomocą?

Ponowne otwarcie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę w związku z jej wcześniejszą likwidacją, a więc zaprzestaniem wykonywania usług bądź sprzedaży towarów, gdy przed zamknięciem był on zobowiązany do zakupu kasy fiskalnej a tego nie dokonał, powoduje brak możliwości skorzystania ze zwolnienia z kasy fiskalnej. A więc bez względu na rodzaj ponownie rozpoczętej działalności podatnik posługuje się tym samym Numerem  Identyfikacji Podatkowej (NIP),nie jest więc traktowany jak nowy podmiot gospodarczy. Co za tym idzie, jeśli wcześniej utracił prawo do zwolnienia z kasy fiskalnej, w momencie rozpoczęcia jej ponownie powinien dokonywać ewidencji sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej, nawet jeśli zwolnienie to zostało utracone przed likwidacją działalności gospodarczej.

Takiego samego stanowiska są organy podatkowe w wydawanych interpretacjach. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 7 września 2015 r., nr IBPP3/4512-481/15/JP, uznał, (...) że z pierwszą sprzedażą na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych po ponownym rozpoczęciu działalności Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozpoczęcia ewidencji tej sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Wnioskodawca po rozpoczęciu ponownie działalności gospodarczej oraz sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

W związku z tym, że przedsiębiorca przed dokonaniem likwidacji działalności utracił prawo do zwolnienia z kasy fiskalnej i powinien ją zainstalować oraz dokonywać sprzedaży na rzecz tych osób, ponowne rozpoczęcie działalności powoduje, że podatnik nie może skorzystać z prawa limitu obrotów, gdyż już je utracił. Jego obowiązkiem jest zakup kasy fiskalnej i ewidencjonowanie sprzedaży na rzecz osób prywatnych na kasie fiskalnej już od pierwszej transakcji.