Poradnik Przedsiębiorcy

Odliczenie składek ZUS w wynagrodzeniach osób objętych zwolnieniem z PIT

Od 1 sierpnia 2019 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące ulgi podatkowej PIT dla pracowników, którzy nie ukończyli 26 r.ż. Nowelizacja Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 4 lipca 2019 r. wprowadziła zwolnienie od podatku PIT dla młodych pracowników, którzy nie przekroczą rocznego limitu dochodów, który wskazano w art. 21 ust 1 pkt 148 ustawy o PIT. Z jakich tytułów osoba do 26 roku życia zostaje zwolniona z PIT oraz jak wygląda odliczenie składek ZUS od wynagrodzeń takich osób? Szczegóły w artykule!

Zgodnie z art. 21 ust 1 pkt 148 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są: przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. r.ż., do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.

Warto pamiętać, że przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, przychodów zwolnionych od podatku dochodowego oraz przychodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Składka odprowadzona od przychodu zwolnionego z PIT nie może zostać odliczona od dochodu i podatku.
To pracodawcy są zobowiązani kontrolować, czy pracownik ukończył 26 r.ż. i w związku z tym, kiedy należy zacząć pobierać zaliczki na podatek PIT z jego wynagrodzenia.

Przykład 1.

Aleksander jest studentem i ma ukończone 21 lat. Pracuje w urzędzie miejskim na podstawie umowy zlecenia. Zajmuje się wsparciem biurowym i zarabia zgodnie z umową 2050 zł brutto. Warto zaznaczyć, że jego umowa nie podlega składkom ZUS, natomiast zaliczka na podatek dochodowy nie jest w tym przypadku obliczna. Dlatego Pan Aleksander na rękę otrzymuje 2050zł.

Odliczenie składek ZUS od wynagrodzenia osób objętych zwolnieniem z PIT

Zgodnie z Ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w przypadku, gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona od przychodu wolnego od podatku dochodowego na podstawie zmienionego przepisu jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ubezpieczonego nie był zwolniony od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

Podatnicy do 26. r.ż. zwolnieni z podatku dochodowego od osób fizycznych nie korzystają ze zwolnienia ze składki zdrowotnej i składek społecznych do ZUS. Co do zasady, odliczenie składek ZUS od wynagrodzenia osób młodych jest obowiązkowe.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZUS, osoby do 26. r.ż., objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, których przychody zostały zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie zmian w ustawie o PIT, nie są zwolnione ze składki na ubezpieczenie zdrowotne. Tak więc w normalnym trybie powinno się przeprowadzać odliczenie składek ZUS od wynagrodzenia takiej osoby.

W celu obliczenia składki zdrowotnej, którą płatnik powinien odprowadzić z wynagrodzenia młodego podatnika, niezbędne będzie wyliczenie zaliczki PIT, nieobjętej zwolnieniem od podatku. Zatem płatnik powinien porównać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z wysokością zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, która zostałaby wyliczona, gdyby przychód pracownika nie był zwolniony od podatku. W sytuacji, w której wyliczona składka byłaby wyższa od wspomnianej powyżej zaliczki, to składka powinna zostać obniżona do jej wysokości. W sytuacji, w której składka byłaby niższa od kwoty wyliczonej zaliczki, składkę potrąca się w pełnej wysokości z dochodu ubezpieczonego.

Zgodnie z art. 83 ust. 2a. Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w przypadku, gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona od przychodu wolnego od podatku dochodowego jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ubezpieczonego nie był zwolniony od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki; (jak czytamy w ust. 3 ww. ustawy) jeżeli podstawę obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi przychód ubezpieczonego wolny od podatku dochodowego, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek.

Przykład 2.

Dominik jest studentem i pracuje na 1/4 etatu w firmie IT, na podstawie umowy o pracę. Jego wynagrodzenie wynosi 1500 zł brutto. Pracodawca wylicza składki na ubezpieczenia społeczne, które są ponoszone z wynagrodzenia pracownika, następnie odejmuje sumę tych składek od podstawy wynagrodzenia. W ten sposób otrzymuje sumę, od której należy wyliczyć składkę zdrowotną. Składka zdrowotna wynosi 116,49 zł brutto. Następnie należy wyliczyć zaliczkę na podatek dochodowy, czyli wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i koszty uzyskania przychodu. W dalszym kroku, od dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy należy odjąć kwotę wolną od podatku. W ten sposób pracodawca otrzyma kwotę zaliczki na podatek dochodowy, od której musi odjąć składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Wynagrodzenie netto wynosi 1 177,86 zł, natomiast zaliczka na PIT wynosi 0 zł.

Nowe obowiązki pracodawców w zakresie kontrolowania odprowadzania składek i zaliczek od przychodu osób do 26 r.ż.

Pracodawca zobowiązany jest kontrolować każdy miesiąc zatrudnienia osoby do 26. r. ż. pod względem legalności korzystania przez niego ze zwolnienia z podatku PIT, ze względu na ukończenie przez niego 26 r.ż. lub przekroczenie wysokości zaliczek na podatek.

Przy zwolnieniu od podatku dla osób do 26 r.ż. płatnik bierze pod uwagę datę urodzenia podatnika, przy czym ważny jest jego wiek w chwili wypłaty wynagrodzenia.

Przykład 3.

Joanna 17 kwietnia ukończyła 26 r.ż. Zgodnie z obowiązującym Regulaminem pracy wynagrodzenie płatne jest do 10 dnia każdego miesiąca. Zatem wynagrodzenia za marzec wypłacone 10 kwietnia powinno być wyliczone z ulgą podatkową. Pracodawca nie powinien pobierać i odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconego wynagrodzenia. Jednak wynagrodzenie za kolejne miesiące będzie wyliczane na zasadach sprzed nowelizacji przepisów, z uwagi na wiek pracownicy.

W dalszym ciągu pracodawca jest zobowiązany przygotować i przekazać młodemu pracownikowi formularz PIT-11, mimo że jego przychód jest zwolniony w całości z podatku. W formularzu PIT-11 powinna znaleźć się informacja o całości wynagrodzenia wypłacanego pracownikowi w danym roku, kwoty zwolnione z podatku ze względu na ulgę dla osób do 26 r.ż., pobrane zaliczki, ale także naliczone i pobrane z wynagrodzenia składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Nie wszystkie przychody podlegają zwolnieniu z PIT

Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z nowymi przepisami nie wszystkie przychody pracowników w wieku do 26 r.ż. będą podlegały zwolnieniu od podatku. W szczególności zwolnienia nie będą dotyczyć wynagrodzenia z umowy o dzieło, wynagrodzenia z działalności gospodarczej, a także z zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Podsumowując, od 1 stycznia 2020 r. pracodawca powinien wstrzymać się z pobieraniem zaliczek na podatek od wynagrodzenia wypłacanego osobom, które nie ukończyły 26. r.ż. do chwili przekroczenia przez nie przychodu w wysokości 85 528 zł (do wysokości limitu zwolnienia). Jeśli jednak podatnik (osoba przed ukończeniem 26 r.ż.) złoży pracodawcy pisemny wniosek o pobieranie zaliczek, to płatnik nie powinien stosować zwolnienia najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał wniosek. Płatnik powinien pamiętać o złożeniu powyższego wniosku osobno w każdym roku podatkowym do czasu ukończenia 26 r.ż. Płatnik powinien monitorować moment, w którym zwolnienie podatkowe przestaje obowiązywać pracowników, ze względu na ukończenie przez nich 26 r.ż. bądź przekroczenie limitu wysokości przychodów. Zwolnienie od podatku PIT nie zwalnia z obowiązku naliczania składek społecznych i zdrowotnej w wynagrodzeniach dla osób do 26 r.ż. Tak więc w tym przypadku, odliczenie składek ZUS powinno być przeprowadzane w standardowy sposób.