Poradnik Przedsiębiorcy

Skarga kasacyjna do NSA - najważniejsze informacje!

Skarga kasacyjna to ostateczny środek odwoławczy od wyroków i postanowień kończących sprawę przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Jeżeli jesteś niezadowolony z wyniku postępowania przed tym sądem – sprawdź, czy przysługuje ci możliwość zaskarżenia orzeczenia! W poniższym artykule znajdziesz najważniejsze informacje o skardze kasacyjnej i zasadach jej składania i rozpoznawania przez NSA.

Kiedy przysługuje skarga kasacyjna do NSA?

Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z wyłączeniem:

  • postanowienia o odrzuceniu skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia;

  • postanowienia o odrzuceniu skargi, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

  • postanowienia o odrzuceniu skargi, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;

  • postanowienia o umorzeniu postępowania,  jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;

  • postanowienia o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;

  • postanowienia o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe;

  • postanowienie o odrzuceniu skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis.

Kto może wnieść skargę kasacyjną do NSA?

Skargę kasacyjną może wnieść:

  • strona, 

  • prokurator, 

  • Rzecznik Praw Obywatelskich, 

  • Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, 

  • Rzecznik Praw Dziecka.

Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Podstawy skargi kasacyjnej do NSA i wymogi formalne

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

  • naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

  • naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna zawierać:

  • oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;

  • przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;

  • wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Poza powyższymi wymaganiami skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań formalnych przewidzianych w ustawie innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Termin i sposób wniesienia skargi kasacyjnej

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Termin na wniesienie skargi kasacyjnej to 30 dni od otrzymania odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skargę składa się za pośrednictwem WSA.

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla stron wiąże również prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Jeżeli jednak orzeczenia nie doręcza się stronie prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą w terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku, wydaje wyrok, a rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia – wydaje postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Nieważność postępowania zachodzi:

  • jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;

  • jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;

  • jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;

  • jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;

  • jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;

  • jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej

Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi. W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd robi to w innym składzie.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek strony rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.