Poradnik Przedsiębiorcy

Wykaz podatników VAT - możliwość weryfikacji podatników

Podatnicy chcący dokonać weryfikacji swojego kontrahenta do niedawna mogli jedynie sprawdzić, czy dany podmiot zarejestrował się do celów VAT. Powyższe powodowało, że uczciwym podatnikom trudno było udowodnić, iż przy doborze partnera biznesowego dochowali należytej staranności. Tym samym często musieli oni toczyć spory z organami podatkowymi, że dokładnie sprawdzili kontrahenta i nie chcieli dokonać wyłudzenia podatku VAT. Obecnie nowy wykaz podatników VAT pozwala na uzyskanie dokładniejszych informacji.

Wykaz podatników VAT - podstawa prawna utworzenia wykazu

29 grudnia 2017 r. ogłoszona została ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2491).

Przepisy wchodzące w życie 13 stycznia 2018 r. mają na celu przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, w tym ograniczenie luki w podatku VAT.

Przepisy obejmujące zmiany w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221), wchodzące w życie 13 stycznia 2018 r., mają na celu przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, w tym ograniczenie luki w podatku VAT, poprzez m.in. zwiększenie zadań i uprawnień Krajowej Administracji Skarbowej.

Zmiany te zostały wprowadzone w art. 96 i 96b ustawy o podatku od towarów i usług. W wyniku tych zmian wprowadzano nowe wykazy dot. podatników.

Wykazy są prowadzone na podstawie art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.), dalej jako „ustawa o VAT”.

Zgodnie z art. 96b ust. 1 ustawy o VAT Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w postaci elektronicznej wykazy podmiotów:

  • w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji zgodnie z art. 96 ust. 4a albo które zostały wykreślone przez naczelnika urzędu skarbowego z rejestru jako podatnicy VAT zgodnie z art. 96 ust. 9 albo 9a;
  • których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona. 

W świetle art. 96b ust. 2 ustawy o VAT wykazy są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych w sposób umożliwiający sprawdzenie, czy podmiot znajduje się w wykazie.

Jak wyszukujemy podatnika w nowym rejestrze?

Wyszukiwanie jest możliwe według NIP-u lub fragmentu nazwy wyszukiwanego podmiotu. Fragment nazwy musi zawierać co najmniej 5 następujących po sobie znaków. NIP należy wpisywać w formacie 9999999999. 

Rozpoczynając wyszukiwanie, w polu „Wykaz" należy zaznaczyć jedno z pól:

  • wykaz podatników niezarejestrowanych lub wykreślonych lub

  • wykaz podatników przywróconych.

W polu "NIP” należy wpisać:

  • NIP wyszukiwanego podmiotu,

W przypadku, gdy brak jest NIP-u, musimy w polu "Nazwa pełna" wpisać:

  • fragment nazwy pełnej podmiotu (co najmniej 5 kolejnych znaków),

  • fragment nazwiska i imienia podatnika (co najmniej 5 kolejnych znaków).

Po wpisaniu powyższych danych uzyskamy informacje o naszym kontrahencie. W przypadku, gdy podatnik chcący z nami współpracować jest podatnikiem VAT i nigdy nie był wyrejestrowany i przywrócony do rejestru podatników, uzyskamy informację, że podatnik nie figuruje w rejestrze. Jeśli podmiot nie figuruje w wykazie, pojawi się komunikat: „W wykazie nie odszukano podmiotu według wskazanych kryteriów”. W przypadku, jednak gdy nasz kooperant figuruje w rejestrze, uzyskamy szereg informacji o nim. Powyższe informacje pozwolą na zweryfikowanie podatnika, z którym chcemy współpracować.

Wykaz podatników VAT - jakie dane zostaną wyświetlone w wynikach wyszukiwania?

W przypadku, gdy znajdziemy naszego kontrahenta w wyniku wyszukiwania, Ministerstwo Finansów udostępni nam następujące dane:

  • firmę (nazwę) lub imię i nazwisko,

  • numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany,

  • numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany,

  • numer PESEL, o ile podmiot go posiada,

  • numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany,

  • adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną,

  • adres głównego miejsca prowadzenia działalności albo adres rejestracyjny w przypadku braku adresu głównego miejsca prowadzenia działalności – w odniesieniu do osoby fizycznej,

  • imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub PESEL,

  • imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub PESEL,

  • imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub PESEL,

  • daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,

  • podstawę prawną odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT.

Wykazy w zakresie dotyczącym podmiotów, o których mowa w art. 96 ust. 9a pkt 1, nie zawierają danych, o których mowa w ust. 3 pkt 4.

Organ podatkowy wykreśla podmiot z wykazu po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podmiot został umieszczony w wykazie.

Podstawa prawna wykreślenia podmiotów rejestru VAT, niedokonania rejestracji oraz przywrócenia podatnika VAT

W przypadku, gdy nasz kontrahent jest wykreślony oraz przywrócony z zarejestrowania jako podatnik VAT, dzięki nowemu wykazowi dowiemy się nie tylko, kiedy powyższe miało miejsce, lecz również poznamy podstawę prawną. W związku z tym na zakończenie przypomnijmy podstawę prawną:

  • wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT,

  • niedokonania rejestracji podmiotu jako podatnika VAT,

  • przywrócenia podatnika jako podatnika VAT.

Podstawa prawna wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT

Art. 96 ust. 9 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r.)

podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem

Art. 96 ust. 9 pkt 1 ustawy o VAT

podatnik nie istnieje

Art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT

mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem

Art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT

dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R są niezgodne z prawdą

Art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT

podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej

Art. 96 ust. 9a pkt 1 ustawy o VAT

podatnik zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy

Art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy o VAT

podatnik będąc obowiązanym do złożenia deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3 ustawy o VAT, nie złożył takich deklaracji za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały

Art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT

podatnik składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3 ustawy o VAT, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia

Art. 96 ust. 9a pkt 4 ustawy o VAT

podatnik wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane

Art. 96 ust. 9a pkt 5 ustawy o VAT

podatnik prowadząc działalność gospodarczą, wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej

Podstawa prawna niedokonania rejestracji podmiotu jako podatnika VAT

Art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT

dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą

Art. 96 ust. 4a pkt 2 ustawy o VAT

podmiot ten nie istnieje

Art. 96 ust. 4a pkt 3 ustawy o VAT

mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem

Art. 96 ust. 4a pkt 4 ustawy o VAT

podmiot albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego

Art. 96 ust. 4a pkt 5 ustawy o VAT

posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi

Podstawa prawna przywrócenia podatnika jako podatnika VAT

Art. 96 ust. 9h ustawy o VAT

jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 9 i ust. 9a pkt 2, udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz, w przypadku niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku, niezwłocznie złoży brakujące deklaracje

Art. 96 ust. 9i ustawy o VAT

jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 9a pkt 4, wykaże, że prowadzi działalność gospodarczą, a wystawienie faktury lub faktury korygującej, o których mowa w ust. 9a pkt 4, było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika

Art. 96 ust. 9j ustawy o VAT

jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru.