Poradnik Przedsiębiorcy

Kontynuacja amortyzacji - przypadki szczególne cz. 1

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się niekiedy z wystąpieniem szczególnych okoliczności, w których podatnik ma wiele wątpliwości co do odnalezienia prawidłowego i korzystnego wyjścia z sytuacji podatkowej. Jednym z takich problemów jest kontynuacja amortyzacji w związku z zaistnieniem szczególnych okoliczności. 

Darowizna ZCP dla małżonka a kontynuacja amortyzacji

Mąż chce przekazać podatniczce swoją firmę gastronomiczną na drodze darowizny. Przekazanie nastąpi w formie aktu notarialnego. W związku małżeńskim występuje wspólność majątkowa. Przychody firmy opodatkowane są podatkiem liniowym, a mąż podatniczki jest czynnym podatnikiem VAT. Przekazywana darowizna będzie stanowić zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, a więc obdarowana podatniczka otrzyma wszystkie składniki wchodzące w skład firmy – środki trwałe, wyposażenie, prawa wynikające z zawartych umów itd. Po przekazaniu ZCP mąż podatniczki dokona likwidacji swojej działalności.

Jednym z wątpliwości podatniczki jest aspekt kontynuacji odpisów amortyzacyjnych otrzymanych w formie darowizny w ramach ZCP środków trwałych.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny, jeżeli:

  1. nabycie to nie stanowi przychodu z tytułu nieodpłatnego otrzymania rzeczy lub praw lub
  2. dochód z tego tytułu jest zwolniony od podatku dochodowego lub
  3. nabycie to stanowi dochód, od którego na podstawie odrębnych przepisów zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.

Z kolei kontynuacja amortyzacji miałaby miejsce w przypadku zmiany formy prawnej, podziału lub połączenia albo gdy składniki majątku zostaną wniesione do spółki osobowej jako wkład niepieniężny.

W tym wypadku natomiast wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny będzie stanowić wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny określa ją w niższej wysokości, przy czym:

  1. wartość rynkowa powinna być ustalona z dnia nabycia darowizny z uwzględnieniem umowy darowizny, jeśli stanowi inaczej,
  2. wartość początkowa środków trwałych dla każdego z osobna składnika majątku nie może być wyższa niż wartość rynkowa tych składników przekazanych w formie darowizny.

Stanowisko znajduje także swoje odzwierciedlenie w interpretacji indywidualnej z 3 września 2015 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, o sygn. IPPB1/4511-699/15-2/AM.

Rozwiązanie spółki jawnej a amortyzacja nabytych składników majątku

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu pożyczek, wynajmie nieruchomości oraz wykonywaniu usług medycznych. Jest także wspólnikiem w dwuosobowej spółce jawnej, która wykonuje czynności zbieżne w stosunku do jego działalności. Jak się okazało, zarówno podatnik, jak i drugi wspólnik tej spółki wspólnie postanowili ją rozwiązać. Podatnik jednak chciałby kontynuować jej działalność, ale poprzez jej przejęcie w związku z okolicznością likwidacji. W zakres przedsiębiorstwa spółki jawnej wchodzą m.in. budynki, grunty, wyposażenie, należności i zobowiązania, pracownicy, zobowiązania spółki wobec wychodzącego wspólnika w zakresie zwrotu nakładów i majątku przypadającego na niego, prawa i obowiązki z tytułu zawartych umów najmu, leasingu. Podatnik w tej sytuacji powziął wątpliwość w zakresie możliwości kontynuacji amortyzacji w sytuacji przejęcia przedsiębiorstwa rozwiązywanej spółki jawnej.

W tym wypadku tylko część składników majątku spółki jawnej zostanie nabyta przez podatnika wskutek rozwiązania tej spółki. Rozwiązanie spółki przyczyni się do powstania roszczenia wobec drugiego wspólnika z tytułu jego udziału w spółce jawnej, a zatem część majątku zostanie nabyta po rozwiązaniu spółki w drodze odrębnego nabycia majątku spółki w części przypadającego drugiemu wspólnikowi. Podatnik zatem nabędzie składniki majątku:

  1. odpłatnie od wspólnika, skutkiem czego będzie w stanie określić ich wartość początkową według ceny nabycia,
  2. na drodze rozwiązania spółki jawnej według ich wartości początkowej wynikającej z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych spółki jawnej.

Dokonując odpisów amortyzacyjnych od składników majątku wymienionych w punkcie 2, podatnik będzie zobligowany do kontynuowania metod ich amortyzacji stosowanych w spółce jawnej wraz z uwzględnieniem dokonanych już od ich wartości początkowej odpisów amortyzacyjnych.

Stanowisko znajduje także swoje odzwierciedlenie w interpretacji indywidualnej z 29 marca 2016 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, o sygn. IBPB-1-1/4511-777/15/BK

Zmiana najmu prywatnego na zasadach ogólnych na najem w ramach działalności gospodarczej a odpisy amortyzacyjne

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości. Nabył wraz z małżonką 2 nieruchomości, które wynajmuje od ponad 10 lat. Budynki wynajmowane są w formie najmu prywatnego na zasadach ogólnych. Przez okres ponad 10 lat były dokonywane liczne prace modernizacyjne i remontowe. W rozliczeniach najmu były wyszczególniane odpisy amortyzacyjne. Podatnik postanowił wcielić te budynki do swojej tylko działalności i rozliczać przychody z najmu budynków wyłącznie w jej ramach. Zastanawia się, w jak powinna wyglądać kontynuacja amortyzacji.

W tym wypadku należy podkreślić, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków odliczonych od podstawy opodatkowania albo zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek formie, gdy każdy z małżonków pomniejszył już podstawę opodatkowania o odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych tych budynków, co miało miejsce w tym wypadku. Z kolei gdy nastąpiło przekazanie tych budynków na cele prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, nie można ująć w koszty odpisów amortyzacyjnych wyliczonych od podstawy, które zostały uprzednio już dokonane.

Podatnik po przyjęciu do swojej działalności gospodarczej ww. budynków uprzednio wynajmowanych w ramach najmu prywatnego opodatkowanego na zasadach ogólnych, ma obowiązek kontynuować dotychczasową metodę amortyzacji tych składników majątku z uwzględnieniem dokonanych już przedtem (przez obojga małżonków) odpisów amortyzacyjnych. Należy podkreślić, iż przed rozpoczęciem amortyzacji podatnik musi wybrać jedną metodę amortyzacji i stosować ją aż do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.