Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek posiadania konta bankowego przez przedsiębiorcę

Prowadzenie rachunku bankowego wynika z obowiązku ewidencjonowania obrotów gospodarczych. Obowiązek posiadania konta bankowego wyraża się nie tylko przez samo założenie konta firmowego, ale także prowadzenie za jego pośrednictwem rozliczeń podatkowych i składkowych. Co ważne, o każdych zmianach dotyczących rachunku przedsiębiorstwa, należy poinformować odpowiednie organy. Sprawdź w naszym artykule, kiedy przedsiębiorca ma obowiązek posiadania konta bankowego!

Obowiązek posiadania konta bankowego dla przelewów do instytucji państwowych

Przepisy prawa nie zabraniają prowadzenia działalności z wykorzystaniem rachunku prywatnego. Funkcjonujące przepisy skarbowe zobowiązują tylko podatników prowadzących działalność gospodarczą, podlegającą ustawie o rachunkowości, do wykonywania rozliczeń podatkowych w formie przelewu bankowego, poprzez konto wskazane uprzednio w urzędzie skarbowym. Ponadto, zgodnie z art. 61 Ordynacji Podatkowej, z obowiązku dokonywania rozliczeń za pośrednictwem konta bankowego, zwolnieni są mikroprzedsiębiorcy.

Za mikroprzedsiębiorców, z kolei, uważa się przedsiębiorców, którzy w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniali średnio rocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych, nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro lub sumy aktywów bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat, nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Podobnie sprawa wygląda z przelewami do ZUS-u. Płatnik składek, będący mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, może opłacać należności z tytułu składek również w formie przekazu pocztowego. Natomiast pozostali płatnicy zobowiązani są dokonywać tych płatności w formie bezgotówkowej, za pośrednictwem konta bankowego.

Urzędy często zmuszają swoich podatników do posiadania odrębnych rachunków firmowych, zasłaniając się odmienną interpretacją ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przykładem na to może być pismo naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu (sygn. akt PP1/443-43/06), w którym stwierdził, że w celu dokonania przelewu lub innej podobnego typu operacji z urzędem, podatnik nie może korzystać z rachunku osobistego niezwiązanego z prowadzoną przez niego działalnością”. Nie ma jednak bezpośredniego przepisu, zakazującego wykonywania czynności podatkowych z konta osobistego. Występuje zatem fikcja prawna. Dlatego też, wszystkie niejasności winny być rozstrzygane na korzyść podatników.

Obowiązek posiadania konta bankowego dla rozliczeń bezgotówkowych z kontrahentami

Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, musi nastąpić za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w przypadku, gdy:

  • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji

(art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej)

Poniżej kwoty wskazanej w ustawie, płatności między przedsiębiorcami mogą zostać uregulowane gotówką. Co więcej, rozliczenia tego typu dotyczą tylko kontaktów biznesowych. W przypadku relacji konsument-przedsiębiorca obowiązku korzystania z rachunku bankowego nie ma.

W jakiej formie realizuje się obowiązek posiadania konta bankowego?

Inaczej do tej kwestii podchodzi prawo bankowe. Co prawda, nowelizacja z 1 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 91, poz. 870) uchyliła zapis, że rachunki oszczędnościowe nie mogą być wykorzystywane przez ich posiadaczy do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale nie zmienia to faktu, że prawo bankowe dokładnie reguluje, jakie podmioty mogą korzystać z poszczególnych rachunków bankowych. W myśl tych przepisów posiadanie rachunku rozliczeniowego oraz rachunku lokat terminowych może być prowadzony wyłącznie dla:

  • osób prawnych,
  • jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną,
  • osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym dla osób będących przedsiębiorcami.

Natomiast rachunki oszczędnościowe, rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych mogą być prowadzone wyłącznie dla:

  • osób fizycznych,
  • szkolnych kas oszczędnościowych,
  • pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych (art. 49 ustawy Prawo bankowe).

Ustawodawca nie przewidział jednak sankcji za korzystanie z rachunku osobistego dla celów firmy, zatem niejeden przedsiębiorca taki rachunek wykorzystuje i wykorzystywać będzie. Obowiązek posiadania konta bankowego realizowany jest w takiej formie głównie ze względów ekonomicznych. Osobiste konta bankowe są bowiem znacznie tańsze w użytkowaniu od rachunków firmowych. Co więcej, ewentualną konsekwencją, ze strony banku, za wykorzystywanie konta osobistego do celów prywatnych, może być zerwanie umowy rachunku bankowego, która została zawarta z osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności. Sytuacje takie należą jednak do rzadkości.

Możesz ocenić ten artykuł