Pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Prawo własności przemysłowej posługuje się wieloma pojęciami, które wiążą się z innowacyjnością tworzoną przez ludzką myśl techniczną. Stworzenie wynalazku, znaku towarowego lub wzoru użytkowego może podlegać ochronie prawnej pod warunkiem jednak, że jego twórca uzyska stosowny wpis w rejestrze Urzędu Patentowego RP. Aby mogło się to stać, decyduje o tym tzw. pierwszeństwo zgłoszenia. Kiedy zatem przysługuje pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy?

Czym jest znak towarowy?

Zgodnie z treścią art. 120 Ustawy Prawo własności przemysłowej znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony.

Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

  • znakach towarowych – rozumie się przez to także znaki usługowe;

  • towarach – rozumie się przez to w szczególności wyroby przemysłowe, rzemieślnicze, płody rolne oraz produkty naturalne, zwłaszcza wody, minerały, surowce, a także co do zasady usługi;

  • znakach towarowych podrobionych – rozumie się przez to użyte bezprawnie znaki identyczne lub takie, które nie mogą być odróżnione w zwykłych warunkach obrotu od znaków zarejestrowanych, dla towarów objętych prawem ochronnym;

  • znakach wcześniejszych – rozumie się przez to znaki zgłoszone lub zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem.

Znaki towarowe przejawiają się w innowacyjnej myśli technicznej człowieka, która znajduje praktyczne zastosowanie w życiu codziennym. Przykładami znaków towarowych powszechnie wykorzystywanych mogą być np. butelki, oznaczenia popularnych restauracji, rozpoznawalne opakowania znanych marek, a nawet aplikacje komputerowe i telefoniczne.

Wyrok KIO z 15 czerwca 2020 roku (sygn. akt KIO 653/20)

Znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. W szczególności znakiem towarowym może być wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk. Zatem tylko posiadacz znaku towarowego jest w stanie udzielić ważnej autoryzacji na daną markę”.

Prawo ochronne na znak towarowy

Stworzenie nowego znaku towarowego nie powoduje jego automatycznej ochrony prawnej. Aby tak się stało, niezbędne jest zgłoszenie wniosku o uzyskanie stosownego prawa ochronnego, który należy skierować do Urzędu Patentowego RP. Jeśli w ramach odpowiedniej procedury administracyjnej urzędnicy uznają, że znak jest innowacyjny, tj. nie narusza praw do innego podobnego lub identycznego i zarejestrowanego już znaku, udzielą prawa ochronnego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa własności przemysłowej, przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Udzielone prawa ochronne na znaki towarowe podlegają wpisowi do rejestru znaków towarowych. Udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy stwierdza się przez wydanie świadectwa ochronnego na znak towarowy. Uprawniony może wskazać, że jego znak został zarejestrowany, poprzez umieszczenie w sąsiedztwie znaku towarowego litery „R” wpisanej w okrąg.

Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Prawo ochronne na znak towarowy przedłuża się o dalsze 10 lat ochrony, o ile uiszczona zostanie opłata za dalszy okres ochrony.

Urząd Patentowy może wezwać wpłacającego do złożenia wyjaśnień, w wyznaczonym terminie, co do wysokości i uprawnienia do wniesienia opłaty. Jeżeli złożone wyjaśnienia nie usuwają stwierdzonych braków, Urząd Patentowy zwraca wniesioną opłatę za dalszy okres ochrony. Przedłużenie prawa ochronnego na znak towarowy podlega wpisowi do rejestru znaków towarowych. Urząd Patentowy, z urzędu lub na wniosek uprawnionego z prawa ochronnego bądź osoby przez niego upoważnionej, w drodze postanowienia, wykreśla z rejestru znaków towarowych błędny wpis dotyczący przedłużenia prawa ochronnego.

Pamiętajmy, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które:

  • nie może być znakiem towarowym;

  • nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone;

  • składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności;

  • składa się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;

  • składa się wyłącznie z kształtu lub innej właściwości towaru, wynikającej z charakteru samego towaru, niezbędnej do uzyskania efektu technicznego lub zwiększającej znacznie wartość towaru;

  • zostało zgłoszone w złej wierze;

  • jest sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami;

  • zawiera element o wysokiej wartości symbolicznej, w szczególności o charakterze religijnym, patriotycznym lub kulturowym, którego używanie obrażałoby uczucia religijne, patriotyczne lub tradycję narodową;

  • zawiera symbol RP (godło, barwy lub hymn), znak sił zbrojnych, organizacji paramilitarnej lub sił porządkowych, reprodukcję polskiego orderu, odznaczenia lub odznaki honorowej, odznaki lub oznaki wojskowej bądź innego oficjalnego, bądź powszechnie używanego odznaczenia i odznaki, w szczególności administracji rządowej lub samorządu terytorialnego albo organizacji społecznej działającej w ważnym interesie publicznym, gdy obszar działania tej organizacji obejmuje cały kraj lub znaczną jego część, jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu państwa albo organu samorządu terytorialnego, albo zgodą organizacji, na używanie oznaczenia w obrocie;

  • zawiera symbol (herb, flagę, godło) obcego państwa, nazwę, skrót nazwy, bądź symbol (herb, flagę, godło) organizacji międzynarodowej lub przyjęte w obcym państwie urzędowe oznaczenie, stempel kontrolny lub gwarancyjny, jeżeli zakaz taki wynika z umów międzynarodowych, chyba że zgłaszający wykaże się zezwoleniem właściwego organu, które uprawnia go do używania takiego oznaczenia w obrocie;

  • zawiera urzędowo uznane oznaczenie przyjęte do stosowania w obrocie, w szczególności znak bezpieczeństwa, znak jakości lub cechę legalizacji, w zakresie, w jakim mogłoby to wprowadzić odbiorców w błąd co do charakteru takiego oznaczenia, o ile zgłaszający nie wykaże, że jest uprawniony do jego używania;

  • ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru;

  • stanowi lub odtwarza w swoich zasadniczych elementach nazwę odmiany roślin zarejestrowaną z wcześniejszym pierwszeństwem w RP bądź na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej albo wiążącej RP umowy międzynarodowej, przewidujących ochronę praw do odmiany roślin, i odnosi się do odmian roślin tego samego gatunku lub gatunków ściśle spokrewnionych.

Pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy

Pojęcie pierwszeństwa znaku towarowego stosowane jest przy składaniu wniosku o objęcie znaku ochroną prawną i wpisania go do rejestru prowadzonego przez Urząd Patentowy. Pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy przysługuje w RP na zasadach określonych w umowach międzynarodowych według daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia znaku towarowego, jeżeli zgłoszenie w Urzędzie Patentowym zostanie dokonane w okresie 6 miesięcy od tej daty. Podstawowym warunkiem zastrzeżenia pierwszeństwa jest zaznaczenie w podaniu faktu, że zgłaszający ubiega się o uprzednie pierwszeństwo.

Tak naprawdę pierwszeństwo ochrony gwarantuje zgłaszającemu (jest nim zazwyczaj twórca danego znaku towarowego), że jego znak zostanie wpisany do rejestru jako pierwszy, tj. w przypadku gdy po jakimś czasie pojawi się na rynku podobny lub wręcz identyczny znak, to wówczas nie będzie on chroniony i nie zostanie wpisany do rejestru. Pierwszeństwo wpisu ma to znaczenie, że w razie zaistnienia takiej sytuacji twórca znaku może domagać się wycofania podobnego lub identycznego znaku konkurenta z obrotu prawno-gospodarczego (może skutecznie zakazać jego używania). Dodatkowo twórca, któremu przysługuje pierwszeństwo, ma możliwość wysuwania roszczeń o charakterze odszkodowawczym – w praktyce takie żądania opiewają na ogromne kwoty pieniężne.

Pierwszeństwo wystawy

Pojęcie pierwszeństwa znaku towarowego może być stosowane także w tzw. kontekście wystawowym. Zgodnie z art. 125 Prawa własności przemysłowej pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy oznacza się na zasadach określonych w umowach międzynarodowych, według daty wystawienia towaru oznaczonego tym znakiem w Polsce lub za granicą, na wystawie międzynarodowej oficjalnej lub oficjalnie uznanej, jeżeli zgłoszenie w Urzędzie Patentowym tego znaku towarowego nastąpi w okresie 6 miesięcy od tej daty.

Zarówno pierwszeństwo zwykłe, jak i pierwszeństwo wystawowe jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Pamiętajmy jednak, że umowa o przeniesienie pierwszeństwa wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej. Jeśli zgłaszający chciałby uzyskać dowód pierwszeństwa, powinien wystąpić o to z wnioskiem do Urzędu Patentowego, który może wydać w tym zakresie stosowne zaświadczenie.

Podsumowując, pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy wiąże się z szybkością złożenia wniosku rejestracyjnego do Urzędu Patentowego RP. Pojęcie to jest stosowane także przy wystawianiu znaku zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Znak, który uzyska pierwszeństwo ochrony, ma zagwarantowaną pełną nienaruszalność ze strony innych podmiotów, a jego właściciel zyskuje prawa do roszczeń odszkodowawczych w przypadku naruszania znaku.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów