Poradnik Przedsiębiorcy

Powypadkowa naprawa samochodu osobowego a VAT i PIT

W trakcie podróży służbowej doszło do kolizji w związku z czym twój samochód osobowy wymaga naprawy. Otrzymałeś z tego tytułu odszkodowanie i fakturę za naprawę auta, jednak masz problemy z rozliczeniem PIT i VAT? Musisz wiedzieć, że w tym wypadku istotne znaczenie ma rodzaj ubezpieczenia (OC i AC), którym jest objęty samochód. Zatem jak powypadkowa naprawa samochodu osobowego wpłynie na VAT i koszty w KPiR?

Powypadkowa naprawa samochodu osobowego a VAT

Odliczenie podatku VAT od faktury VAT za naprawę pojazdu firmowego następuje zgodnie ze schematem rozliczania pojazdu. W przypadku samochodów osobowych podatnik VAT ma dwie możliwości:

  • pełne odliczenie VAT od wydatków eksploatacyjnych, pod warunkiem, że podatnik:
    - prowadzi kilometrówkę dla celów VAT,
    - stworzył regulamin użytkowania pojazdu w firmie,
    - zgłosił pojazd przez formularz VAT-26 do Urzędu Skarbowego,
    - użytkuje pojazd tylko w działalności;

  • 50-procentowe odliczenie VAT od wydatków eksploatacyjnych - w przypadku, gdy samochód osobowy wykorzystywany jest do celów mieszanych (firmowych oraz prywatnych) lub gdy podatnik nie dopełni formalności, o których mowa we wcześniejszym punkcie.

Gdy jest rozliczana powypadkowa naprawa samochodu osobowego również należy stosować te zasady. Co istotne, w przypadku podatników, którzy nie są czynnymi podatnikami VAT z tytułu naprawy ubezpieczyciel wypłaca pełną wartość kosztów (kwota brutto). Inaczej jest, jeżeli właściciel pojazdu jest czynnym płatnikiem VAT. Podczas rozliczenia z ubezpieczycielem szczególne znaczenie ma fakt, czy podatnik odlicza 100% czy 50% VAT od wydatków na eksploatację tego samochodu.

W sytuacji, gdy czynny podatnik VAT zdecydował się na pełne odliczenie VAT od wydatków na samochód, wówczas odlicza 100% VAT wykazanego na fakturze za naprawę i wartość tę pokrywa z własnej kieszeni. Ubezpieczyciel wypłaca mu jedynie wartość netto.

Natomiast, gdy podatnik odlicza jedynie 50% VAT, wówczas z własnych środków pokrywa część podatku podlegającą odliczeniu. Firma ubezpieczeniowa co do zasady zobligowana jest do pokrycia wartości netto oraz pozostałej części podatku VAT niepodlegającej odliczeniu.

Powypadkowa naprawa samochodu osobowego a PIT

Odszkodowanie otrzymane z tytułu naprawy auta po kolizji stanowi przychód firmy, jednak kwestia rozliczenia podatkowego będzie zależna od rodzaju posiadanego ubezpieczenia - OC i AC, czy wyłącznie OC.

Ubezpieczenie OC i AC a powypadkowa naprawa samochodu

W sytuacji, gdy samochód został objęty ubezpieczeniem OC i AC, wówczas pełna wartość otrzymanego odszkodowania stanowi przychód firmy. Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów powinni zewidencjonować pełną wartość rekompensaty w kolumnie 8 - pozostałe przychody. Natomiast podatnicy opodatkowani ryczałtem wykazują przychód w ewidencji przychodów i opodatkowują go 8,5% stawką ryczałtu.

W tym przypadku przedsiębiorca prowadzący KPiR w kolumnie 13. - pozostałe wydatki powinien ująć również koszty naprawy, zgodnie ze schematem rozliczania wydatków związanych z bieżącym użytkowaniem pojazdu firmowego (75% lub 100%). Ryczałtowiec - z racji wybranej formy opodatkowania - nie ewidencjonuje kosztów, a więc powypadkowa naprawa samochodu nie pomniejszy przychodu do opodatkowania u podatnika rozliczającego ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Ubezpieczenie OC a powypadkowa naprawa samochodu

Odszkodowanie wypłacone w ramach obowiązkowego ubezpieczenia również stanowi przychód firmy, jednak już nie w pełnej wartości. Za wartość przychodu z działalności gospodarczej należy przyjąć wyłącznie różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą odszkodowania a poniesionymi wydatkami na naprawę pojazdu. W związku z czym podatnik rozliczający się na podstawie księgi przychodów i rozchodów, zaksięguje wyłącznie przychód wynikający z różnicy, bez dodatkowego ewidencjonowania kosztów naprawy pojazdu. 

Powypadkowa naprawa samochodu osobowego zatem pozwala na odliczenie VAT, jednak wysokość odliczenia (100% czy też 50%) zależne jest od sposobu rozliczania wydatków związanych z danym pojazdem. Natomiast jeśli chodzi o koszty, to możliwość zaliczenia ich do kosztów firmowych zależy od tego, czy samochód był objęty ubezpieczeniem OC czy też rozszerzonym o ubezpieczenie dobrowolne AC.