Rozliczenie zagranicznej emerytury w Polsce

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Polscy emeryci mogą pobierać emeryturę nie tylko z polskiego systemu emerytalnego, lecz także z tytułu pracy wykonywanej poza granicami kraju. W takim przypadku pojawia się pytanie jak przebiega podatkowe rozliczenie zagranicznej emerytury w Polsce. W konsekwencji warto przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu. 

Ustalenie rezydencji podatkowej emeryta

Pierwszą czynnością, którą należy podjąć, jest ustalenie rezydencji podatkowej konkretnej osoby fizycznej posiadającej status emeryta. Ustalenie tej okoliczności decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. 

Rezydencja podatkowa nieodłącznie związana jest z miejscem zamieszkania. Natomiast od niego zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1–1a ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

  2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W sytuacji gdy choćby jedna z przesłanek określonych w art. 3 ust. 1a ustawy PIT jest spełniona, mamy do czynienia z osobą mającą rezydencję podatkową w Polsce. Taka osoba podlega pod nieograniczony obowiązek podatkowy, co powoduje, że jest zobligowana do rozliczenia w Polsce dochodu zarówno z polskiej, jak i z zagranicznej emerytury.

Opodatkowanie emerytur w świetle międzynarodowych umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania

Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z art. 4a ustawy PIT polskie przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. 

Dodatkowo zgodnie z art. 91 Konstytucji ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Z uwagi zatem na fakt, że ratyfikowana umowa ma pierwszeństwo przed polską ustawą PIT, dla określenia zasad opodatkowania zagranicznej emerytury należy każdorazowo sięgnąć do właściwej umowy międzynarodowej.

Przykładowo art. 17 ust. 1 polsko-brytyjskiej umowy określa, że emerytury, renty i inne podobne wynagrodzenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie.  

W rezultacie emerytura z Wielkiej Brytanii wypłacana osobie mającej miejsce zamieszkania (rezydencję) w Polsce będzie podlegać opodatkowaniu tylko w Polsce. Jednocześnie dochód ten nie podlega opodatkowaniu w państwie, z którego jest wypłacany, czyli w Wielkiej Brytanii. 

Dodać należy, że w analizowanej sprawie nie dojdzie do podwójnego opodatkowania otrzymywanej z zagranicy emerytury, gdyż ta w świetle ww. konwencji podlega opodatkowaniu wyłącznie w jednym państwie (w państwie zamieszkania), tj. w Polsce i tym samym nie podlega opodatkowaniu w Wielkiej Brytanii.

Inaczej natomiast kwestia opodatkowania emerytur jest regulowana w polsko-holenderskiej umowie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

W myśl postanowień art. 18 ust. 5 Konwencji wszelkie emerytury i inne płatności wypłacane według przepisów systemu ubezpieczeń społecznych Holandii osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce mogą być opodatkowane w Holandii. Oznacza to, że dochody uzyskane z emerytur i wypłacane z systemu ubezpieczeń społecznych Holandii mogą być opodatkowane zarówno w Polsce, jak i w Holandii.

Przy czym, do obliczenia podatku należnego w Polsce ma zastosowanie tzw. metoda proporcjonalnego zaliczenia (odliczenia podatku zapłaconego za granicą). Zgodnie z nią podatnik osiągający dochody za granicą ma obowiązek wykazać ww. dochody w zeznaniu rocznym, a od obliczonego podatku dochodowego ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą.

Dana umowa międzynarodowa może w różny sposób określać miejsce opodatkowania wypłacanych emerytur. W większości przypadków będziemy mieli do czynienia z jednym z dwóch modeli:

  • opodatkowanie emerytury wyłącznie w kraju miejsca zamieszkania podatnika (w tym przypadku nie znajdzie zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania);

  • opodatkowanie emerytury zarówno w kraju miejsca zamieszkania, jak i w kraju miejsca wypłaty świadczenia (rozliczenie podatku następuje z uwzględnieniem właściwej metody unikania podwójnego opodatkowania).

Rozliczenie zagranicznej emerytury w Polsce - obowiązki podatkowe 

Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy PIT do poboru zaliczek miesięcznych jako płatnicy są obowiązane osoby prawne i ich jednostki organizacyjne, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy – od wypłacanych przez nie emerytur i rent. 

Powyższy przepis nie dotyczy natomiast zagranicznych jednostek wypłacających emerytury. Takie zagraniczne podmioty nie mają statusu płatnika i nie pobierają zaliczek od zagranicznej emerytury.

Powoduje to, że w sytuacji, gdy emerytura z zagranicy jest otrzymywana bez pośrednictwa płatnika, należy mieć na uwadze przepis art. 44 ust. 1a pkt 2 ustawy PIT.

Zgodnie z nim podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników z emerytur i rent z zagranicy są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy.

Podatnicy uzyskujący dochody z zagranicznych emerytur są obowiązani w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód był uzyskany, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania podatkowego, wpłacać zaliczki miesięczne, stosując do uzyskanego dochodu najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. 

Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 1 ustawy o PIT podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W związku z powyższym dochody z emerytur zagranicznych będą podlegały opodatkowaniu według zasad określonych w art. 27 ust. 1 ustawy (skali podatkowej) i powinny zostać wykazane w zeznaniu rocznym (PIT-36).

Dodatkowo jeżeli z treści właściwej umowy międzynarodowej wynika, że emerytura podlega również opodatkowaniu w kraju wypłaty świadczenia, to w rozliczeniu rocznym należy zastosować metodę unikania podwójnego opodatkowania oraz dołączyć załącznik PIT/ZG.

W przypadku emerytur otrzymywanych z zagranicy podatnicy są zobligowani do samodzielnego wpłacania zaliczek na poczet podatku. Następuje to w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu otrzymania emerytury, a za grudzień – do dnia złożenia zeznania rocznego.

Przechodząc do podsumowania, możemy podkreślić, że w kwestii ustalenia rozliczenia w Polsce zagranicznej emerytury należy kierować się zarówno polskimi przepisami podatkowymi, jak i treścią właściwej umowy międzynarodowej, która może określać specyficzny sposób rozliczenia dochodu z emerytury, biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania podatnika.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów