Poradnik Przedsiębiorcy

Cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę - kiedy jest możliwe?

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (kp) dopuszczalne jest wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony, nieokreślony i na okres próbny. Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Natomiast rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia (art. 32 kp). Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy pracodawca lub pracownik chcą kontynuować zatrudnienie, mimo złożonego oświadczenia woli jakim jest wypowiedzenie umowy o pracę. Należy zaznaczyć, że w kp nie przewidziano przepisów regulujących cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę. Jednak strony umowy, chcąc cofnąć wypowiedzenie umowy o pracę, będą mogły na podstawie art. 300 kp odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego (kc) dotyczących oświadczeń woli. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 300 kp w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę

Warto przypomnieć, że wypowiedzenie umowy o pracę jest oświadczeniem woli pracodawcy lub pracownika, którego następstwem jest zakończenie stosunku pracy zgodnie z upływem okresu wypowiedzenia lub z okresem ustania umowy o pracę. Zgodnie w art. 61 kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Zatem oświadczenie o zmianie decyzji i  cofnięcie wypowiedzenia powinno trafić do pracownika jeszcze przed zapoznaniem się z wypowiedzeniem umowy o pracę lub równolegle z nim. Warto przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem, umowa o pracę rozwiązuje się przez złożenie pisemnego oświadczenia o rozwiązaniu tej umowy. Oświadczenie takie należy uważać za złożone z chwilą, gdy doszło do wiadomości adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Wynika to z wyroku Sądu Najwyższego z 6 stycznia 1980 roku (sygn. akt I PRN 109/80). Wobec powyższego należy podkreślić, że do czasu zapoznania się pracownika z treścią wypowiedzenia umowy o pracę, pracodawca może skutecznie wycofać powyższe oświadczenie.

Warto pamiętać, że oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia umowy o pracę powinno być skierowane do właściwego adresata. Przesłanie wypowiedzenia do organizacji związkowej czy oddziału firmy, w którym pracuje pracownik jest nieskuteczne, dopóki nie mógł się z tym oświadczeniem zapoznać. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2006 roku (sygn. akt I PK 128/05), adresatem oświadczenia woli pracodawcy o cofnięciu wypowiedzenia jest pracownik. Złożenie takiego oświadczenia innej osobie, choćby był to przedstawiciel związku zawodowego reprezentujący pracownika, jest bezskuteczne dopóty, dopóki oświadczenie to nie dotrze do pracownika w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

Przykład 1.

Pracodawca podjął decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę z pracownikiem i przesłał z głównej siedziby firmy w Łodzi do przewodniczącego związków zawodowych działających na terenie firmy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Pracownik świadczył pracę w Gdańsku, jednak w tym czasie przebywał w delegacji. W trakcie trwającej delegacji pracownika, pracodawca postanowił wycofać powyższe oświadczenie. W trybie pilnym do oddziału w Gdańsku zostało przesłane oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia umowy o pracę. Pracownik nie zdążył zapoznać się z wypowiedzeniem, zatem oświadczenie o jego cofnięciu będzie skuteczne, natomiast pracodawca nie będzie potrzebował w tym celu zgody pracownika.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 28 marca 2002 roku (sygn. Akt I PKN 55/01), pracownikowi, który wyraził zgodę na cofnięcie przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, nie przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 57 kp), lecz wynagrodzenie przewidziane w art. 81 kp.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 81 kp, pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. Wynagrodzenie, o którym mowa powyżej, przysługuje pracownikowi za czas niezawinionego przez niego przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie mu nie przysługuje.

Zgoda drugiej strony na cofnięcie wypowiedzenia

W sytuacji, w której oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia umowy o pracę dotrze do pracownika już po zapoznaniu się z jego treścią, wówczas niezbędna będzie zgoda pracownika na zmienioną decyzję pracodawcy. W celu wycofania takiego wypowiedzenia umowy o pracę, istotne będzie złożenie przez pracownika pisemnej zgody. Pracownik powinien potwierdzić chęć dalszej współpracy z pracodawcą. Cofnięcie wypowiedzenia wymaga zgody drugiej strony. Jednostronne cofnięcie wypowiedzenia przez którąkolwiek ze stron jest jednak możliwe, jeżeli doszło do drugiej strony jednocześnie z oświadczeniem woli o wypowiedzeniu lub wcześniej. Dotyczy to również sytuacji, gdy pracownik odwołał się od wypowiedzenia do sądu (a pracodawca chce cofnąć wypowiedzenie). Wynika to z uchwały Sądu Najwyższego z 23 października 1986 roku (sygn. III PZP 62/86).

W celach dowodowych zgoda pracownika powinna być wyrażona na piśmie.

Przykład 2.

Pani Joanna Nowak, zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. rynków wschodnich, otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę z 3 miesięcznym okresem wypowiedzenia, z uwagi na ważne przyczyny ekonomiczne leżące po stronie pracodawcy. W niedługim czasie po tym zdarzeniu okazało się, że dwie pracownice z działu sprzedaży przeszły na długotrwałe zwolnienia lekarskie, natomiast jeden pracownik rozwiązał umowę za porozumieniem stron. Z czterech kluczowych pracowników w dziale sprzedaży nie pozostał żaden specjalista. Wobec powyższego pracodawca zwrócił się do pani Joanny Nowak z ofertą wycofania wypowiedzenia umowy o pracę i powrotu do firmy. Pani Joanna Nowak wyraziła pisemną zgodę na ponowne zatrudnienie w dziale sprzedaży. Zatem wypowiedzenie umowy o pracę zostało wycofane jeszcze przed upływem okresu wypowiedzenia.

Należy zaznaczyć, że w sytuacji, w której pracownik nie wyrazi zgody na wycofanie wypowiedzenia umowy o pracę, z upływem okresu wypowiedzenia następuje rozwiązanie umowy o pracę. Pracodawca nie powinien też naciskać na pracownika, który nie chce zgodzić się na cofnięcie wypowiedzenia.

Przykład 3.

Pracodawca postanowił złożyć pracownicy wypowiedzenie umowy o pracę z uwagi na trudności w komunikowaniu się z innymi pracownikami. Po tygodniu postanowił zmienić zdanie, ponieważ źle ocenił sytuację pomiędzy podwładnymi. Zwrócił się do pracownicy o zgodę na wycofanie wypowiedzenia umowy, jednak nie uzyskał pozytywnej decyzji. Pracodawca zaszantażował pracownicę, chcąc wymusić na niej zgodę na wycofanie wręczonego wypowiedzenia. Powyższe zachowanie pracodawcy jest niedopuszczalne, umowa powinna rozwiązać się wraz z upływem okresu wypowiedzenia. 

Warto wspomnieć o sytuacji, w której to pracownik będzie chciał zmienić swoją decyzję odnośnie złożonego przez siebie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę. Jeśli zdąży przesłać do pracodawcy oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia przed zapoznaniem się przez niego z treścią wypowiedzenia, oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia będzie skuteczne. Natomiast w każdym przypadku, w którym oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia umowy o pracę zaistnieje w trakcie okresu wypowiedzenia, już po otrzymaniu przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę złożonego przez pracownika, cofnięcie wypowiedzenia będzie wymagało zgody pracodawcy. Warto zaznaczyć, że pracodawca nie jest zobligowany do wyrażenia zgody na cofnięcie wypowiedzenia pracownika, w szczególności jeśli np. doszło do istotnych zmian organizacyjnych czy finansowych w firmie, w związku z opuszczeniem miejsca pracy przez tego pracownika.

Przykład 4.

Pracownica złożyła wypowiedzenie umowy o pracę pracodawcy z uwagi na konflikt z kierownikiem działu. W trakcie trwającego okresu wypowiedzenia dowiedziała się, że kierownik już nie pracuje na tym stanowisku i postanowiła złożyć pracodawcy oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia umowy o pracę. Pracodawca nie zgodził się na powrót pracownicy do pracy z uwagi na dokonane zmiany organizacyjne i poczynione w związku z tym duże nakłady finansowe.

Konkludując, pracodawca powinien zaadresować wypowiedzenie umowy o pracę do właściwego pracownika, który będzie miał możliwość zapoznania się z jego treścią. Cofnięcie wypowiedzenia będzie skutecznie, jeśli dotrze do pracownika zanim ten zapoznał się z jego treścią. Wycofanie wypowiedzenia umowy o pracę jest możliwe również po wręczeniu wypowiedzenia pracownikowi, jednak niezbędna będzie jego zgoda wyrażona np. na piśmie lub w inny dorozumiany sposób.

Pracownik jak i pracodawca nie są zobligowani do wyrażenia zgody na cofnięcie  wypowiedzenia umowy o pracę złożonego przez stronę. Wówczas umowa o pracę rozwiązuje się zgodnie z terminem upływu okresu wypowiedzenia.