Poradnik Przedsiębiorcy

Kaucja gwarancyjna - kiedy podatnicy mogą z niej skorzystać?

Przedsiębiorcy sprzedający m.in. wyroby stalowe, paliwa, niektóre części komputerowe, do drukarek czy pakiety oprogramowania systemów operacyjnych (dyski SSD) odpowiadają solidarnie wraz z nabywcą tych towarów za zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika. W związku z tym, powstała tzw. kaucja gwarancyjna która złożona przez dostawcę w urzędzie skarbowym ogranicza tą odpowiedzialność. Warto zatem przyjrzeć się nowelizacji ustawy o VAT wprowadzającej pewne zmiany dla transakcji tzw. towarów wrażliwych. 

Dostawa towarów wrażliwych w świetle ustawy o VAT

Zgodnie z art. 105a ust.1 ustawy o VAT podatnik  na rzecz którego dokonano dostawy towarów, (zawartych w załączniku nr 13 ustawy o VAT) odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na rzecz tego podatnika, jeżeli:

  1. wartość towarów zawartych w załączniku nr 13 ustawy o VAT, nabywanych od jednego podmiotu dokonującego ich dostawy, bez kwoty podatku przekroczyła w danym miesiącu kwotę 50.000 zł, oraz

  2. w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 ustawy o VAT, podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Złożenie kaucji gwarancyjnej do końca 2016 r.

W myśl art. 105b ust. 1 ustawy o VAT przedsiębiorcy dokonujący sprzedaży towarów wrażliwych (zawartych w załączniku nr 13 ustawy o VAT) w obliczu solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe wraz z nabywcą do końca 2016r. mieli możliwość złożyć kaucję gwarancyjną w urzędzie skarbowym, która wyłączała odpowiedzialność składającego podmiotu za zaległości podatkowe nabywcy i stanowiła swoiste zabezpieczenie zapłaty podatku. Jedynym warunkiem złożenia tej kaucji był brak zaległości podatkowych dostawcy.

Zawężenie grupy podmiotów, które mogą w 2017 r. składać kaucje gwarancyjne

W związku z nowelizacją ustawy o VAT w art. 105b ustawy o VAT wprowadzono zaostrzenia co do podmiotów, które mogą składać tego typu kaucje gwarancyjne, wyłączające ich solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe nabywców.

Podatnik dokonujący dostawy towarów wrażliwych wymienionych w załączniku nr 13 ustawy o VAT może złożyć w urzędzie skarbowym kaucję gwarancyjną, stanowiącą zabezpieczenie zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę pod warunkiem spełnienia łącznie następujących przesłanek:

1. podatnik nie posiada zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa,

2. podatnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

3. podatnik posiada koncesje wymagane w wykonywaniu działalności gospodarczej w przypadku dostawy:

  • benzyn silnikowych, olejów napędowych oraz gazów przeznaczonych do napędu silników spalinowych,
  • olejów opałowych oraz olejów smarowych (przepisy ustawy o podatku akcyzowym),

4. upoważnił bank mający siedzibę na terytorium kraju albo spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, której jest członkiem, prowadzące rachunek, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, na który dokonywana jest zapłata z tytułu dostawy tych towarów, do przekazywania organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej informacji o wszystkich transakcjach dokonywanych na tym rachunku

Należy przy tym podkreślić, iż spełnienie powyższych warunków urząd skarbowy dokonuje według stanu na dzień w którym kaucja gwarancyjna jest składana.

Podatnik nieposiadający zaległości podatkowych wraz ze złożeniem kaucji gwarancyjnej składa wniosek w sprawie przyjęcia kaucji gwarancyjnej oraz upoważnienie dla urzędu skarbowego o udzielenie informacji odnośnie wszystkich dokonywanych transakcji na rachunku bankowym.

Ponadto w sytuacji cofnięcia upoważnienia przez dostawcę towarów wrażliwych, bank albo spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa są obowiązani do powiadomienia naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla tego podmiotu, o cofnięciu upoważnienia, najpóźniej następnego dnia roboczego od dnia otrzymania oświadczenia o cofnięciu upoważnienia.

Kaucja gwarancyjna - od czego zależy jej wysokość?

Wysokość kaucji gwarancyjnej powinna odpowiadać co najmniej jednej piątej kwoty podatku należnego od przewidywanej przez sprzedawcę towarów wrażliwych, w danym miesiącu wartości sprzedaży tych towarów, z tym że kaucja gwarancyjna nie może być niższa niż:

1. 200.000 zł - w przypadku dostawy towarów takich jak:

  • wyroby stalowe (rury przewodowe, tkaniny, kraty, płyty, pręty kątowniki, ogrodzenia z drutu z żeliwa, stali, miedzi, siatka rozciągana z żeliwa i inne),

  • oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne,

  • dyski twarde HDD, SSD, aparaty fotograficzne i kamery cyfrowe, części i akcesoria do fotokopiarek,

  • Pakiety oprogramowania systemów operacyjnych - wyłącznie dyski SSD, Pakiety pozostałego oprogramowania użytkowego - wyłącznie dyski SSD

  • Pozostałe filmy i nagrania wideo na dyskach, taśmach magnetycznych itp. nośnikach - wyłącznie dyski SSD

  • Atrament do pisania, tusz kreślarski i pozostałe atramenty i tusze (do maszyn do automatycznego przetwarzania danych)

  • Płyty, arkusze, folie, taśmy i pasy z tworzyw sztucznych, niewzmocnionych, nielaminowanych ani niepołączonych z innymi materiałami - wyłącznie folia typu stretch,

2. 1.000.000 zł - w przypadku dostawy towarów takich jak:

  • benzyn silnikowych, olejów napędowych oraz gazów przeznaczonych do napędu silników spalinowych,

  • olejów opałowych oraz olejów smarowych (przepisy ustawy o podatku akcyzowym),

Forma kaucji gwarancyjnej

Sprzedawca towarów wrażliwych, może wybrać jedną lub więcej z następujących form kaucji gwarancyjnej:

  1. depozyt pieniężny złożony na wyodrębniony rachunek urzędu skarbowego,

  2. gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa,

  3. pisemne nieodwołalne upoważnienie organu podatkowego, potwierdzone przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania, do wysokości składanej kaucji gwarancyjnej, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku prowadzonym w tym banku lub w tej kasie.

Wykreślenie podmiotu z wykazu podmiotów dokonujących dostawy towarów wrażliwych

W myśl znowelizowanej ustawy o VAT w art. 105c naczelnik urzędu skarbowego z urzędu usuwa ten podmiot z wykazu podmiotów dokonujących dostawy towarów wrażliwych w przypadku gdy:

  1. sprzedawca towarów wrażliwych znajduje się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

  2. wycofano upoważnienie bankowe organom podatkowym uprawniające ich do otrzymywania informacji
    o wszystkich transakcjach na danym rachunku bankowym,

  3. sprzedawcy towarów wrażliwych cofnięto koncesje na ich sprzedaż lub ta koncesja wygasła.