Poradnik Przedsiębiorcy

Nowe zasady potrąceń komorniczych od 2019 roku

Początek 2019 roku przyniósł długo oczekiwane zmiany w zakresie potrąceń komorniczych z umów zlecenia. Zyskały one większą ochronę, zbliżoną do tej, którą posiadają umowy o pracę. Ustawodawca przewidział też większe sankcje dla osób niepłacących alimentów. O jakie zmiany dokładnie chodzi? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, jakie zasady potrąceń komorniczych obowiązują od 2019 roku!

Wynagrodzenie zleceniobiorcy – zasady potrąceń komorniczych 

Do końca 2018 roku obowiązujące w Polsce prawo chroniło przed egzekucją jedynie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Co prawda zleceniobiorcy też mogli w razie zajęcia komorniczego uchronić się przed oddaniem całości zarobionych pieniędzy komornikowi po spełnieniu pewnych warunków, ale dużo zależało w tej materii od dobrej woli samych komorników. Obecnie sytuacja się zmieniła. 1 stycznia 2019 roku weszło w życie nowe brzmienie art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego, które wyraźnie wskazuje, aby w stosunku do zleceniobiorców stosować podobne zasady potrąceń komorniczych, jak w przypadku osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Do § 2 dodano pkt 1, który mówi, że przepisy dotyczące potrącenia z wynagrodzenia za pracę oraz kwoty wolnej od potrąceń „stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną” (ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego).

Wprowadzenie tej zmiany spowodowało, że od 1 stycznia 2019 roku osoby wykonujące pracę na podstawie innej niż umowa o pracę mają podobne zabezpieczenie w postaci:

  • kwoty wolnej – wynoszącej w 2020 roku 2600 zł brutto miesięcznie

  • maksymalnej kwoty potrąceń – wynoszącej 50% wynagrodzenia.

Przepisy te nie dotyczą jednak dłużników alimentacyjnych będących zleceniobiorcami, którzy nadal nie mogą korzystać z żadnej ochrony wynagrodzenia, jak to ma miejsce w przypadku umowy o pracę. Oznacza to, że w przypadku zajęcia komorniczego alimentacyjnego zleceniobiorcy można potrącić całość wynagrodzenia, nie zostawiając mu żadnego minimum.

Wprowadzenie nowych przepisów dotyczących ochrony wynagrodzenia zleceniobiorców przyniosło niemałe zamieszanie w kwestii kwoty wolnej od potrąceń. Jeżeli te same zasady mają dotyczyć umów zleceń i umów o pracę, to jak powinno się traktować kwotę wolną? W przypadku osoby zatrudnionej na część etatu kwota wolna ulega proporcjonalnemu pomniejszeniu i w 2020 roku wynosi:

  • na cały etat – 2600 zł brutto

  • na 1/2 etatu – 1300 zł brutto

  • na 1/4 etatu – 650 zł brutto.

Jeżeli chodzi o wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu umowy o pracę, sprawa wydaje się oczywista, ale jak ustalić kwotę wolną w przypadku różnej liczby godzin w miesiącu w przypadku zleceniobiorców?

Nowe zasady potrąceń komorniczych – jak obliczyć kwotę wolną od zajęcia w przypadku stawki godzinowej u zleceniobiorców?

Obliczenie kwoty wolnej dla zleceniobiorców rozliczających się według stawki godzinowej nie jest zadaniem oczywistym i niesprawiającym problemów. Pojawia się pytanie:

  • czy pomnożyć minimalną stawkę godzinową wynoszącą w 2020 roku 17,00 zł brutto przez liczbę przepracowanych godzin?

  • czy stosować kwotę minimalnego wynagrodzenia obowiązującą pracowników zatrudnionych na umowę o pracę – 2600 zł brutto?

Wydaje się, że skoro w świetle obowiązujących przepisów umowa zlecenia została zrównana z umową o pracę w kwestii kwoty wolnej oraz maksymalnej kwoty potrącenia, powinno się stosować drugie rozwiązanie. Należy przy tym pamiętać, aby proporcjonalnie pomniejszyć kwotę wolną, tak jak ma to miejsce w przypadku umowy o pracę na część etatu, do faktycznej liczby przepracowanych godzin przez zleceniobiorcę. Punktem wyjścia będzie nominalny czas pracy do przepracowania w danym miesiącu obowiązujący pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Jakie zmiany weszły w życie od 1 stycznia 2019 roku w stosunku do osób posiadających zajęcie alimentacyjne?

Od 11 stycznia 2019 roku pracodawcy zatrudniający dłużników alimentacyjnych muszą potrącać 50% należności przysługujących pracownikowi z tytułu diet za podróż służbową. Do tej pory należności te były wolne od potrąceń. Jest to krok w kierunku jeszcze większego zdyscyplinowania osób niepłacących alimentów. Wpisuje się to w politykę rządu mającą na celu większą egzekucję alimentów oraz karanie osób uchylających się od tego obowiązku.