Poradnik Przedsiębiorcy

Odpowiedzialność biura rachunkowego za błędy w JPK_V7 – kto zapłaci karę?

Od 1 października 2020 r. wprowadzono nowy JPK_VAT. W wyniku zmian podatnicy nie będą musieli już wysyłać oddzielnie deklaracji i JPK_VAT. Poza powyższym udogodnieniem na podatników spadło jednak wiele nowych obowiązków. W praktyce gospodarczej spadły one zazwyczaj na biura rachunkowe, które prowadzą księgowość firm. Sprawdź, jak wygląda odpowiedzialność biura rachunkowego za błędy w JPK_V7!

Kto odpowiada za rozliczenia podatków?

Zgodnie z art. 26 Ordynacji podatkowej to podatnik odpowiada za zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem. Tym samym to on odpowiada za zobowiązania, a nie biuro rachunkowe prowadzące jego księgowość. Poniżej przedstawimy, za jakie błędy można ponieść odpowiedzialność:

  • zaniżenie zobowiązania podatkowego;

  • niedokonanie wpłat podatków w przepisanym terminie;

  • niepobranie lub pobranie, a następnie niewpłacenie pobranych podatków w związku z wykonywaniem funkcji płatnika;

  • zawyżenie zwrotów VAT.

Odpowiedzialność karna skarbowa biura rachunkowego

Jak wynika z powyższej regulacji, co do zasady biuro rachunkowe nie odpowiada za rozliczenie podatkowe. Powyższe jednak nie oznacza, że nie ponosi żadnej odpowiedzialności za swoje błędy. Biuro rachunkowe może ponieść odpowiedzialność za błędne prowadzenie ksiąg rachunkowych. Zgodnie bowiem z art. 77 pkt 1 ustawy o rachunkowości, kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania w tych księgach nierzetelnych danych, podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat dwóch albo obu tym karom łącznie.

Ponadto biuro może także ponieść odpowiedzialność karną skarbową. W myśl art. 9 § 2 Kodeksu karnego skarbowego każdy ze współsprawców wykonujących czyn zabroniony odpowiada w granicach swej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych sprawców. W dalszej części tej regulacji czytamy, że za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada jak sprawca także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. 

Ponadto biuro rachunkowe może ponieść odpowiedzialność cywilną. 

Przykład 1.

Podatnik powierzył swoje rozliczenia biuru rachunkowemu. W wyniku błędów rozliczeniowych popełnionych przez biuro podatnik został narażony na konieczność zapłaty odsetek i sankcji podatkowych. Powyższe miało także negatywne konsekwencje, jeśli chodzi o płynność podatkową podatnika. Czy w związku z tym podatnik może domagać się od biura rachunkowego odszkodowania? 

Tak podatnik może domagać się odszkodowania. Z przykładu jednoznacznie wynika, że powodem szkody były błędy dokonane przez biuro rachunkowe. Tym samym to błędy i nierzetelność biura spowodowały negatywne skutki dla podatnika.

Zgodnie z treścią art. 471 Kodeksu cywilnego dłużnik, tutaj biuro rachunkowe, obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Zatem dłużnik może się uwolnić od odpowiedzialności, tylko jeśli wykaże, że wykonał zobowiązaniem albo że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło nie z jego winy. 

Podsumowując, biuro rachunkowe nie może całkowicie uciec od odpowiedzialności. Tym samym, prowadząc biuro rachunkowe, należy dokonywać rozliczeń z należytą starannością, aby nie narazić się na konsekwencje. 

Odpowiedzialność biura rachunkowego zaczyna się momencie podpisania umowy o świadczenie usług. Bardzo ważną kwestią jest więc odpowiednie skonstruowanie umowy o świadczeniu usług księgowych. Tym samym, spisując umowę, należy bardzo szczegółowo określić warunki współpracy, dokładnie opisując, za co odpowiadają strony.

Nowe sankcje związane z JPK

W związku z wprowadzeniem obowiązku stosowania nowych oznaczeń w ewidencji JPK współpraca między podatnikami a biurami rachunkowymi musi się zdecydowanie zwiększyć. Uzyskanie prawidłowych danych, które należy ująć się w nowym JPK_VAT, będzie możliwe dzięki odpowiedniej współpracy. 

Ustawodawca wprowadził nowe sankcje za błędy w pliku JPK_VAT. Pierwsza wynika z art. 109 ust. 3h ustawy o VAT. Druga – z art. 61a kks.

Sankcja pieniężna

Pierwszą karą jest kara pieniężna. Ustawodawca określił jej wysokość maksymalnie na 500 zł. Kara może być nałożona na podatnika za każdy błąd, który uniemożliwia przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości transakcji. Naczelnik urzędu skarbowego ma możliwość nałożenia tej kary w przypadku, gdy podatnik:

  1. mimo wezwania nie prześle ewidencji skorygowanej w zakresie błędów wskazanych w wezwaniu albo zrobi to po terminie wskazanym w ustawie;

  2. nie złoży wyjaśnień lub nie złoży ich we wskazanym w ustawie terminie;

  3. w złożonych wyjaśnieniach nie wykaże, że ewidencja nie zawiera błędów, o których mowa w wezwaniu.

Podatnik na przesłanie skorygowanej ewidencji lub złożenie wyjaśnień ma 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

W przypadku podatnika, który jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i podlega karze za wykroczenie skarbowe, nie poniesie już on kary pieniężnej. 

Kara pieniężna jest określana w decyzji. Będzie musiała być uiszczona w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Odpowiedzialność karna skarbowa

Druga sankcja dotyczy odpowiedzialności karnej skarbowej. W tym przypadku dotyczy ona odpowiedzialności konkretnych osób fizycznych. Osoba, która popełniła wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, ponosi więc za ten czyn odpowiedzialność.

W świetle art. 61a kks kara grzywny wynosi 240 stawek dziennych. 

Nowe przepisy (art. 61a kks) przewidują karę grzywny w wysokości do 240 stawek dziennych za:

  • nieprzesłanie ewidencji właściwemu organowi podatkowemu albo

  • przesłanie nierzetelnej ewidencji.

W przypadkach mniejszej wagi sprawca tych czynów podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Karą grzywny za wykroczenie skarbowe będzie również karana osoba, która :

  • prześle ewidencję po terminie lub

  • prześle wadliwą ewidencję. 

Odpowiedzialność biura rachunkowego za błędy w JPK_V7

Jak wyżej wykazano, to podatnik ponosi odpowiedzialność za błędy w nowym JPK_VAT. Tym samym powyższych sankcji nie można przenieść na biuro rachunkowe. Nie może on w umowie zawrzeć zapisów, że to biuro będzie płacić karę za niego. 

Podatnicy mogą jednak zmienić zapisy umowy w taki sposób, aby to biuro ponosiło kary umowne za błędy, jakie popełni w nowym JPK_VAT. Mimo braku możliwości przeniesienia kar na biuro rachunkowe podatnik może więc w miarę skutecznie chronić się przed sankcjami. Oczywiście zapisy umowy winny także chronić biuro. Często bowiem błędy w ewidencji nie wynikają z winy biura, ale z winy klientów, którzy np. nie dostarczyli wszystkich dokumentów. Tym samym biura rachunkowe winny przeanalizować zapisy swoich umów i tak je dostosować, aby uniknąć negatywnych konsekwencji. 

Podsumowując, nowy JPK_VAT zdecydowanie jest trudniejszy do wypełnienia. Tym samym szczególnie na początku funkcjonowania winno się szczególnie uważać, aby ewidencja była prowadzona poprawnie. Pozwoli to uniknąć negatywnych konsekwencji w postaci sankcji.