Nabycie usług od nierezydenta często wiąże się z koniecznością weryfikacji, czy na polskim nabywcy spoczywa podatek u źródła przy usługach od analityka biznesowego. W poniższym artykule przeanalizujemy, czy współpraca z zagranicznym specjalistą w tym zakresie generuje obowiązki podatkowe dla polskiego zleceniodawcy.
Zasady poboru podatku u źródła przy usługach od analityka biznesowego
Zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy o PIT osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Wskazana wyżej zasada ograniczonego obowiązku podatkowego stanowi, że Rzeczpospolita Polska ma prawo do opodatkowania osób fizycznych niebędących jej rezydentami podatkowymi, ale tylko w zakresie dochodów uzyskiwanych ze źródła przychodów położonych na jej terytorium. Nie są natomiast w Polsce opodatkowane osoby fizyczne z tytułu dochodów, których źródło jest położone za granicą. Warunkiem posiadania w Polsce statusu podmiotu o ograniczonym obowiązku podatkowym jest brak na terytorium Polski miejsca zamieszkania lub zakładu.
Dla zidentyfikowania ograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce konieczne jest, aby nierezydent osiągał dochody w Polsce, czyli aby tu właśnie te dochody otrzymywał, lub aby tu te dochody były pozostawione do jego dyspozycji.
Katalog usług, których nabycie obliguje polskiego zleceniodawcę do poboru podatku u źródła, określa art. 29 ust. 1 ustawy o PIT. W takich przypadkach płatnicy przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego.
Z treści ww. przepisu wynika, że od niektórych przychodów osiąganych na terytorium Polski przez podatników podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu pobierany jest podatek dochodowy w sposób zryczałtowany. Podatek ten nazywany jest podatkiem „u źródła” ze względu na szczególny sposób jego poboru, który dokonywany jest przez podmiot polski wypłacający określone należności na rzecz nierezydenta w trybie i na zasadach wymienionych w art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskażmy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby, o których mowa w art. 3 ust. 2a, przychodów z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że o tym, czy dane świadczenie trzeba zakwalifikować do usług opodatkowanych podatkiem zryczałtowanym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decyduje charakter świadczenia. Sama nazwa umowy o świadczenie usługi nie może być wyłącznym czynnikiem determinującym daną usługę jako należącą do katalogu świadczeń podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Decydujące znaczenie dla stwierdzenia, że dane usługi mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym (art. 29 ust. 1 ustawy o PIT), ma treść postanowień umowy zawartej z kontrahentem zagranicznym, a przede wszystkim charakter rzeczywiście wykonywanych świadczeń.
Dlaczego podatek u źródła przy usługach od analityka biznesowego nie występuje
Powyżej cytowany art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera otwarty katalog usług, których świadczenie podlega opodatkowaniu ww. podatkiem „u źródła”, czyli w Polsce, czego dowodem jest użyte przez ustawodawcę sformułowanie „oraz świadczeń o podobnym charakterze”. Za „świadczenia o podobnym charakterze” należy uznać świadczenia o podobnym zakresie działań w ramach świadczonych usług.
Oznacza to, że aby dane świadczenie można było zakwalifikować do katalogu wskazanego powyżej, trzeba spełnić takie same przesłanki, aby daną usługę uzyskać, albo wynikają z niej takie same prawa i obowiązki dla stron. Innymi słowy, lista ta obejmuje również takie świadczenia, które zasadniczo są podobne do wymienionych, lecz mogą być np. inaczej określane, przy czym decydujące znaczenie dla stwierdzenia, że dane usługi mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, ma treść postanowień umowy zawartej z kontrahentem zagranicznym, a przede wszystkim charakter rzeczywiście wykonywanych świadczeń.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że świadczenia w nim wymienione można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowią świadczenia wyraźnie nazwane, drugą tworzą świadczenia mające podobny charakter do świadczeń nazwanych. W tej drugiej grupie mieszczą się świadczenia mające cechy charakterystyczne dla świadczeń wprost wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale dodatkowo mające również elementy charakterystyczne dla świadczeń innych od skonkretyzowanych w tym przepisie.
Dla uznania, że świadczenie niewymienione wprost w art. 29 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy jest objęte jego zakresem, decydujące jest, aby elementy charakterystyczne dla świadczeń wprost wymienionych w omawianym przepisie przeważały nad cechami charakterystycznymi dla świadczeń w nim niewymienionych.
Zakresem przedmiotowym art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte są: usługa doradcza, usługa księgowa, badanie rynku, usługa prawna, usługa reklamowa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usługa rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczenia o podobnym charakterze. Pojęcia ww. usług nie zostały zdefiniowane w powołanej ustawie.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2025 roku (nr 0114-KDIP3-2.4011.845.2025.3.JK2), aby uznać, że dane usługi mają charakter podobny do wskazanych powyżej, należy przyjąć, że wspomniany „właściwy zespół cech odróżniających” powinien stanowić główny element danej usługi oraz przeważać nad odmiennymi cechami usług wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskazuje się również, że świadczenie takie powinno spełniać takie same przesłanki albo powinny wynikać z niego takie same prawa i obowiązki dla stron jak ze świadczeń wymienionych w cytowanym przepisie. Innymi słowy, lista ta obejmuje również świadczenia, które zasadniczo są podobne do wymienionych, lecz mogą być np. inaczej określane.
Z analizy charakteru opisanych usług wynika, że wynagrodzenie z tytułu ww. usług analityka biznesowego nie mieści się w kategorii przychodów (dochodów) wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Zauważyć bowiem należy, że cel i zakres tych usług jest odmienny od usług wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Z tytułu wypłaty powyższych należności obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego nie wystąpi, ponieważ ten rodzaj usługi nie jest objęty zakresem art. 29 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z powyższym dokonując wypłaty wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług analityka biznesowego świadczeniodawcom będącym osobami fizycznymi oraz zagranicznymi rezydentami Polski, podatnik nie będzie zobowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od ww. płatności na rzecz wskazanych podmiotów zagranicznych.
Nabycie usług analizy biznesowej od nierezydenta nie podlega opodatkowaniu podatkiem u źródła. Polski świadczeniobiorca nie pełni w tym przypadku funkcji płatnika, a zatem nie ma obowiązku poboru podatku dochodowego.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że nie każda usługa wykonana przez nierezydenta na rzecz polskiego podatnika będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem u źródła. W tym zakresie konieczne jest indywidualne podejście do danej usługi na podstawie katalogu określonego w art. 29 ust. 1 ustawy o PIT.
Polecamy:
