Poradnik Przedsiębiorcy

Pożyczka lub kredyt od podmiotu zagranicznego w świetle ustawy o VAT

W toku prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorcy korzystają z różnych źródeł finansowania. Kapitał własny nie wystarcza na nowe przedsięwzięcia dlatego kierunek poszukiwań skłania się w stronę kapitału obcego. Rosnące stopy procentowe i nieustannie zaostrzane warunki kredytowania skłaniają osoby prowadzące działalność gospodarczą do sięgnięcia po zagraniczne produkty kredytowe. W tym miejscu nasuwa się pytanie jak opodatkowana będzie otrzymana pożyczka lub kredyt od podmiotu zagranicznego

Różnice pomiędzy pożyczką a kredytem

Pożyczka jest pewnym procesem na który składa się postawienie do dyspozycji pożyczkobiorcy środków pieniężnych o określonej wysokości, przedmiotów lub instrumentów finansowych przez osobę fizyczną lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu pożyczek lub kredytów na z góry określonych obopólnie warunkach, w zdefiniowanym przedziale czasowym z przeznaczeniem na zaakceptowany przez obie strony i ustalony w umowie cel.

Kredyt z kolei stanowi zobowiązanie się instytucji, firmy go udzielającej do udostępnienia ustalonej przez obie strony kwoty na z góry określony cel oraz odcinek czasu. Następnie kredytobiorca podejmie czynności składające się na zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie kredytu wraz ze zwróceniem otrzymanej kwoty łącznie z należnym instytucji lub firmie udzielającej kredyty wynagrodzeniem w postaci prowizji i odsetek.

Otrzymanie pożyczki lub kredytu a przychód podatkowy

Przedsiębiorcy, którzy otrzymali pożyczkę lub kredyt nie muszą obawiać się, iż będą musieli opodatkować tę transakcję podatkiem dochodowym, gdyż w myśl art. 14 ust. 3 ustawy o PIT do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się m.in. pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), w tym również uregulowanych w naturze, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).

Pożyczka lub kredyt od podmiotu zagranicznego a VAT

Nabywając pożyczkę lub kredyt od podmiotu zagranicznego specjalizującej się w udzielaniu pożyczek i kredytów korzystamy z usługi świadczonej przez dany podmiot. Otrzymana pożyczka lub kredyt od podmiotu zagranicznego będzie stanowić dla polskiego przedsiębiorcy (niezależnie czy jest zwolniony z VAT czy nie) import usług, ponieważ posiada on siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce oraz korzysta z usługi otrzymania pożyczki lub kredytu od podmiotu zagranicznego, który nie posiada siedziby  lub stałego miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jak stanowi art. 17 ust, 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT w opisywanym przypadku opodatkowanie pożyczki lub kredytu nastąpi w Polsce, gdyż miejscem świadczenia usługi na rzecz polskiego przedsiębiorcy będzie kraj, w którym polski przedsiębiorca posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej albo stałe miejsce zamieszkania.

Z kolei zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1e w przypadku świadczenia usług udzielenia pożyczki obowiązek podatkowy powstanie z momentem otrzymania całości lub części zapłaty. Polski przedsiębiorca nie będzie wiedział, kiedy dokładnie zagraniczna firma otrzyma poszczególne raty kredytu lub pożyczki dlatego przyjmuje się, iż obowiązek opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej pożyczki powstanie z chwilą zapłaty raty pożyczki na rachunek bankowy podmiotu zagranicznego.

Obowiązek podatkowy VAT, a podatek od czynności cywilnoprawnych

Kolejną istotną kwestią jest możliwość podlegania opodatkowaniu otrzymanej pożyczki lub kredytu od podmiotu zagranicznego, podatkiem od czynności cywilnoprawnych zwanym dalej PCC. Generalna zasada mówi o tym, że  jeżeli umowa pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem VAT to nie podlega opodatkowaniu PCC i odwrotnie.