Poradnik Przedsiębiorcy

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych a wartość początkowa

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych mają wpływ na wysokość zaliczki na podatek dochodowy. Jednak jak postąpić w sytuacji, gdy powstają one podczas ustalania wartości początkowej środka trwałego? Jak w takiej sytuacji określić wartość początkową środka trwałego? Odpowiadamy w artykule.

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych – kiedy powstają?

Różnice kursowe od własnych środków powstają w sytuacji, gdy kurs waluty z dnia zapłaty różni się od kursu z dnia wpływu pieniędzy na rachunek. Różnice kursowe mogą być dodatnie lub ujemne.

Zgodnie z art. 24c ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Natomiast jak stanowi art. 24c ust. 3 pkt 3 ustawy o PIT, ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.Dodatnie różnice kursowe zwiększają przychody, natomiast ujemne różnice kursowe zwiększają koszty uzyskania przychodów.Przykład 1.

Pan Robert posiada na rachunku walutowym środki pieniężne w kwocie 5000 euro. Pieniądze te wpłynęły z konta złotówkowego. Do przewalutowania złotych na walutę obcą bank zastosował kurs sprzedaży w wysokości 4,3 zł/euro.

Następnie pan Robert wydał dyspozycję dokonania przelewu 2500 euro na konto złotówkowe. Do przeliczenia bank zastosował kurs 4,3 zł/euro.

W powyższej sytuacji nie powstaną różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, bowiem kurs zastosowany w dniu wypływu środków z rachunku walutowego jest taki sam jak w dniu wpływu środków na rachunek walutowy.

Przykład 2.

Pan Grzegorz w celu zapłaty zobowiązania przelał środki z rachunku złotowego na rachunek walutowy w euro. Bank dokonał przeliczenia złotówek na euro po kursie 4,2 zł/euro. W wyniku tego działania na koncie walutowym pan Grzegorz posiada 15 000 euro.

Następnie pan Grzegorz 16 maja 2018 r. dokonał zapłaty zobowiązania z rachunku bankowego na kwotę 10 500 euro.

W celu ustalenia różnicy kursowej od własnych środków pieniężnych należy dokonać ich przeliczenia na dzień wpływu i wypływu z rachunku bankowego. Do wyceny pan Grzegorz zastosował średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień dokonania zapłaty zobowiązania, tj. 15 maja 2018 r., który wynosił 4,2823 zł/euro.

Obliczenia:
10 500 euro x 4,2823 zł/euro = 44 964,15 zł – wartość zapłaty
10 500 euro x 4,2 zł/euro = 44 100 zł – wartość środków na koncie
44 964,15 zł - 44 100 zł = 864,15 zł.

Powstała dodatnia różnica kursowa, którą należy ująć w przychodach firmy w kolumnie 8 KPiR jako Pozostałe przychody np. na podstawie dowodu wewnętrznego.

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych przy ustalaniu wartości początkowej środka trwałego

Jak stanowi art. 22g ust. 5 ustawy o PIT, cenę nabycia oraz koszt wytworzenia środka trwałego koryguje się o różnice kursowe naliczone do dnia przekazania tego środka do używania.

Natomiast zgodnie z art. 24c ustawy o PIT, jeśli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, wówczas powstają dodatnie różnice kursowe.

Natomiast w odwrotnej sytuacji, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, wówczas powstają ujemne różnice kursowe.Na wartość początkową środka trwałego mają wpływ jedynie różnice kursowe od środków własnych, które powstają bezpośrednio na operacjach związanych z zapłatą za „faktury inwestycyjne”, dokonane przed oddaniem środka trwałego do używania.W związku z powyższym, ustalając wartość początkową środka trwałego, należy uwzględnić jedynie różnice kursowe od własnych środków pieniężnych, jeśli wydatkowanie waluty ma bezpośredni związek z wytworzeniem/nabyciem danego środka trwałego.

Potwierdzeniem powyższego jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej 27 lipca 2012 r. o numerze IPPB5/423-338/12-2/IŚ, w której czytamy:
"(...) w przypadku różnic kursowych powstałych na skutek zdarzeń mających związek z nabyciem i wytworzeniem ŚT lub WNiP, różnice te powinny korygować (tj. zwiększać lub zmniejszać) wartość początkową ŚT lub WNiP. Tym samym różnice te nie będą stanowiły przychodów/kosztów podatkowych w momencie ich naliczenia (realizacji)."

Przykład 3.

Pan Zbigniew dokonał zapłaty w kwocie 13 000 euro z rachunku walutowego za nabycie środka trwałego. Płatność została dokonana przed oddaniem środka trwałego do używania z konta walutowego, na którym to znajdowały się środki pieniężne nabyte w banku po kursie 4,35 zł/euro. Średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty wynosił 4,55 zł/euro.

Obliczenia:
13 000 euro x 4,55 zł/euro = 59 150 zł
13 000 euro x 4,35 zł/euro = 56 550 zł
59 150 zł - 56 550 zł = 2 600 zł.

Ze względu na fakt, że w dniu wypływu środków z rachunku walutowego kurs NBP był wyższy niż w dniu wpływu środków na rachunek powstała dodatnia różnica kursowa. Różnica ta będzie korygować wartość początkową nabytego środka trwałego.