Poradnik Przedsiębiorcy

Kiedy nie można opłacać ryczałtu ewidencjonowanego?

Ryczałt ewidencjonowany to interesująca opcja rozliczania podatku dochodowego w przedsiębiorstwie. Jego stawki - najczęściej znacząco niższe niż w przypadku zasad ogólnych - są kuszące dla wielu podatników. Warto jednak wiedzieć, że nie każdy przedsiębiorca może zdecydować się na ryczałt ewidencjonowany w swojej działalności. Jeśli i ty jesteś zainteresowany taką formą rozliczania podatku dochodowego - sprawdź, kiedy nie można opłacać ryczałtu ewidencjonowanego?

Ryczałt ewidencjonowany - podstawowe zasady

Jak już wspomniano, ryczałt ewidencjonowany na tle zasad ogólnych wyróżnia się znacznie niższymi stawkami podatku - w większości przypadków jest to 3%, 5,5% lub 8,5%. W niewielu przypadkach stawki wynoszą 2%, 10%, 12,5%, 17% albo 20%.

Ponadto ryczałt ewidencjonowany jest specyficzny z jeszcze jednego powodu - podatek w jego przypadku liczony jest nie od dochodu, ale od przychodu. Oznacza to, że podstawą opodatkowania przedsiębiorcy będzie suma wszystkich uzyskanych w danym okresie przychodów, niepomniejszonych o koszty ich uzyskania. W przypadku tego podatku rozliczenia należy prowadzić w ewidencji przychodów.

Ryczałt ewidencjonowany rozliczany jest przez podatników za pomocą formularza PIT-28, który należy złożyć do 31 stycznia roku następnego po roku, którego deklaracja dotyczy.

Kiedy nie można opłacać ryczałtu ewidencjonowanego

Nawet jeśli uważasz, że ryczałt ewidencjonowany to wymarzona dla ciebie forma rozliczania podatku, upewnij się, iż rzeczywiście możesz z niej skorzystać. Istnieje kilka przesłanek, które determinują sytuacje kiedy nie można opłacać ryczałtu ewidencjonowanego.

Po pierwsze: na ryczałt ewidencjonowany podatnik nie może zdecydować się w ciągu roku, podczas prowadzenia działalności. Taką formę opodatkowania można wybrać albo przy zakładaniu firmy, albo po osiągnięciu pierwszego przychodu w danym roku podatkowym. W tym drugim przypadku na zgłoszenie zmiany podatnik ma czas do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy w roku podatkowym przychód albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu roku podatkowego.

Po drugie: z możliwości rozliczania się za pomocą ryczałtu ewidencjonowanego podatnik może zostać wykluczony ze względu na przychody. Jeśli w poprzednim roku przedsiębiorca uzyskał równowartość co najmniej 250 000 euro, z tej opcji rozliczania podatku będzie musiał zrezygnować.

Trzeci rodzaj wyłączeń z ryczałtu ewidencjonowanego należy do grupy przedmiotowych - z takiej formy opodatkowania podatnik nie będzie mógł skorzystać ze względu na rodzaj wykonywanej działalności. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z 20 listopada 1998 r. opodatkowaniu ryczałtem nie podlegają przedsiębiorcy osiągający (w całości lub części) przychody z:

  • prowadzenia aptek,
  • działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),
  • działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
  • prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt. 11,
  • świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy,
  • działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.

Zgodnie z pkt. 4 do korzystania z ryczałtu ewidencjonowanego nie są uprawnieni także podatnicy, którzy wytwarzają wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym (na podstawie odrębnych przepisów), z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Także historia podatnika lub jego wspólników może wpłynąć na brak możliwości skorzystania z ryczałtu ewidencjonowanego. Jeśli podatnik w danym roku podatkowym zmienia działalność:

  • z samodzielnej na prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
  • ze spółki z małżonkiem na prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
  • z prowadzonej samodzielnie przez małżonka na prowadzoną samodzielnie przez danego małżonka,

a małżonek (lub małżonkowie) przed zmianą opłacali podatek dochodowy na ogólnych zasadach, to ryczałt ewidencjonowany nie będzie mógł zostać zastosowany.

Podobna sytuacja ma miejsce wtedy, kiedy podatnik zakłada działalność samodzielną lub w formie spółki. Jeśli on lub co najmniej jeden z jego wspólników przed rozpoczęciem działalności w tym samym lub w poprzednim roku podatkowym wykonywali w ramach stosunku pracy (lub spółdzielczego stosunku pracy) takie czynności, jakie obecnie wejdą w zakres działalności podatnika albo jego spółki.