Poradnik Przedsiębiorcy

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop po zakończonym zatrudnieniu

Każdemu pracownikowi przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego, jest to świadczenie którego pracownik nie może zbyć lub przekazać na rzecz innego podmiotu. W sytuacji gdy pracownik nie wykorzysta przysługującego mu urlopu w całości lub części, przysługuje mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Nie należy go traktować jak zamiennika urlopu. Sprawdź, kiedy pracownikowi przysługuje ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Urlop wypoczynkowy

Liczba przysługujących dni urlopu zależna jest od stażu pracy. Pracownikowi przysługuje 20 dni urlopu, jeśli jego staż nie przekracza 10 lat. Jeżeli staż pracy jest dłuższy niż 10 lat, przysługuje 26 dni urlopu.

Dodatkowo warto podkreślić że do stażu pracy wliczane są lata nauki. Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi dolicza się odpowiednio z tytułu ukończenia:

  1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,

  2. średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,

  3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,

  4. średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,

  5. szkoły policealnej - 6 lat,

  6. szkoły wyższej - 8 lat.

W przypadku gdy pracownik nie wykorzysta urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, zobowiązany jest go wykorzystać do 30 września roku następnego.

Pracodawca nie ma prawa wypłacać pracownikowi ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zwalniając się w ten sposób z obowiązku udzielenia pracownikowi przysługującego mu urlopu. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop można wypłacić jeśli stosunek pracy wygasa czy też został zerwany, a strony nie planują ponownego podpisania umowy.

Współczynnik ekwiwalentu za niewykorzystany urlop

Współczynnik do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wyliczany jest dla każdego roku osobno, oznacza on przeciętną liczbę dni jaką powinien przepracować pracownik  w danym roku. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop dla pracownika w dalszym ciągu współpracującego z pracodawcą wypłacany jest na podstawie współczynnika wyliczonego dla roku, w którym ma miejsce wypłata ekwiwalentu (nawet jeśli dotyczy on urlopu, do którego prawo pracownik nabył w roku poprzednim). Sposób obliczania współczynnika urlopowego uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 stycznia 1997 roku w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

W celu obliczenia współczynnika dla danego roku od liczby dni w roku kalendarzowym należy odjąć liczbę dni wolnych od pracy - niedziel i świąt, wynik należy podzielić przez 12.

Przykład 1.

W celu obliczenia współczynnika urlopowego w roku 2017 należy pamiętać o tym, że występują:

  • 52 wolne soboty,

  • 52 niedziele,

  • 10 dni świątecznych przypadających od poniedziałku do piątku,

  • 13 dni świątecznych przypadających od poniedziałku do niedzieli.

W celu obliczenia współczynnika należy wykonać działanie:

[365 dni w roku - (52 wolne soboty + 52 niedziele + 10 dni świątecznych)] / 12 =

[365 - 114] / 12 =  250 / 12 = 20,92

Współczynnik ekwiwalentu wynosi 20,92.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - wartość do wypłaty

Obliczanie kwoty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przysługujący pracownikowi należy zacząć od ustalenia podstawy jego wymiaru. Podstawa powinna uwzględniać przeciętne wynagrodzenie pracownika:

  • określone w stałej wysokości stawce miesięcznej,

  • składniki, które przysługują za okresy nie dłuższe niż miesiąc,

  • składniki, które przysługują za okresy dłuższe niż miesiąc.

Za wynagrodzenie stałe - podstawowe - przyjmuje się wynagrodzenie z miesiąca nabycia prawa do ekwiwalentu.

W sytuacji gdy stosunek pracy kończy się w trakcie miesiąca, za podstawę należy przyjąć pełne miesięczne wynagrodzenie. Premie, prowizje oraz inne zmienne składniki wynagrodzenia uwzględnia się z okresu nieprzekraczającego miesiąca, które wypłacone zostały w 3 miesiącach poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu.

Wypłaty za okresy dłuższe niż miesiąc również są uwzględniane w średniej wysokości, jednakże z okresu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc nabycia praw do ekwiwalentu.

W celu obliczenia ekwiwalentu za jeden dzień urlopu podstawę wymiaru należy podzielić przez współczynnik ekwiwalentu dla danego roku, a następnie podzielić przez normę czasu pracy pracownika na dobę (zwykle jest to 8 godzin).

Otrzymana wartość to ekwiwalent za niewykorzystany urlop w ilości 1 godziny urlopu. Wartość należy przemnożyć przez liczbę niewykorzystanych godzin urlopu.