Poradnik Przedsiębiorcy

Lekarz a kasa fiskalna - kiedy jest niezbędna?

Od 1 stycznia 2018 r. obowiązującym aktem prawnym stało się rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Czy zmiany jakie wprowadza rozporządzenie odczują lekarze i lekarze dentyści? Kiedy zainstalowanie kasy będzie konieczne oraz jakie zasady powinny być przestrzegane przy ewidencjonowaniu usług medycznych? Odpowiedź poznacie w artykule Lekarz a kasa fiskalna - zapraszamy do lektury!

Lekarz a kasa fiskalna - koniec zwolnienia podmiotowego

Lekarzom i dentystom nie przysługuje już prawo do zwolnienia podmiotowego z kas fiskalnych. Oznacza to, że nawet jeśli przedsiębiorca nie przekroczy limitu obrotów 20 000 zł zobowiązany jest do ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej. Przy czym sprzedaż taką należy nabić na kasę fiskalną już od pierwszej sprzedaży.

W związku z powyższym jeśli lekarz ma zamiar rozpocząć świadczenie usług opieki medycznej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych musi dokonać fiskalizacji kasy jeszcze przed przyjęciem pierwszego pacjenta. 

Kasa fiskalna dla lekarza - kiedy zwolnienie?

Nowe rozporządzenie obowiązujące od 2018 roku umożliwia lekarzom skorzystanie w niektórych okolicznościach ze zwolnienia z posiadania kasy fiskalnej.

Zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, jeżeli usługi medyczne świadczone są wyłącznie przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, lub których rezultat jest przekazywany wyłącznie przy wykorzystaniu tych środków mogą korzystać ze zwolnienia z kas, jeśli spełniają warunki wskazane w poz. 39 załącznika do rozporządzenia:

"Świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła"

Zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, usług świadczonych przez lekarzy i dentystów nie ma konieczności ewidencjonowania na kasie fiskalnej, jeśli wykonują je osoby, o których mowa w poz. 51 dodanej do załącznika:

"Usługi świadczone osobiście przez osoby niewidome, posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą lub zatrudniają wyłącznie jednego pracownika niewidomego posiadającego orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności".

Kto płaci za usługę medyczną?

W celu określenia, czy konieczne jest posiadanie przez lekarza kasy fiskalnej, należy odpowiedzieć na pytanie, kto jest faktycznym nabywcą usług medycznych. W praktyce zwykle jest nim Narodowy Fundusz Zdrowia, któremu lekarz wystawia fakturę najczęściej na koniec okresu rozliczeniowego. W takim przypadku pacjenci są jedynie odbiorcami usług medycznych, za które płaci NFZ.

Podobnie sprawa wygląda w przypadku, gdy lekarz jest wykonawcą usług medycznych w przychodni. Wówczas pacjenci nabywają świadczenia od placówki, która jest faktycznym sprzedawcą, dlatego też wszelkich rozliczeń należy dokonywać z jej przedstawicielami. Lekarz natomiast otrzymuje wynagrodzenie za świadczone usługi w ramach umowy z przychodnią, w związku z tym nie będzie zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej.

Jeżeli natomiast praktyka lekarska wykonywana jest na rzecz pacjentów, którzy są faktycznymi nabywcami usługi - płacą należność bezpośrednio lekarzowi - wówczas taka sprzedaż co do zasady powinna być ewidencjonowana na kasie fiskalnej

Nazewnictwo usług medycznych na paragonach

Na paragonach fiskalnych powinny znajdować się dokładne nazwy towarów lub usług, które w łatwy sposób będą możliwe do zidentyfikowania. Nowe zasady obejmują także usługi medyczne. Obecnie lekarze wystawiający paragony fiskalne swoim pacjentom nie powinni zamieszczać ogólnego nazewnictwa usług medycznych, jak np. usługa okulistyczna, zabieg, czy też badanie. Wskazane byłoby natomiast konkretne określenie, jaka usługa na rzecz danego pacjenta została wykonana, np.: komputerowe badanie oka, badanie ciśnienia śródgałkowego, badanie dna oka czy USG gałki ocznej.

Pomocna w tej kwestii okazał się interpretacja ogólna Ministra Finansów (sygn. PT7/033/1/589/MHL/13/RD-94492), w której stwierdził on, iż podatnicy przy definiowaniu nazewnictwa towarów lub usług na paragonach mogą opierać się na sformułowaniach zawartych na stworzonych przez siebie cennikach.

Zakup kasy fiskalnej dla lekarza a ulga

Jeżeli przedsiębiorca wywiąże się z wszelkich obowiązków związanych z instalacją kasy fiskalnej w terminie, wówczas ma prawo do skorzystania z ulgi na zakup  kasy. Ulga polega na prawie do odliczenia od podatku VAT 90% kwoty netto wydatkowanej na zakup kasy, jednak nie więcej niż 700 zł. Możliwość wspomnianego odliczenia istnieje jednak w sytuacji, gdy podatnik wykaże w deklaracji nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym.

Jeżeli w danym okresie rozliczeniowym podatek naliczony jest równy lub przewyższa podatek należny, to dokonanie odliczenia jest niemożliwe. W takiej sytuacji podatnik może jednak ubiegać się o zwrot kwoty z tytułu ulgi na zakup kasy fiskalnej (wypełnia poz. nr 55 w deklaracji VAT), jednak nie więcej niż:

  • 25% kwoty przysługującej do odliczenia - przy rozliczeniach miesięcznych,
  • 50% kwoty przysługującej do odliczenia - przy rozliczeniach kwartalnych.

Co ważne, prawo do ulgi nie przysługuje wyłącznie czynnym podatnikom VAT. Mogą z niej skorzystać również osoby korzystające ze zwolnienia z podatku, poprzez złożenie wniosku o zwrot kwoty wydatkowanej na zakup kasy. Po uwzględnieniu wniosku organ skarbowy zwraca pieniądze na rachunek bankowy przedsiębiorcy, oczywiście w kwocie objętej limitem (90%, nie więcej niż 700 zł).