Poradnik Przedsiębiorcy

Nowe regulacje unijne dotyczące branży e-commerce!

12 lipca 2020 r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1150 w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego (dalej: „rozporządzenie”). Obowiązuje ono w polskim porządku prawnym bezpośrednio i nie wymaga dodatkowej implementacji do prawa polskiego. Co zmieniają nowe regulacje unijne dotyczące branży e-commerce? Dowiesz się z poniższego artykułu!

Regulacje unijne dotyczące branży e-commerce - czego dotyczą?

Celem rozporządzenia jest zapewnienie przejrzystości, sprawiedliwości i możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń użytkownikom biznesowym korzystającym z platform internetowych i wyszukiwarek.

Rozporządzenie dotyczy tzw. relacji P2B, czyli Platform to Business. Celem nowej regulacji jest zapobieżenie narzucaniu niesprawiedliwych lub niejasnych warunków korzystania z platform internetowych na małe, średnie i mikroprzedsiębiorstwa korzystające z tych platform w celach biznesowych.

Warunki korzystania z usług – nowe wytyczne dla dostawców

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego zgodnie z rozporządzeniem mają obowiązek zapewnić, aby ich warunki korzystania z usług:

  • były sformułowane prostym i przystępnym językiem;
  • były łatwo dostępne dla użytkowników biznesowych na wszystkich etapach ich stosunków handlowych z dostawcą usług pośrednictwa internetowego, w tym na etapie poprzedzającym zawarcie umowy;
  • zawierały określenie podstaw podjęcia decyzji o zawieszeniu lub zakończeniu lub nałożeniu wszelkich innych rodzajów ograniczeń w świadczeniu przez nich usług pośrednictwa internetowego, na rzecz użytkowników biznesowych;
  • zawierały informacje o wszelkich dodatkowych kanałach dystrybucji i potencjalnych programach partnerskich, za których pośrednictwem dostawcy usług pośrednictwa internetowego mogą wprowadzać do obrotu towary i usługi oferowane przez użytkowników biznesowych;
  • zawierały ogólne informacje dotyczące wpływu warunków korzystania z usług na własność i kontrolę praw własności intelektualnej przysługujących użytkownikom biznesowym.

Rozporządzenie wprowadza określone wymogi wobec regulaminów korzystania z platform, które mają zapewnić, że warunki te będą jasne i sprawiedliwe.
Ponadto obowiązkiem dostawcy usług pośrednictwa internetowego jest powiadomienie na trwałym nośniku informacji zainteresowanych użytkowników biznesowych o wszelkich proponowanych zmianach warunków korzystania z usług. Zmiany nie powinny wchodzić w życie przed upływem okresu powiadomienia, który musi być rozsądny i proporcjonalny do charakteru i zakresu planowanych zmian oraz ich konsekwencji dla zainteresowanego użytkownika biznesowego. Ten okres powiadomienia wynosi co najmniej 15 dni. Dostawca powinien zastrzec dłuższy okres powiadomienia, jeżeli jest to konieczne, aby umożliwić użytkownikom biznesowym wprowadzenie dostosowań technicznych lub handlowych w celu dostosowania się do zmian.

Zainteresowany użytkownik biznesowy ma prawo rozwiązać umowę z dostawcą usług pośrednictwa internetowego przed upływem okresu powiadomienia. Rozwiązanie takie staje się skuteczne w terminie 15 dni od dnia otrzymania powiadomienia, chyba że do umowy ma zastosowanie krótszy okres.

Warunki korzystania z usług lub ich szczegółowe postanowienia, które nie są zgodne z wymogami rozporządzenia podobnie jak zmiany w warunkach korzystania z usług wprowadzone przez dostawcę usług pośrednictwa internetowego w sposób sprzeczny z rozporządzeniem – są nieważne.

Rozporządzenie wymaga, by zmiany w warunkach korzystania z usług były odpowiednio komunikowane oraz wchodziły w życie z odpowiednim okresem wyczekiwania. W razie niezachowania wymaganej procedury wprowadzania zmian, są one z mocy prawa nieważne. Nieważne są również postanowienia warunków sprzeczne z wymogami wynikającymi z rozporządzenia.

Ograniczenie, zawieszenie lub zakończenie świadczenia usług

W przypadku gdy dostawca usług pośrednictwa internetowego podejmuje decyzję o ograniczeniu lub zawieszeniu świadczenia swoich usług pośrednictwa internetowego na rzecz danego użytkownika biznesowego, zobowiązany jest przekazać temu użytkownikowi – zanim ograniczenie lub zawieszenie stanie się skuteczne lub w momencie, w którym staje się ono skuteczne – uzasadnienie tej decyzji na trwałym nośniku informacji.

Dostawca usług pośrednictwa internetowego zobowiązany jest do uzasadnienia swojej decyzji o ograniczeniu lub zakończeniu świadczenia usługi na rzecz danego użytkownika.
W przypadku gdy dostawca usług pośrednictwa internetowego podejmuje decyzję o zakończeniu świadczenia wszystkich swoich usług pośrednictwa internetowego na rzecz danego użytkownika biznesowego, przekazuje temu użytkownikowi, co najmniej 30 dni przed dniem, z którym zakończenie świadczenia usług staje się skuteczne, uzasadnienie tej decyzji na trwałym nośniku informacji. W przypadku ograniczenia, zawieszenia lub zakończenia usług, dostawca usług pośrednictwa internetowego zapewnia użytkownikowi biznesowemu możliwość wyjaśnienia faktów i okoliczności w ramach wewnętrznego trybu rozpatrywania skarg. W przypadku cofnięcia decyzji przez dostawcę, bez zbędnej zwłoki przywraca on użytkownika, w tym zapewnia temu użytkownikowi dostęp do danych osobowych lub innych danych, do których użytkownik miał dostęp w związku z korzystaniem z danych usług pośrednictwa internetowego.
Dostawca usług pośrednictwa internetowego zobowiązany jest do zapewnienia możliwości skorzystania przez użytkownika z procedury rozpatrywania skarg w zakresie ograniczenia lub zaprzestania świadczenia usługi przez dostawcę.

Zasady plasowania

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego zobowiązani są do określenia w swoich warunkach korzystania z usług głównych parametrów determinujących plasowanie oraz powody, dla których większe znaczenie nadano tym głównym – a nie innym – parametrom.

Dostawcy wyszukiwarek internetowych zobowiązani są określić główne parametry, które pojedynczo lub łącznie są najistotniejsze przy plasowaniu oraz powody, dla których większe znaczenie nadano głównym parametrom, zamieszczając w swoich wyszukiwarkach internetowych łatwo i ogólnodostępny opis tych parametrów sformułowany prostym i przystępnym językiem. Dostawcy ci zobowiązani są do aktualizowania tego opisu na bieżąco.

W przypadku, gdy główne parametry obejmują możliwość wywierania wpływu na plasowanie w zamian za jakiekolwiek bezpośrednie lub pośrednie wynagrodzenie świadczone danemu dostawcy przez użytkowników biznesowych lub użytkowników korzystających ze strony internetowej w celach biznesowych, dostawca ten określa również opis tych możliwości i wpływu takiego wynagrodzenia na plasowanie zgodnie z wymogami ustanowionymi w rozporządzeniu.

Rozporządzenie wprowadziło obowiązek dla dostawców wyszukiwarek internetowych podawania w przystępnej formie informacji o parametrach pozycjonowania stron.
W przypadku gdy dostawca wyszukiwarki internetowej zmienił kolejność plasowania w konkretnym przypadku lub usunął z listy daną stronę internetową na podstawie powiadomienia otrzymanego od strony trzeciej, dostawca zapewnia użytkownikowi korzystającemu ze strony internetowej w celach biznesowych możliwość sprawdzenia treści powiadomienia.

Zróżnicowane traktowanie – dodatkowe obowiązki dostawcy

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego mają obowiązek zamieścić w swoich regulaminach opis wszelkich przypadków zróżnicowanego traktowania, jakie jest stosowane lub które może zostać zastosowane, z jednej strony przez samych dostawców lub przez użytkowników biznesowych, których dostawcy ci kontrolują oraz z drugiej strony przez innych użytkowników biznesowych. Opis ten powinien wskazywać na główne powody ekonomiczne, handlowe lub prawne takiego zróżnicowanego traktowania. Podobne obowiązki ciążą na dostawcach wyszukiwarek internetowych.

Szczególne warunki umowne

W celu zapewnienia, aby stosunki umowne między dostawcami usług pośrednictwa internetowego a użytkownikami biznesowymi były prowadzone w dobrej wierze i na podstawie zasad uczciwego obrotu, dostawcy usług pośrednictwa internetowego zobowiązani są do:

  • niewprowadzania zmian do warunków korzystania z usług z mocą wsteczną, z wyjątkiem sytuacji, gdy są one wymagane do przestrzegania obowiązku prawnego lub regulacyjnego lub gdy zmiany z mocą wsteczną są korzystne dla użytkowników biznesowych;
  • zapewnienia, aby ich warunki korzystania z usług zawierały informacje na temat warunków, na jakich użytkownicy biznesowi mogą rozwiązać stosunek umowny z dostawcą usług pośrednictwa internetowego; oraz
  • zamieszczenia w swoim regulaminie opisu technicznego i umownego dotyczącego dostępu do informacji przekazanych lub wygenerowanych przez użytkownika biznesowego.

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego zobowiązani są ponadto do zamieszczenia w swoim regulaminie opisu technicznego i umownego dostępu użytkowników biznesowych do wszelkich danych osobowych lub innych danych, które użytkownicy biznesowi lub konsumenci dostarczają na potrzeby korzystania z usług pośrednictwa internetowego lub które są generowane w wyniku świadczenia tych usług.

Ograniczenia dotyczące oferowania odmiennych warunków za pośrednictwem innych środków

W przypadku, gdy dostawcy usług pośrednictwa internetowego ograniczają użytkownikom biznesowym możliwość oferowania konsumentom tych samych towarów i usług na odmiennych warunkach za pośrednictwem innych środków niż dane usługi pośrednictwa, zamieszczają oni w swoich warunkach korzystania z usług uzasadnienie takiego ograniczenia oraz zapewniają łatwy i publiczny dostęp do tego uzasadnienia. Uzasadnienie to musi zawierać główne powody ekonomiczne, handlowe lub prawne wprowadzenia takich ograniczeń.

W razie gdy dostawca ogranicza użytkownikowi możliwość oferowania produktów na odmiennych warunkach za pośrednictwem innych platform, ma obowiązek przedstawić uzasadnienie takiego ograniczenia wraz ze wskazaniem powodów ich wprowadzenia.

Wewnętrzny system rozpatrywania skarg

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego zapewniają wewnętrzny system rozpatrywania skarg użytkowników biznesowych. System ten musi być łatwo dostępny i nieodpłatny oraz powinien być tak zorganizowany, aby zapewniać rozpatrywanie skarg w rozsądnym terminie. System rozpatrywania skarg powinien być oparty na zasadach przejrzystości i równego traktowania w równoważnych sytuacjach oraz rozpatrywania skarg w sposób proporcjonalny do ich wagi i złożoności. 

Mediacja

Dostawcy usług pośrednictwa internetowego wskazują w swoich warunkach korzystania z usług co najmniej dwóch mediatorów, z których pomocą są gotowi podjąć próbę osiągnięcia porozumienia z użytkownikami, w zakresie sporów powstałych w związku ze świadczeniem przez dostawcę usług pośrednictwa internetowego.