Pakiet mobilności – jak wpływa na wynagrodzenia?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Jedną z najważniejszych kwestii, jaka się wiąże z wprowadzeniem tzw. pakietu mobilności, jest zmiana w zakresie wynagrodzeń kierowców. Mimo wielu apeli krajowych przewoźników wspomniane nowe rozwiązania weszły w życie. Dlaczego reakcje firm transportowych były negatywne? Problemem są tutaj rosnące koszty wynikające z korekty zasad wynagradzania kierowców delegowanych w ramach transportu międzynarodowego. Na czym polega pakiet mobilności – wyjaśniamy poniżej.

Pakiet mobilności – czym jest i jakie zmiany wprowadza?

Pakiet mobilności stanowi zbiór zmian w przepisach krajowych mających na celu wdrożenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1057 2020 z dnia 15 lipca 2020 roku oraz służących stosowaniu Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady: 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 roku oraz 2020/1055 z dnia 15 lipca 2020 roku.

Wskazane akty prawa unijnego dotyczą przede wszystkim zmian w czasie pracy kierowców, w tym odnoszących się do okresów minimalnego odpoczynku oraz pracy w porze nocnej.

W ramach pakietu skorygowano ponadto zasady delegowania i wynagradzania kierowców wykonujących międzynarodowy transport drogowy.

Przepisy niezbędne do wprowadzenia pakietu mobilności zostały zawarte w Ustawie z dnia 26 stycznia 2022 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw, zwanej dalej „nowelizacją”.

Nowelizacja wchodzi w życie 1 marca 2022 roku, z tym że w kilku przypadkach terminy uzyskania mocy obowiązującej są inne: 2 lutego, 21 lutego czy 29 maja 2022 roku.

Najistotniejsze zmiany wynikające z nowelizacji dotyczą:

  • Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 roku poz. 180),
  • Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców (Dz. U z 2019 roku poz. 1412).

Zmiany dotyczące pracowników delegowanych

Jednym z podstawowych założeń pakietu mobilności jest wyrównanie uprawnień płacowych kierowców pochodzących z różnych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Powszechnie wiadomo, że płace kierowców są wyraźnie zróżnicowane w zależności od kraju. 

Zmiana wynikająca z nowelizacji polega na tym, że z początkiem lutego 2022 roku kierowca wykonujący zadania służbowe w ramach międzynarodowych przewozów drogowych będzie miał prawo do wynagrodzenia przysługującego w wysokości obowiązującej na terenie danego państwa UE.

Nowe rozwiązania w zakresie delegowania będą miały zastosowanie w odniesieniu do kierowców wykonujących:

  • przewozy kabotażowe;
  • przewozy typu cross-trade, zwane także przewozami przerzutowymi.

Transport kabotażowy polega na wykonywaniu przewozów pojazdem zarejestrowanym w innym kraju lub przez firmę z innego państwa niż państwo, gdzie jest realizowana usługa.

Z kolei przewóz przerzutowy (cross-trade) oznacza wykonywanie transportu pomiędzy 2 krajami przez przewoźnika, który nie posiada siedziby centrali w żadnym z tych państw.

Unormowania dotyczące oddelegowania, wprowadzone nowelizacją, nie będą miały natomiast zastosowania do:

  • przewozów tranzytowych, w tym transportu bilateralnego (dwustronnego);
  • przewozów kombinowanych (intermodalnych) – polegających na połączeniu co najmniej 2 różnych rodzajów transportu, np. morskiego i drogowego. 

Regulacje wynikające z pakietu mobilności z pewnością wpłyną na wysokość wynagrodzeń wypłacanych kierowcom wykonującym kabotaż czy przewozy przerzutowe ze względu na konieczność dostosowania stawek do tych, które obowiązują na terenie danego państwa członkowskiego UE. Polscy kierowcy otrzymywali wynagrodzenia zazwyczaj według niższych stawek niż te obowiązujące w zachodnich krajach, a więc konieczne będzie wyrównanie. 

Według szacunków branży transportowej zmiany wprowadzone za pośrednictwem pakietu mobilności spowodują wzrost obciążeń finansowych firm transportowych o około 20% lub nawet więcej. Pomocne w tym zakresie z pewnością będzie wykorzystanie odpowiedniego oprogramowania pozwalającego na prawidłowe rozliczenie czasu pracy kierowcy i w konsekwencji ustalenie należnego mu wynagrodzenia.

Wyłączenie przepisów o podróżach służbowych w odniesieniu do kierowców realizujących międzynarodowe przewozy

Zmiany, jakich dokonano w ustawie o czasie pracy kierowcy (dodany art. 21b) za sprawą pakietu mobilności, powodują, że kierowca wykonujący zadania służbowe w ramach międzynarodowych przewozów drogowych nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 77(5) § 1 Ustawy – Kodeks pracy (kp). Taki zapis powoduje określone konsekwencje, ponieważ – wedle dotychczasowego stanu prawnego – należności z tytułu podróży służbowych (diety, ryczałty) to ponad 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia kierowcy. Zgodnie z zasadami wynikającymi z pakietu mobilności kierowcy realizujący międzynarodowy transport drogowy powinni otrzymać normalne wynagrodzenie według stawek obowiązujących kierowców z innych państw członkowskich UE.

Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz zwolnienia z oskładkowania. 

Jeśli chodzi o ulgę podatkową, to zastosowanie w tym przypadku ma art. 21 ust. 1 pkt 20 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wolna od podatku dochodowego jest część przychodów osób objętych obowiązkiem podatkowym przebywających czasowo za granicą i uzyskujących przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku służbowym, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczym stosunku pracy, w kwocie odpowiadającej 30% diety, określonej w przepisach w sprawie podróży służbowych.

Oznacza to, że przy obliczaniu podstawy PIT pracodawca będzie mógł odliczyć od kwoty wynagrodzenia brutto kierowcy kwotę odpowiadającą 30% diet.

W zakresie zwolnienia z oskładkowania przepisy ustawy o czasie pracy kierowców przewidują stosowanie przepisów § 2 ust. 1 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Zwolniona ze składek ZUS jest część wynagrodzenia pracowników, których przychód jest wyższy niż przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu, określonej w przepisach rozporządzenia w sprawie podróży służbowych, z tym że tak ustalony miesięczny przychód tych osób stanowiący podstawę wymiaru składek nie może być niższy od kwoty wspomnianego przeciętnego wynagrodzenia.

W związku z tym, w celu obliczenia podstawy oskładkowania należy przyjąć kwotę nie niższą od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w danym roku kalendarzowym – obecnie jest to 5922 zł. W konkretnych przypadkach może to oznaczać konieczność wyrównania wynagrodzenia pracownika do tej kwoty.

Pakiet mobilności – jak wpływa na wynagrodzenia. Podsumowanie

Pakiet mobilności służy przede wszystkim wdrożeniu i stosowaniu przepisów UE na obszarze całej wspólnoty, a zatem ma charakter ujednolicający szereg procedur stosowanych w zakresie transportu drogowego. To nadanie spójności regulacjom prawnym obowiązującym we wszystkich państwach członkowskich niesie też określone konsekwencje, chociażby w zakresie stawek wynagrodzenia kierowców realizujących przewozy kabotażowe oraz przerzutowe. Również likwidacja prawa do należności za podróże służbowe w stosunku do kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe i wprowadzenie zamiast tego ulgi w PIT i w odniesieniu do składek ZUS spowoduje realne reperkusje finansowe dla firm transportowych. Szacuje się, że wskutek wejścia w życie zmian w ramach pakietu mobilności koszty tych przedsiębiorców wzrosną o ok. 20%.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów