Poradnik Przedsiębiorcy

PKWiU, czyli Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług

W polskim systemie prawnym możliwe jest stosowanie zarówno PKWiU z 2008, jak i PKWiU z 2015 roku. Jednakże PKWiU z 2008 r. obowiązywać będzie tylko do końca 2018. Według rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, PKWiU powinno być stosowane głównie w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a ponadto w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej. Jak funkcjonuje taki sposób klasyfikowania? Kiedy określenie PKWiU jest niezbędne? Na te i inne pytania odpowiadamy w naszym artykule.

W jakim celu powstało PKWiU?

Najważniejszym celem Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług jest zastosowanie statystyczne. Jednak nie można zapomnieć, że jest ona bardzo istotna w przypadku opodatkowania:

  • podatkiem od towarów i usług (VAT),
  • podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT), podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej.

Organizacja klasyfikacji opiera się na:

  • statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej – NACE,
  • Klasyfikacji Produktów wg Działalności (CPA).

Zakres Rzeczowy większości grupowań obejmujących wyroby określa się zakresem rzeczowym odpowiednich pozycji Nomenklatury Scalonej CN.W najnowszym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) zostały wprowadzone znaczące zmiany, między innymi dotyczące wydłużenia czasu obowiązywania PKWiU z 2008 r. z 31 grudnia 2017 r. na 31 grudnia 2018 r. oraz sekcji P - Edukacja - jednymi z nich są wprowadzone nowe ugrupowania w tej selekcji.

Budowa PKWiU

PKWiU można określić jako klasyfikację produktów, obejmuje więc swoim zakresem, jak wynika z samej nazwy, zarówno usługi, jak i wyroby. Jej organizacja obejmuje siedem następujących poziomów:

A – sekcja (oznaczenie literowe)

xx – dział

xx.x – grupa

xx.xx – klasa

xx.xx.x – kategoria

xx.xx.xx – podkategoria

xx.xx.xx.x – pozycja

Grupowania siódmego poziomu mają zastosowanie jedynie dla potrzeb krajowych.

Przykład 1.

Analizując numer PKWiU z 2015 - 56.10.11.0 (Usługi przygotowywania i podawania posiłków w restauracjach), możemy dojść do wniosku, że należy do:

  • sekcji I - usługi związane z zakwaterowaniem i usługi gastronomicznej

  • działu 56 - usługi związane z wyżywieniem

  • grupy 56.1 - usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych

  • klasy 56.10 - usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych

  • kategorii 56.10.1 - usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych

  • podkategorii 56.10.11 - usługi przygotowywania i podawania posiłków w restauracjach

  • pozycji 56.10.11.0 - oznacza, że dane grupowanie nie będzie mieć więcej poziomów.

Jak ustalić PKWiU?

Przedsiębiorcy zobowiązani są do samodzielnego ustalenia numeru PKWiU głównie dla celów podatkowych. Prawidłowe ustalenie jest o tyle ważne, że ma istotny wpływ na zastosowanie odpowiedniej stawki VAT, obowiązek instalacji kasy fiskalnej czy chociażby na stosowanie szczególnych procedur rozliczeniowych (np. odwrotne obciążenie). Warto więc zachować przy tym szczególną staranność.

Jeżeli przedsiębiorcy sprawia trudność samodzielne dopasowanie numeru PKWiU do rodzaju usług lub sprzedawanych towarów, ma możliwość skorzystania z wyszukiwarki PKWiU, którą można znaleźć na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.

W przypadku, gdy także wyszukiwarka nie pomoże w dopasowaniu numeru, przedsiębiorca może złożyć do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi pisemny wniosek. Wymogami takiego pisma są własnoręczny podpis osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu, a także opis zawierający takie elementy jak:

  • opis usług - na czym polegają i co obejmują, na czyje zlecenie i na podstawie jakiej umowy są świadczone, a także kto jest właścicielem wkładu (surowca) - lub
  • opis wyrobów - co to są za wyroby, do czego służą, jaką mają budowę lub skład (pełne składy procentowe produktów do 100%, tj. określenie udziału procentowego każdego składnika, łącznie ze sprecyzowaniem jaką funkcję pełni on w wyrobie) i w jakiej występują postaci, ewentualnie podać numer wydanego WIT dla danego wyrobu lub kod CN.

Wnioski można dostarczyć do urzędu pocztą, mailem lub faksem.