Poradnik Przedsiębiorcy

Zmiana formy opodatkowania z ryczałtu ewidencjonowanego kiedy konieczna?

Podatnicy zmieniają formy opodatkowania, biorąc pod uwagę zarówno względy ekonomiczne, jak i możliwości zastosowania konkretnej formy. Standardowo chcąc zmienić formę opodatkowania, podatnik jest zobowiązany dokonać tego do 20 stycznia roku następnego, czyli w roku obowiązywania nowej formy opodatkowania. Jak wygląda zmiana formy opodatkowania z ryczałtu ewidencjonowanego i kiedy następuje ten proces, o tym w artykule!

Podatnicy stosujący ryczałt nie mogą wykonywać niektórych czynności

Ustawodawca w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, iż podatnicy korzystający z opodatkowania w formie ryczałtu nie mogą wykonywać dowolnych czynności w ramach prowadzonej działalności. Jeżeli jednak w trakcie roku zdecydują się na wykonanie choć jednej poniższej czynności, wówczas stracą możliwość właśnie od tego dnia do skorzystania z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym i konieczna będzie zmiana formy opodatkowania. Ustawodawca wymienia, iż podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym nie mogą rozpocząć prowadzenia:

  1. działalności typu apteka,

  2. działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

  3. lombardów,

  4. działalności w pozostałym zakresie udzielania pożyczek pod zastaw,

  5. działalności w zakresie sprzedaży części i akcesoriów samochodowych,

  6. działalności pozarolniczej w postaci wykonywania wolnych zawodów innych niż działalność wykonywaną osobiście przez lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny, jeśli działalność ta nie jest wykonywana na rzecz osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej albo na rzecz osób fizycznych dla potrzeb prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej, z tym że za osobiste wykonywanie wolnego zawodu uważa się wykonywanie działalności bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu,

  7. usług wykluczających zastosowanie ryczałtu, wykaz tych usług zawiera załącznik nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,

  8. działalności polegającej na produkcji i sprzedaży wyrobów akcyzowych (nie dotyczy wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii).

Oprócz powyższych typów działalności ustawodawca stawia także warunek, który mówi, iż podatnicy opodatkowani ryczałtem nie mogą sprzedawać towarów lub usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. Chodzi tutaj o to, aby podatnik nie dokonywał dostaw tych samych towarów czy usług, które już sprzedawał uprzednio w roku poprzedzającym rok podatkowy albo obecnie sprzedaje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy.

Ponadto do ryczałtu straci prawo także podatnik, który rozpocznie prowadzenie działalności w roku podatkowym po zmianie dotychczas wykonywanej działalności:

  1. samodzielnie na działalność wykonywaną w formie spółki,

  2. w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,

  3. samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka

- jeżeli jeden z małżonków lub oboje przed zmianą działalności opłacali z tytułu prowadzenia danej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Nie tylko wykonywanie czynności zabronionych wpływa na utratę prawa do ryczałtu

Podatnicy, którzy w poprzednim roku kalendarzowym uzyskali przychody z działalności opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym w kwocie większej aniżeli 250 000 euro, w przeliczeniu na polskie złote 1 078 425 zł, utracą możliwość do kontynuowania opodatkowania ryczałtem swojej działalności, ale od początku kolejnego roku kalendarzowego.

Powyższe oznacza, iż podatnicy, którzy za 2017 r. uzyskali przychody z działalności opodatkowanej ryczałtem w kwocie większej aniżeli 1 078 425 zł, od 1 stycznia 2018 r. byli zobligowani to zastosowania zasad ogólnych jako dozwolonej formy opodatkowania po roku utraty prawa do ryczałtu.

Z kolei podatnicy, którzy w trakcie aktualnego 2018 r. stosują ryczałt jako formę opodatkowania swojej działalności, a ich przychody przekroczą w trakcie 2018 r. kwotę 1 078 425 zł, wówczas będą oni zobowiązani do końca roku kalendarzowego (w tym wypadku do końca 2018 r.) stosować ryczałt ewidencjonowany. Dopiero od 1 stycznia 2019 r. nastąpi u nich zmiana formy opodatkowania na zasady ogólne, które stosować należy do końca 2019 r. Nie mogą w tej sytuacji, czyli bezpośrednio po roku utraty prawa do ryczałtu, wybrać karty podatkowej czy podatku liniowego. Dopiero od stycznia 2020 r. będą mogli wybrać kartę podatkową lub podatek liniowy albo z powrotem ryczałt ewidencjonowany, jeżeli zostaną spełnione warunki dla zastosowania tych form opodatkowania.

 

Jak ma postąpić podatnik, który wykonał choćby jedną niedozwoloną przepisami czynność?

Podatnik, który w danym roku podatkowym (w dniu) rozpoczął wykonywanie choćby jednej czynności z powyżej wymienionych, traci dokładnie od tego dnia możliwość opodatkowania swojej działalności ryczałtem ewidencjonowanym. Od dnia utraty prawa do ryczałtu u podatnika następuje zmiana formy opodatkowania na zasady ogólne. Należy jeszcze dodać, że od dnia utraty tego prawa do końca roku kalendarzowego podatnik jest zobligowany kontynuować działalność opodatkowaną zasadami ogólnymi, a ponadto nie ma możliwości w tym wypadku (w danym roku kalendarzowym) wyboru innej formy opodatkowania, np. w formie karty podatkowej albo podatku liniowego.

Oprócz powyższego w tej sytuacji podatnicy muszą także pamiętać o konieczności sporządzenia spisu z natury na dzień utraty tego prawa do ryczałtu, czyli na dzień pierwszego dnia wykonania czynności niedozwolonej dla ryczałtu.

Przymusowa zmiana formy opodatkowania a rozliczenie podatku dochodowego

Podatnicy, którzy wykonają choć jedną czynność w ciągu roku, niedozwoloną dla działalności opodatkowanych ryczałtem, są zobligowani rozliczyć rok, w którym utracili prawo do ryczałtu ewidencjonowanego w poniższy sposób:

  1. od początku roku do dnia poprzedzającego dzień utraty prawa do ryczałtu podatnik prowadzi ewidencję przychodów, opodatkowując je ryczałtem ewidencjonowanym,

  2. od dnia utraty prawa do ryczałtu do końca danego roku kalendarzowego, w którym ma miejsce przymusowa zmiana formy opodatkowania podatnik jest zobligowany do stosowania skali podatkowej oraz zaprowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Ponadto za rok podatkowy, w którym podatnik utracił prawo do ryczałtu, jest zobowiązany złożyć w urzędzie skarbowym dwa zeznania:

  1. PIT-28, w którym uwzględni przychody od początku roku do dnia poprzedzającego dzień utraty prawa do ryczałtu,

  2. PIT-36, w którym uwzględni przychody i koszty od dnia utraty prawa do ryczałtu do końca danego roku kalendarzowego.