Poradnik Przedsiębiorcy

Przymusowa zmiana formy opodatkowania z karty podatkowej

Podatnicy, którzy chcą zmienić formę opodatkowania w 2021 r. i mają taką możliwość w połączeniu ze spełnieniem warunków dla jej zastosowania, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym uzyskali pierwszy przychód w danym roku czyli np. do 20 lutego jeżeli uzyskali przychód w styczniu. Należy jednak zaznaczyć, że występują także sytuacje, w których może zostać nałożona na podatników przymusowa zmiana formy opodatkowania w ciągu roku!

Kiedy podatnik karty podatkowej utraci w ciągu roku prawo do jej stosowania?

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym wskazuje, iż w niektórych okolicznościach podatnik, który stosuje kartę podatkową, może utracić w ciągu roku prawo do jej dalszego stosowania, czyli do końca danego roku kalendarzowego. Podatnik utraci prawo w ciągu roku do karty podatkowej w sytuacji, gdy:

  1. zainicjuje prowadzenie działalności gospodarczej za granicą,

  2. rozpocznie produkcję towarów objętych podatkiem akcyzowym,

  3. będzie posiłkować się usługami podwykonawców,

  4. podpisze choćby jedną umowę cywilnoprawną ze zleceniobiorcą,

  5. przekroczy dozwoloną liczbę zatrudnienia osób na umowę o pracę,

  6. małżonek podatnika otworzy taką samą działalność,

  7. otworzy inną działalność – w ramach karty podatkowej podatnik ma możliwość prowadzenia jednej działalności.

Zakaz stosowania karty podatkowej przez podatnika na podstawie decyzji urzędu skarbowego

Podatnik może utracić prawo do stosowania karty podatkowej, nie tylko naruszając jeden z ww. warunków. Urząd skarbowy może bowiem wydać niekorzystną dla podatnika decyzję o wygaśnięciu prawa do dalszego stosowania karty podatkowej dla danej działalności. Decyzja ta będzie miała wówczas moc do końca roku kalendarzowego. Wówczas zmiana formy opodatkowania może mieć miejsce w przypadku:

  1. podania przez podatnika we wniosku o wybór formy opodatkowania kartą podatkową danych nieodpowiadających rzeczywistości,

  2. umieszczenia przez podatnika nieprawdziwych lub niezgodnych z rzeczywistością danych na wystawianych rachunkach lub fakturach stanowiących udokumentowanie wykonanej transakcji sprzedaży towaru lub usługi,

  3. braku wysłania w ciągu 7 dni do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zawiadomienia o wystąpieniu zdarzeń powodujących utratę prawa do karty podatkowej.

W sytuacji wydania przez urząd skarbowy decyzji o utracie prawa do stosowania karty podatkowej do końca danego roku kalendarzowego podatnik będzie zobligowany do ustalenia oraz odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy według skali podatkowej za cały rok kalendarzowy.

Przymusowa zmiana formy opodatkowania z kadry podatkowej na zasady ogólne w trakcie roku powoduje sytuację w której zapłacone do tej pory kwoty podatku (w czasie stosowania karty podatkowej) do momentu utraty prawa do opodatkowania kartą podatkową zostaną zaliczone na poczet zaliczek na podatek dochodowy w formie zasad ogólnych.
Niestety podatnicy, którzy otrzymają powyższą decyzję z urzędu skarbowego, nie mają żadnej możliwości zarówno w momencie utraty prawa do karty podatkowej, jak i do końca danego roku kalendarzowego przejść na ryczałt ewidencjonowany czy podatek liniowy. Zmiana formy opodatkowania będzie skutkować koniecznością założenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów od pierwszego dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym podatnik otrzymał decyzję o wygaśnięciu prawa opodatkowania działalności kartą podatkową.

Podatnik, który utracił w ciągu roku prawo do karty podatkowej z uwagi na wystąpienie choć jednej z ww. przesłanek (nie dotyczy wydanej przez urząd skarbowy decyzji o utracie prawa do karty podatkowej), jest zobowiązany do zgłoszenia tego zdarzenia w formie zawiadomienia złożonego do urzędu skarbowego właściwego ze względu na adres zamieszkania w ciągu 7 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Powyższe zgłoszenie podatnik składa na formularzu PIT-16Z.

Dobrowolna zmiana formy opodatkowania z karty podatkowej - czy jest możliwa?

Dzień utraty prawa do karty podatkowej stanowi pierwszy dzień do opodatkowania inną formą opodatkowania, którą w tym przypadku są zasady ogólne. Natomiast w roku utraty prawa do karty podatkowej podatnik nie ma prawa do skorzystania z opodatkowania podatkiem liniowym.

Stanowisko takie potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 9 marca 2012 r., IPTPB1/415-342/11-5/MD, w której możemy przeczytać:

„(…) utrata warunków do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w formie karty podatkowej w trakcie roku podatkowego, nie daje Wnioskodawcy możliwości opłacania w tymże roku, podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej według stawki 19% tzw. "podatek liniowy". Zobowiązuje natomiast, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, do zaprowadzenia księgi przychodów i rozchodów i opłacania podatku dochodowego na zasadach ogólnych, a więc przy zastosowaniu skali podatkowej, na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (…)”.

Podatnik, który utracił prawo do zryczałtowanej formy opodatkowania kartą podatkową w ciągu roku, będzie zobowiązany do końca roku kalendarzowego do zainicjowania prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w sytuacji wyboru skali podatkowej jako formy opodatkowania obowiązującej do końca roku kalendarzowego.

W związku z utratą prawa do karty podatkowej i zmiany formy opodatkowania podatnikowi przybędą nowe obowiązki (począwszy od dnia utraty prawa do karty podatkowej) w postaci opodatkowania zgodnie z zasadami ogólnymi pozostałej części okresu danego roku kalendarzowego.

Na koniec należy wspomnieć o tym, że podatnik, który utracił prawo do opodatkowania prowadzonej działalności do końca danego roku kalendarzowego kartą podatkową, jest zobligowany do sporządzenia spisu z natury na dzień utraty tegoż prawa.