Poradnik Przedsiębiorcy

Przymusowa zmiana formy opodatkowania z karty podatkowej

Podatnicy, którzy chcieli zmienić formę opodatkowania w 2018 r. i mieli taką możliwość w połączeniu ze spełnieniem warunków dla jej zastosowania, mogli to zrobić do 20 stycznia 2018 r. Należy jednak zaznaczyć, że występują także sytuacje, w których podatnicy są zobligowani do nagłej zmiany formy opodatkowania w ciągu roku.

Kiedy podatnik karty podatkowej utraci w ciągu roku prawo do jej stosowania?

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym wskazuje, iż w niektórych okolicznościach podatnik, który stosuje kartę podatkową, może utracić w ciągu roku prawo do jej dalszego stosowania, czyli do końca danego roku kalendarzowego. Podatnik utraci prawo w ciągu roku do karty podatkowej w sytuacji, gdy:

  1. rozszerzy działalność o rodzaj, który nie zawiera się w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w których znajdują się rodzaje działalności z objaśnieniem oraz stawkami podatku dozwolonymi dla zastosowania opodatkowania kartą podatkową,

  2. zainicjuje prowadzenie działalności gospodarczej za granicą,

  3. rozpocznie produkcję towarów objętych podatkiem akcyzowym,

  4. będzie posiłkować się usługami podwykonawców,

  5. podpisze choćby jedną umowę cywilnoprawną ze zleceniobiorcą,

  6. przekroczy dozwoloną liczbę zatrudnienia osób na umowę o pracę (6, 5 lub 3 w zależności od rodzaju działalności wymienionych w załączniku nr 3 i 4 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym),

  7. małżonek podatnik otworzy taką samą działalność,

  8. otworzy inną działalność – w ramach karty podatkowej podatnik ma możliwość prowadzenia jednej działalności.

Zakaz stosowania karty podatkowej przez podatnika na podstawie decyzji urzędu skarbowego

Podatnik może utracić prawo do stosowania karty podatkowej, nie tylko naruszając jeden z ww. warunków. Urząd skarbowy może bowiem wydać niekorzystną dla podatnika decyzję o wygaśnięciu prawa do dalszego stosowania karty podatkowej dla danej działalności. Decyzja ta będzie miała wówczas moc do końca roku kalendarzowego. Wówczas zmiana formy opodatkowania może mieć miejsce w przypadku:

  1. podania przez podatnika we wniosku o wybór formy opodatkowania kartą podatkową danych nieodpowiadających rzeczywistości,

  2. umieszczenia przez podatnika nieprawdziwych lub niezgodnych z rzeczywistością danych na wystawianych rachunkach lub fakturach stanowiących udokumentowanie wykonanej transakcji sprzedaży towaru lub usługi,

  3. nieprowadzenia przez podatnika niezbędnych ewidencji zatrudnienia bądź prowadzenia jej w sposób nierzetelny (oczywiście w przypadku zatrudnienia pracowników na umowę o pracę w ramach obowiązującego limitu pracowników dla poszczególnych rodzajów działalności w ramach opodatkowania kartą podatkową),

  4. braku wysłania w ciągu 7 dni do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zawiadomienia o wystąpieniu zdarzeń powodujących utratę prawa do karty podatkowej.

W sytuacji wydania przez urząd skarbowy decyzji o utracie prawa do stosowania karty podatkowej do końca danego roku kalendarzowego podatnik będzie zobligowany do ustalenia oraz odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy według skali podatkowej za cały rok kalendarzowy. Z kolei zapłacone do tej pory kwoty podatku (w czasie stosowania karty podatkowej) do momentu utraty prawa do opodatkowania kartą podatkową zostaną zaliczone na poczet zaliczek na podatek dochodowy w formie zasad ogólnych.

Niestety podatnicy, którzy otrzymają powyższą decyzję z urzędu skarbowego, nie mają żadnej możliwości zarówno w momencie utraty prawa do karty podatkowej, jak i do końca danego roku kalendarzowego przejść na ryczałt ewidencjonowany czy podatek liniowy. Zmiana formy opodatkowania będzie skutkować koniecznością założenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów od pierwszego dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym podatnik otrzymał decyzję o wygaśnięciu prawa opodatkowania działalności kartą podatkową.

Zmiana formy opodatkowania z karty podatkowej z tytułu naruszenia warunków ustawowych

Podatnik, który utracił w ciągu roku prawo do karty podatkowej z uwagi na wystąpienie choć jednej z ww. przesłanek (nie dotyczy wydanej przez urząd skarbowy decyzji o utracie prawa do karty podatkowej), jest zobowiązany do zgłoszenia tego zdarzenia w formie zawiadomienia złożonego do urzędu skarbowego właściwego ze względu na adres zamieszkania w ciągu 7 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Powyższe zgłoszenie podatnik składa na formularzu PIT-16Z.

Dzień utraty prawa do karty podatkowej stanowi pierwszy dzień do opodatkowania inną, wybraną formą opodatkowania, którą w tym przypadku może być ryczałt ewidencjonowany albo zasady ogólne. Natomiast w roku utraty prawa do karty podatkowej podatnik nie ma prawa do skorzystania z opodatkowania podatkiem liniowym.

Podatnik, który utracił prawo do zryczałtowanej formy opodatkowania kartą podatkową w ciągu roku, będzie zobowiązany do końca roku kalendarzowego do:

  1. rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów, jeżeli wybierze opodatkowanie w formie ryczałtu ewidencjonowanego obowiązującego do końca roku kalendarzowego,

  2. zainicjowania prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w sytuacji wyboru skali podatkowej jako formy opodatkowania obowiązującej do końca roku kalendarzowego.

W związku z utratą prawa do karty podatkowej i zmiany formy opodatkowania podatnikowi przybędą nowe obowiązki (począwszy od dnia utraty prawa do karty podatkowej) w postaci:

  1. ustalenia i odprowadzenia w ciągu roku zaliczek na zryczałtowany podatek dochodowy – jeżeli podatnik po utracie prawa do karty zdecyduje się na ryczałt,

  2. opodatkowania zgodnie z zasadami ogólnymi pozostałej części okresu danego roku kalendarzowego - jeżeli podatnik po utracie prawa do karty zdecyduje się na skalę podatkową.

Na koniec należy wspomnieć o tym, że podatnik, który utracił prawo do opodatkowania prowadzonej działalności do końca danego roku kalendarzowego kartą podatkową, jest zobligowany do sporządzenia spisu z natury na dzień utraty tegoż prawa.