Poradnik Przedsiębiorcy

Darowizna przekazana w ratach - część 2

Darowizna środków pieniężnych pomiędzy członkami rodziny może być przekazywana ze względu na różnorodne cele darczyńców wobec obdarowanego. Obowiązek opodatkowania otrzymanych środków pieniężnych ciąży na nabywcy. Istnieją także zwolnienia zarówno z obowiązku zgłoszenia darowizny czy też ulgi podatkowe. Jednak w przypadku skorzystania z ich dobrodziejstwa podatnik musi spełnić odpowiednie warunki. Sprawdź, w jaki sposób darowizna przekazana w ratach powinna zostać opodatkowana!

Zaliczka uiszczona dla dewelopera na rzecz podatnika jako darowizna przekazana w ratach

Rodzice i podatnik będący studentem zaciągnęli kredyt hipoteczny. Rodzie zostali kredytobiorcami razem z synem pomimo, iż on nie będzie spłacał rat. Mieszkanie zgodnie ze sporządzonym aktem notarialnym będzie własnością podatnika. W czasie spisywania umowy przedwstępnej rodzice zobowiązali się do przelania zaliczki dla developera w kwocie 40.000 zł. Środki te stanowiły własne środki rodziców podatnika. Rodzice podatnika dokonali tego przelewu 11 kwietnia 2018r. w dwóch częściach po 20.000 zł każda. Podatnik w tej sytuacji ma wątpliwości czy w przypadku przekazania zaliczki przez rodziców na konto dewelopera, będzie on zobowiązany do zgłoszenia tej wpłaty na zeznaniu SD-Z2 jako darowizny aby skorzystać ze zwolnienia z podatku?

W przedstawionej sytuacji, pomimo niespisania umowy darowizny, środki pieniężne przekazane dla dewelopera ale na rzecz podatnika będą stanowiły dla niego darowiznę. Stan faktyczny bowiem wskazuje, iż rodzice podatnika przekazali przelewem bankowym zaliczkę na konto dewelopera 11 kwietnia 2018r. w kwocie 40.000zł ale na rzecz podatnika. Czyli okoliczności sprawy wskazują, iż rodzice podatnika w wyniku spisanej umowy przedwstępnej dokonali zapłaty zaliczki dla dewelopera z tytułu uregulowania zobowiązania należnego od podatnika wobec dewelopera.

Podatnik natomiast w tym przypadku będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn jeżeli:

  1. zgłosi za pomocą formularza SD-Z2 otrzymanie darowizny w postaci zaliczki dla dewelopera do właściwego urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od przekazania zaliczki przez rodziców (czyli od 11 kwietnia 2018r.) oraz

  2. udokumentuje potwierdzeniem bankowym faktycznego przekazania środków przez rodziców (dowód zapłaty na rachunek bankowy dewelopera).

Raty opłacane przez rodziców podatnika w ramach darowizny na jego rzecz

W 07/2017r. podatnik kupił mieszkanie za cenę 320.000 zł. Podatnik na podstawie uprzednio podpisanej umowy przedwstępnej uiścił z własnych środków zadatek w kwocie 35.000 zł natomiast pozostała kwotę za mieszkanie uregulował z kwoty pochodzącej z kredytu bankowego.

Umowa o kredyt hipoteczny została zawarta na podatnika oraz na jego rodziców. Jednym z ustaleń umowy bankowej jest pobór środków pieniężnych na ratę kredytową z konta wspólnego rodziców podatnika (wspólność majątkowa). Raty płacone przez rodziców podatnika stanowią darowiznę na jego rzecz. Po uiszczeniu kilku rat rodzice podatnika wykorzystali limit kwoty wolnej od opodatkowania 9.637 zł. Podatnik w tej sytuacji powziął wątpliwość jak powinien potraktować na gruncie opodatkowania pozostałe raty kredytu stanowiące darowiznę oraz czy ma prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku. Ponadto w jaki sposób dokonać zgłoszenia w przypadku gdy wystąpiła darowizna przekazana w ratach?

Odpowiedź należało rozpocząć od tego, że jeżeli obdarowany otrzymał w ciągu 5 ostatnich lat oraz w roku bieżącym (rok bieżący należy liczyć jako 6 rok) od jednej osoby kilka darowizn, to nadal może skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn także łącznej sumy otrzymanych darowizn również po przekroczeniu kwoty wolnej dla 1 grupy podatkowej - 9.637 zł pod warunkiem, że:

  1. zgłosi nabycie otrzymanych środków pieniężnych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego w tym wypadku z chwilą otrzymania każdej kolejnej raty oraz

  2. udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Należy jednak zaznaczyć, iż powyższe zwolnienie znajdzie zastosowanie jeżeli w chwili nabycia obdarowany posiadał obywatelstwo:

  1. polskie lub

  2. jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub

  3. państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub

  4. miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

W omawianej sytuacji, spłacane raty będące darowizną rodziców wobec syna korzystają ze zwolnienia z podatku do kwoty 9.637zł. Umowa darowizny nie została sporządzona w formie aktu notarialnego wobec czego zwolnienie z obowiązku złożenia zeznania SD-Z2 nie będzie miało tu zastosowania. Jednak mimo przekroczenia limitu mogą nadal korzystać ze zwolnienia pod warunkiem:

  1. zgłoszenia przez obdarowanego za pomocą formularza SD-Z2 otrzymania darowizny w postaci raty kredytu (wpływ na rachunek bankowy) do właściwego urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od przekazania raty przez rodziców (jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części),

  2. udokumentowanie potwierdzeniem bankowym faktycznego przekazania środków przez rodziców.

Obdarowany wobec comiesięcznych ratach ma prawo składać zeznanie SD-Z2 raz na 6 miesięcy (czyli nie musi go składać po uiszczeniu każdej raty) ważne jest natomiast aby dochował powyższego terminu w odniesieniu do daty przelewu bankowego raty.

Końcowo należy dodać, iż w sytuacji gdy wystąpiła darowizna przekazana w ratach od ojca oraz od matki pozostających we wspólnocie majątkowej, obdarowany winien złożyć raz na 6 miesięcy dwa zeznania, gdzie w pierwszym ujmie 50% raty lub rat jako otrzymanej od matki a w drugim kolejne 50% raty lub rat otrzymanej od ojca.