Poradnik Przedsiębiorcy

Prezenty ślubne a podatek od spadków i darowizn

W związku ze ślubem otrzymałam prezenty o znacznej wartości. Nie wiem czy prezenty ślubne a podatek od spadków i darowizn są ze sobą związane ? Czy powinnam zapłacić podatek?

 

Agnieszka, Głuszyca

 

Jeżeli chodzi o konieczność opodatkowania prezentów, decydujące znaczenie będzie miała ich wartość oraz stopień pokrewieństwa osób obdarowujących.

Co do zasady nabycie przez osoby fizyczne na terytorium RP własności rzeczy w formie darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Jednak opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

  • 9637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

  • 7276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

  • 4902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Grupy podatkowe w podatku od spadku i darowizn

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

  • do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

  • do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

  • do grupy III - innych nabywców.

Co niezwykle istotne przy obliczeniu podatku znajduje zastosowanie zasada kumulacji nabytych od tej samej osoby wartości rzeczy i praw majątkowych w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie oraz odliczenia kwoty wolnej od podatku.

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o spadkach i darowiznach, jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Zgodnie z przedstawioną zasadą kumulacji, jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Dlatego też w zeznaniu podatkowym należy wykazać wszystko, co otrzymano od tej samej osoby w podanym wyżej okresie. Dopiero po dokonaniu powyższych czynności, jeżeli czysta wartość rzeczy i praw majątkowych przekracza kwotę wolną, opodatkowaniu podlega nadwyżka nad tą kwotą. Kwota wolna jest bowiem zawsze wyłączona z podstawy opodatkowania. Wyjaśnić także należy, że przy nabyciu od tej samej osoby z różnych tytułów odlicza się tylko jedną kwotę wolną od podatku.

Prezenty ślubne a podatek

Podsumowując, w sytuacji gdy wartość prezentów otrzymanych w drodze darowizny, obliczona zgodnie z przedstawionymi zasadami, nie przekroczy kwot wolnych od podatku określonych dla poszczególnych grup podatkowych, wówczas nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Stanowisko takie potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, w piśmie nr ITPB2/436-117/11/TJ z 25 października 2010 r., w którym czytamy:

(…) wartość środków pieniężnych, stanowiących prezenty ślubne, otrzymanych w drodze darowizny, obliczona zgodnie z przedstawionymi zasadami, nie przekroczyła kwot wolnych od podatku, określonych dla poszczególnych grup podatkowych, wówczas nie podlegały one opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, a Pani nie była zobowiązana do złożenia zeznań podatkowych. Obowiązek złożenia zeznań w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. spełnienia świadczenia, rozumianego w tym przypadku jako otrzymanie prezentu ciążyłby na Pani tylko wówczas, gdyby wartość prezentów przekroczyła ww. kwoty (…).

Prezenty od najbliższych

W przypadku prezentów otrzymanych od osób najbliższych (I grupa podatkowa) można korzystać ze zwolnienia niezależnie od wysokości prezentów. Zgodnie bowiem z art. 4a ustawy o  podatku od spadków i darowizn wynika, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę podlega zwolnieniu od tego podatku, pod warunkiem powiadomienia urzędu skarbowego o dokonanej transakcji. Przepisy ustawy nie uzależniają skorzystania ze zwolnienia od rodzaju przekazanych rzeczy czy praw ani od ich wartości. Istotne jest, aby transakcja była dokonana pomiędzy członkami najbliższej rodziny, wymienionymi w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Tym samym należy uznać, iż darowizna prezentów od najbliższych, pomimo znacznej wysokości, będzie korzystać ze zwolnienia.

Jednak należy pamiętać o dopełnieniu formalności związanych z tym zwolnieniem. Dlatego aby uniknąć zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia prezentów, warto terminowo złożyć zgłoszenie o jego nabyciu na formularzu SD-Z2.