Kara pieniężna a wypłata wynagrodzenia - najważniejsze informacje

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Zachowanie pracownika w czasie pracy ma znaczenie, ponieważ o ile za wzorową pracę pracodawca może wynagrodzić, to za nieprzepisowe zachowanie ma prawo ukarać karą porządkową, także finansową. Kodeks pracy jasno określa kiedy, w jakich okolicznościach oraz w jaki sposób kara pieniężna może zostać nałożona na pracownika.

Kara pieniężna - Kodeks pracy

Zasady nakładania kary porządkowej na pracownika reguluje Kodeks pracy, Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141). Dział czwarty, rozdział VI - Odpowiedzialność porządkowa pracowników, art. 108 k.p. określa, za jakie przewinienia oraz w jakiej wysokości pracodawca ma prawo zastosować karę pieniężną wobec pracownika. Natomiast sposoby potrącenia z wynagrodzenia z tytułu nałożonej kary pieniężnej reguluje art. 87 oraz 871 k.p.

Kara pieniężna - jakie przewinienia?

Zgodnie z Kodeksem pracy kara pieniężna może zostać nałożona na pracownika za następujące wykroczenia:

Zasady nałożenia kary pieniężnej

Kara pieniężna może zostać nałożona na pracownika wedle ściśle określonych zasad.

Za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia netto (przypadającego pracownikowi do wypłaty), po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3 (np. alimentów).

Na nałożenie kary pieniężnej, od chwili otrzymania wiadomości o naruszeniu przepisów przez pracownika, pracodawca ma 2 tygodnie. Przy czym nie może upłynąć okres 3 miesięcy od momentu naruszenia przepisów, w przeciwnym razie kara nie może zostać nałożona na pracownika zgodnie z postanowieniami Kodeksu pracy.

Przed nałożeniem kary pieniężnej pracownik musi zostać wysłuchany. Jeżeli pracownik nie może być wysłuchany z powodu nieobecności w zakładzie pracy, bieg dwutygodniowego terminu, o którym mowa wyżej, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

Pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o zastosowaniu kary na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia. W tym samym piśmie musi zostać zawarta informacja o prawie pracownika do zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Przy zastosowaniu kary przede wszystkim bierze się pod uwagę rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kara pieniężna a wypłata wynagrodzenia

Kara pieniężna może zostać potrącona od wynagrodzenia pracownika. Zgodnie z art. 87 k.p. z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - potrąceniu podlegają między innymi kary pieniężne przewidziane w art. 108 k.p.

Kolejność potrąceń ściśle określa art. 87 § 1 k.p. Z pierwszeństwa korzystają sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych - świadczenia alimentacyjne, a następnie inne niż alimentacyjne świadczenia. Kolejno potrącane są zaliczki pracownicze, a na końcu dopiero kary pieniężne przewidziane w art. 108 k.p. 

W przypadku kary pieniężnej kwota wynagrodzenia za pracę wolna od potrąceń wynosi:

  • 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy.

Wysokość kary, która nie wymaga zgody pracownika, określa katalog kar pracowniczych art. 108 k.p.:

  • Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń.

Ten ma jednak prawo nie zgodzić się z zastosowaniem wobec niego kary porządkowej, jeżeli została ona nałożona na niego z naruszeniem przepisów prawa. W takiej sytuacji pracownik ma prawo, w ciągu 7 dni od daty zawiadomienia go o ukaraniu, wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.

Pracownik, który wniósł sprzeciw, w ciągu 14 dni od zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu może wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary porządkowej. Jeżeli sąd uzna sprzeciw pracownika wobec zastosowanej kary, pracodawca jest zobowiązany zwrócić równowartość tej kary.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów