Poradnik Przedsiębiorcy

Płaca minimalna – co zmieniło się od 2019 roku?

Od 1 stycznia 2019 roku płaca minimalna wynosi 2250 zł brutto. Podwyżka wynosiła zatem 150 zł brutto, w stosunku do obowiązującej kwoty 2100 zł w roku 2018. Jakie znaczenie ma ustalenie tej kwoty? Na jakie wskaźniki ma wpływ jej podwyższenie? W oficjalnym komunikacie Centrum Informacyjnego Rządu, kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2019 roku wynosząca 2250 zł, oznacza wzrost o 7,1 proc. i stanowi 47,2 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na rok 2019. Minimalna stawka godzinowa obowiązująca w przypadku umów cywilno-prawnych, wynosi natomiast 14,7 zł, czyli o 1 zł więcej niż w 2018 roku.

Jak ustala się kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę?

Płaca minimalna za pracę jest regulowana na mocy ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jej wysokość jest co roku przedmiotem negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego, której to w terminie do 15 czerwca każdego roku, swoją propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia, przedstawia Rada Ministrów. Przekazuje ona między innymi informację o wskaźniku cen w roku poprzednim, o prognozowanym wskaźniku cen na następny rok, czy też informacje o wydatkach gospodarstw domowych w roku poprzednim. Wysokość minimalnego wynagrodzenia, a także wysokość minimalnej stawki godzinowej, o których mowa w ust. 3, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski, w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów, w terminie do 15 września każdego roku.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia jest ogłaszana do 15 września każdego roku.

Płaca minimalna a wynagrodzenie pracownika

Płaca minimalna w 2019 roku ustalona na poziomie 2250 zł oznacza, że wysokość wynagrodzenia pracownika w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższe. Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie wlicza się:

  • nagrody jubileuszowej,

  • odprawy pieniężnej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy,

  • wynagrodzenia z tytułu godzin nadliczbowych,

  • dodatku za pracę w porze nocnej.

Od 1 stycznia 2019 roku z wynagrodzenia minimalnego ma być także wyłączony dodatek stażowy, który otrzymują pracownicy sfery budżetowej. Była to jedna z rażących niesprawiedliwości powodująca, że pracownicy z większym stażem, w przypadku podwyższenia płacy minimalnej, nie dostawali podwyżek wynagrodzenia.

Przykład 1.

Pracownik samorządowy otrzymuje płacę zasadniczą 2000 zł i ma 20 lat stażu, za co otrzymuje dodatek stażowy w wysokości 20 %:

2000 zł x 20 % = 400 zł.

Oznacza to, że wynagrodzenie tego pracownika wynosi 2400 zł brutto i mieści się w ustawowej płacy minimalnej, co oznacza, że pracownik ten nie otrzyma podwyżki. Natomiast zatrudniony w tym samym zakładzie pracownik bez stażu pracy lub z niewielkim dorobkiem zawodowym, który otrzymywał do tej pory wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2100 zł, będzie musiał od 1 stycznia 2019 roku, otrzymać 150 zł podwyżki. Po wyłączeniu dodatku stażowego z płacy minimalnej, oboje będą musieli otrzymać podwyżkę.

Czym jest wyrównanie płacy minimalnej?

Art.7.1 przywołanej wyżej ustawy przewiduje, że jeżeli w danym miesiącu, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub na rozkład czasu pracy, wynagrodzenie pracownika będzie niższe od obowiązującego wynagrodzenia minimalnego, pracownikowi przysługuje wyrównanie. Wypłaca się je łącznie z wynagrodzeniem za dany okres. Wyrównanie stanowi różnicę między wysokością wynagrodzenia godzinowego, wynikającą z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy, do przepracowania w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy, a wysokością wynagrodzenia pracownika otrzymanego w danym miesiącu, w przeliczeniu na godzinę pracy. Zgodnie z art.8.1 ustawy, jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, płaca minimalna jest ustalana w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy, przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia, ustalonego na podstawie niniejszej ustawy.

Na co wpływa wysokość minimalnego wynagrodzenia?

Wysokość minimalnego wynagrodzenia wpływa na:

  • dodatek za pracę w porze nocnej – pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej, przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą przepracowaną godzinę w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej, wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. W poszczególnych miesiącach, będzie się przedstawiał następująco:

styczeń 2019

2,52 zł

luty 2019

2,76 zł

marzec 2019

2,64 zł

kwiecień 2019

2,64 zł

maj 2019

2,64 zł

czerwiec 2019

2,92 zł

lipiec 2019

2,41 zł

sierpień 2019

2,64 zł

wrzesień 2019

2,64 zł

październik 2019

2,41 zł

listopad 2019

2,92 zł

grudzień 2019

2,76 zł

  • kwotę odprawy pieniężnej - odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania umowy o pracę, z powodów niedotyczących pracowników nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2019 roku kwota ta wynosi 33.300. Pracownik otrzyma odprawę, jeżeli obowiązek jej wypłacenia przez pracodawcę wynika z zawartej umowy o pracę lub z obowiązującego w zakładzie pracy regulaminu wynagradzania. W zakładzie zatrudniającym co najmniej 20 osób w przeliczeniu na pełne etaty, odprawę wypłaca się w przypadku zwolnień grupowych. Dla przypomnienia zwolnienia grupowe to takie, które obejmują:

- 10 osób, w przypadku pracodawców zatrudniających mniej niż 100 osób;

- 10 % pracowników, gdy zakład pracy zatrudnia co najmniej 100 osób i mniej niż 300;

- 30 pracowników, jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 300 osób.

  • odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu – które może otrzymać pracownik w wysokości nie niższej niż płaca minimalna. Równe traktowanie w zatrudnieniu, dotyczy zakazu dyskryminacji pracownika między innymi ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, wyznanie czy orientację seksualną;

  • odszkodowanie za rozwiązanie umowy przez pracownika z powodu mobbingu – czyli uporczywego i długotrwałego nękanie, zastraszanie w miejscu pracy przez pracodawcę lub innego pracownika – nie może być ono niższe niż płaca minimalna;

  • kwotę wolną od potrąceń – w przypadku pracowników posiadających zajęcia komornicze niealimentacyjne, kwota wolna od potrąceń wynosi 50% wynagrodzenia, przy czym kwota minimalnego wynagrodzenia jest wolna od potrąceń. Oznacza to, że niezbędnym minimum, które należy pozostawić pracownikowi do dyspozycji w przypadku zajęć komorniczych innych niż alimenty, jest płaca minimalna.W przypadku zajęć alimentacyjnych zasada ta nie ma zastosowania – komornik może potrącić 60% wynagrodzenia niezależnie od tego czy osoba zarabia wynagrodzenie minimalne. W stosunku do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwota wolna od potrąceń ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu, także w przypadku potrąceń dobrowolnych. Potwierdzenie tego faktu znajdziemy w piśmie Głównego Inspektoratu Pracy z 22 lutego 2011 roku.

Wysokość wynagrodzenia minimalnego po odliczeniu podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne, to w 2019 roku kwota około 1634 zł. Kwota ta stanowi także kwotę wolną od potrąceń na rachunku bankowym. W przypadku zajęcia na rachunku, bank blokuje co miesiąc wszystkie środki i pozostawia do dyspozycji tylko kwotę netto wynagrodzenia minimalnego. Kwota ta jest odnawiana z upływem każdego miesiąca.

Wzrost płacy minimalnej, to także wzrost kwoty przychodu, która uprawnia do prowadzenia tzw. działalności nierejestrowej, polegającej na prowadzeniu własnej działalności bez konieczności zarejestrowania firmy w CEIDG i opłacania składek ZUS. Graniczny przychód z takiej działalności jaki można osiągnąć, to połowa minimalnego wynagrodzenia brutto, czyli od 1 stycznia 2019 roku kwota 1125 zł miesięcznie.

Przy tej okazji warto także wspomnieć, że podwyższenie płacy minimalnej może spowodować utratę prawa do świadczenia wychowawczego 500 + dla pracujących samotnych rodziców z jednym dzieckiem, którzy od 1 stycznia 2019 roku nie będą mogli pobierać świadczenia dla którego limit dochodu netto na osobę, został ustalony na poziomie 800 zł.