Podatkowa grupa kapitałowa a dokumentacja cen transferowych – obowiązki

Spółki działające w ramach podatkowej grupy kapitałowej, jako podmioty powiązane, dokonują między sobą licznych transakcji. Z tego względu kluczową kwestią dla przedsiębiorców staje się zależność: podatkowa grupa kapitałowa a dokumentacja cen transferowych. Pojawia się bowiem pytanie o obowiązek jej sporządzania w takiej strukturze.

Podatkowe grupy kapitałowe jako podatnicy podatku CIT

W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się bliżej przepisom stanowiącym o podatkowej grupie kapitałowej. Zgodnie z art. 1a ust. 1–2 ustawy CIT podatnikami mogą być również grupy co najmniej dwóch spółek prawa handlowego mających osobowość prawną, które pozostają w związkach kapitałowych, zwane dalej podatkowymi grupami kapitałowymi. Podatkowa grupa kapitałowa jest podatnikiem, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1. podatkową grupę kapitałową mogą tworzyć wyłącznie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, proste spółki akcyjne lub spółki akcyjne, mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

a) przeciętny kapitał zakładowy, określony w sposób, o którym mowa w ust. 2b, przypadający na każdą z tych spółek, jest nie niższy niż 250 000 zł,
b) jedna ze spółek, zwana dalej spółką dominującą, posiada bezpośredni 75-procentowy udział w kapitale zakładowym lub w tej części kapitału zakładowego pozostałych spółek, zwanych dalej spółkami zależnymi, która na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji nie została nieodpłatnie lub na zasadach preferencyjnych nabyta przez pracowników, rolników lub rybaków albo która nie stanowi rezerwy mienia Skarbu Państwa na cele reprywatyzacji,
c) w spółkach tych nie występują zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa;

3. umowa o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej, zwana dalej umową:

a) została zawarta przez spółkę dominującą i spółki zależne, w formie pisemnej, na okres co najmniej 3 lat podatkowych,
b) została zarejestrowana przez naczelnika urzędu skarbowego;

3. po utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej spółki tworzące tę grupę spełniają warunki wymienione w pkt 1 lit. a–c, a ponadto:

a) nie korzystają ze zwolnień podatkowych określonych w art. 17 ust. 1 pkt 34 lub 34a oraz ze zwolnień od podatku dochodowego na podstawie odrębnych ustaw,
b) w przypadku dokonania transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4, niewchodzącymi w skład podatkowej grupy kapitałowej, nie ustalają lub nie narzucają warunków różniących się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3.

 Umowa musi zawierać co najmniej:

1. wykaz spółek tworzących podatkową grupę kapitałową oraz wysokość ich kapitału zakładowego;
2. informację o udziałowcach (akcjonariuszach) i wysokości ich udziału w kapitale zakładowym w spółce dominującej i w spółkach zależnych tworzących podatkową grupę kapitałową, posiadających co najmniej 5% udziałów (akcji) tych spółek;
3. określenie czasu trwania umowy;
4. określenie przyjętego roku podatkowego.

 Umowa podlega zgłoszeniu przez spółkę dominującą do właściwego według jej siedziby naczelnika urzędu skarbowego, co najmniej na 45 dni przed rozpoczęciem roku podatkowego przyjętego przez podatkową grupę kapitałową. Organ ten jest właściwy w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym podatkowej grupy kapitałowej oraz składania sprawozdań finansowych przez spółki tworzące podatkową grupę kapitałową. Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje, w formie decyzji, rejestracji umowy.

Podatkowa grupa kapitałowa a dokumentacja cen transferowych

Przechodząc do problematyki cen transferowych, wskażmy, że zgodnie z art. 11c ustawy CIT podmioty powiązane – a za takie są uważane również spółki tworzące podatkową grupę kapitałową – są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

Jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Warto też zauważyć, że w art. 11b ustawy CIT ustawodawca wprost wymienia transakcje, które nie są objęte przepisami o cenach transferowych i w zawartym tam katalogu przypadków brakuje transakcji pomiędzy spółkami wchodzącymi w skład podatkowej grupy kapitałowej.

Zwolnienie od obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych

Zgodnie z art. 11k ust. 1 i ust. 2 ustawy CIT podmioty powiązane są obowiązane do sporządzania w postaci elektronicznej lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy, w terminie do końca 10. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, w celu wykazania, że ceny transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość przekracza w roku podatkowym następujące progi dokumentacyjne:

1. 10 000 000 zł – w przypadku transakcji towarowej;
2. 10 000 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
3. 2 000 000 zł – w przypadku transakcji usługowej;
4. 2 000 000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1–3.

 Progi dokumentacyjne są ustalane odrębnie dla:

1. każdej transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, niezależnie od przyporządkowania transakcji kontrolowanej do transakcji towarowych, finansowych, usługowych albo innych transakcji;
2. strony kosztowej i przychodowej.

Co do zasady przekroczenie w danym roku podatkowym progu dokumentacyjnego powoduje, że na podmiotach powiązanych spoczywa obowiązek przygotowania dokumentacji cen transferowych. W tym miejscu trzeba jednak zwrócić uwagę na treść art. 11n ustawy CIT, który określa katalog transakcji kontrolowanych nieobjętych obowiązkiem sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. Zgodnie z art. 11n pkt 4 ustawy CIT obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, o którym mowa w art. 11k ust. 1, nie ma zastosowania do transakcji kontrolowanych między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową.

Kolejnym obowiązkiem podmiotów powiązanych jest przygotowanie informacji o cenach transferowych TPR-C. Jak wynika z treści art. 11t ust. 1 ustawy CIT, podmioty powiązane:

1. obowiązane do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych – w zakresie transakcji objętych tym obowiązkiem lub
2. realizujące transakcje kontrolowane określone w art. 11n pkt 1–2 lub 10–12

– składają naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika, w terminie do końca 11. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, informację o cenach transferowych za rok podatkowy, sporządzoną według wzoru dokumentu elektronicznego zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Końcowo należy wskazać, że pomimo istniejących wyłączeń organy podatkowe na podstawie art. 11s ust. 2 ustawy CIT mogą zwrócić się do podatnika z żądaniem sporządzenia i przedłożenia lokalnej dokumentacji cen transferowych niezawierającej analizy porównawczej lub analizy zgodności dla wskazanych przez organ podatkowy transakcji kontrolowanych w roku podatkowym, w terminie 30 dni od dnia doręczenia takiego żądania w przypadku wystąpienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo zaniżenia wartości transakcji kontrolowanej.