Skala podatkowa czy podatek liniowy – jak przeprowadzić kalkulację po wprowadzeniu Nowego Ładu?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Zasady ogólne to jedna z najpopularniejszych form opodatkowania, stosowana domyślnie w działalności gospodarczej. Każdy przedsiębiorca powinien jednak dokonać szczegółowej analizy innych dostępnych możliwości, ponieważ odpowiedni wybór formy opodatkowania może przyczynić się do niższych danin na rzecz państwa. W niniejszym artykule porównamy skalę podatkową i podatek liniowy w kontekście zmian, jakie zostały wprowadzone w ramach Nowego Ładu i zaczną obowiązywać od 2022 roku. W artykule przedstawiamy jaka forma opodatkowania - skala podatkowa czy podatek liniowy - będzie optymalniejsza na skutek zmian Polskiego Ładu!

Czym różni się skala podatkowa od podatku liniowego?

Skala podatkowa to forma opodatkowania dostępna dla każdego przedsiębiorcy, natomiast z podatku liniowego jako preferencyjnej formy opodatkowania została wykluczona pewna grupa przedsiębiorców. Ne może go stosować osoba prowadząca działalność gospodarczą, świadcząca usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w roku, w którym w tym samym zakresie świadczyła dla niego usługi ze stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

Zarówno stosując skalę podatkową, jak i podatek liniowy, podstawę opodatkowania stanowi dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Zasadniczą różnicą pomiędzy tymi dwiema formami opodatkowania są obowiązujące stawki podatku. Przy stosowaniu zasad ogólnych dla dochodów z pierwszego progu podatkowego podatek obliczany jest według stawki 17%, a dla dochodów z drugiego progu podatkowego – według stawki 32%. Podwyższenie drugiego progu podatkowego wprowadzone w ramach Nowego Ładu jest korzyścią tylko dla przedsiębiorców stosujących skalę podatkową. Liniowcy korzystają bowiem z jednej 19-procentowej stawki bez względu na dochody osiągane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Podatek liniowy charakteryzuje się zatem preferencyjną stawką podatku. Stosunkowo niska stawka, według której opodatkowane są dochody przedsiębiorcy bez względu na ich wysokość, sprawia, że ta forma jest korzystna dla osób osiągających wysokie dochody. Z uwagi na preferencyjną stawkę przy podatku liniowym nie przysługują jednak dodatkowe ulgi i preferencje, z których korzystać mogą podatnicy stosujący opodatkowanie skalą podatkową, takie jak np. ulga na dzieci czy możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

Wyższa kwota wolna od podatku i podwyższenie drugiego progu podatkowego

Pozytywne zmiany dla przedsiębiorców stosujących jako formę opodatkowania skalę podatkową to podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 000 zł i drugiego progu podatkowego do 120 000 zł. Kwota wolna od podatku jest dostępna tylko dla firm, które opodatkowują swoje dochody według skali podatkowej. Oznacza to, że liniowcy nie odniosą korzyści z tytułu jej podwyższenia od 2022 roku. Nowa kwota wolna od podatku w stałej wysokości 30 000 zł ma przysługiwać wszystkim podatnikom stosującym zasady ogólne, niezależnie od osiąganych dochodów. Kwota zmniejszająca podatek wyniesie 5100 zł.

Wyższy prób podatkowy oznacza, że przy opodatkowaniu skalą podatkową stawka podatku w wysokości 17% będzie stosowana dla podstawy opodatkowania nieprzekraczającej kwoty 120 000 zł. Dopiero wtedy, gdy przekroczy tę kwotę, podatek obliczany będzie według stawki 32%.

Obliczenie podatku przy zastosowaniu skali podatkowej od 1 stycznia 2022 roku przedstawia się w następujący sposób:

  1. w przypadku podstawy obliczenia podatku do 120 000 zł podatek wynosi 17% minus kwota zmniejszająca podatek 5100 zł;

  2. jeżeli podstawa obliczenia podatku przekracza 120 000 zł, podatek obliczamy według wzoru: 15 300 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.

Ulga dla klasy średniej wyłącznie dla przedsiębiorców stosujących skalę podatkową

Ulga dla klasy średniej, mająca być rekompensatą niekorzystnych dla przedsiębiorców zmian w zakresie likwidacji prawa do odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej, dotyczy wyłącznie przedsiębiorców, którzy jako formę opodatkowania stosują skalę podatkową. Osoby prowadzące działalność gospodarczą stosujące jako formę opodatkowania podatek liniowy nie skorzystają z ulgi. 

Zostały nią objęte osoby zarabiające powyżej 68 412 zł rocznie, ale nie więcej niż 133 692 zł. W przypadku przedsiębiorców prawo do ulgi dla klasy średniej determinują przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej pomniejszone o koszty prowadzenia tej działalności z wyłączeniem kosztów składek na ubezpieczenia społeczne.

Składka zdrowotna – zasady ogólne i podatek liniowy

Nowe zasady w zakresie składki zdrowotnej dotyczą wszystkich przedsiębiorców, jednak w zależności od wybranej formy opodatkowania wysokość tej składki będzie ustalana w odmienny sposób. W miejsce opłacanej dotychczas ryczałtowej składki podstawę wymiaru tej składki dla osób prowadzących działalność opodatkowaną skalą podatkową lub podatkiem liniowym będzie stanowił dochód. Przedsiębiorcy stosujący zasady ogólne zapłacą 9% podstawy wymiaru, natomiast liniowcy – 4,9%.

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej za dany miesiąc dla przedsiębiorców stosujących zasady ogólne i podatek liniowy nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego 1 stycznia danego roku. W 2022 roku składka ta nie może być niższa niż 9% z 3010 zł, czyli 270,90 zł.

Wszyscy podatnicy zostaną natomiast pozbawieni prawa do odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Nowy Ład zakłada bowiem całkowitą likwidację odliczalności składki zdrowotnej od podatku.

Nowe zasady opłacania składki zdrowotnej i zmiany w zakresie odliczenia jej od podatku sprawiają, że stracą wszyscy przedsiębiorcy. Osoby stosujące zasady ogólne co prawda opłacają składkę zdrowotną o 4,1 p.p. wyższą niż przedsiębiorcy korzystający z opodatkowania liniowego, jednak w skali podatkowej Nowy Ład przewiduje szereg korzystnych zmian podatkowych, które nie są dostępne w podatku liniowym.

Skala podatkowa czy podatek liniowy?

Założenia Nowego Ładu mające pozytywne skutki dla podatników, takie jak podniesienie kwoty wolnej od podatku do poziomu 30 000 zł, podwyższenie drugiego progu podatkowego do 120 000 zł czy ulga dla klasy średniej, dotyczą wyłącznie przedsiębiorców stosujących skalę podatkową jako formę opodatkowania. Wszyscy przedsiębiorcy będą natomiast zobligowani do ustalania wysokości składki zdrowotnej na podstawie dochodu osiąganego z działalności gospodarczej i zostaną pozbawieni prawa do odliczenia składki zdrowotnej od podatku. 

Oznacza to, że koszty reformy podatkowej w znacznym stopniu poniosą przedsiębiorcy stosujący jako formę opodatkowania podatek liniowy. Czy zasady ogólne od nowego roku będą korzystniejszą formą opodatkowania niż podatek liniowy? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Podatek liniowy po wprowadzeniu Nowego Ładu straci na atrakcyjności, ale nie oznacza to jeszcze, że przestanie być opłacalny dla każdego przedsiębiorcy. 

Porównanie zasad ogólnych i podatku liniowego w kontekście korzyści dla przedsiębiorcy zależy od wielu czynników. Kalkulację odnośnie opłacalności poszczególnych form opodatkowania należy przeprowadzić, biorąc pod uwagę szacunkowe dochody i sprawdzić, ile wyniesie podatek dochodowy oraz składka zdrowotna w przypadku zastosowania skali podatkowej i podatku liniowego.

Moment, od którego opodatkowanie podatkiem liniowym będzie korzystniejsze niż zasady ogólne, to dochody powyżej 135 000 zł.

Kalkulacja przedstawia się wówczas następująco:

Skala podatkowa

  1. podatek dochodowy

15 300 zł + 32% × 15 000 zł = 20 100 zł

  1. składka zdrowotna

9% × 135 000 zł = 12 150 zł

Razem: 32 250 zł

Podatek liniowy

  1. podatek dochodowy

19% × 135 000 zł = 25 650 zł

  1. składka zdrowotna

4,9% × 135 000 zł = 6 615 zł

Razem: 32 265 zł

Stosując zasady ogólne, trzeba dodatkowo wziąć pod uwagę ewentualne ulgi podatkowe, w szczególności ulgę dla klasy średniej, ulgę prorodzinną czy preferencję wspólnego rozliczenia z małżonkiem, które nie są dostępne przy podatku liniowym.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów