Poradnik Przedsiębiorcy

Weryfikacja kontrahenta przy płatnościach elektronicznych a biała lista podatników

W związku z tym, że od 1 września obowiązuje biała lista podatników VAT, w określonych sytuacjach mam obowiązek zapłaty zobowiązania na rachunek bankowy kontrahenta znajdujący się na białej liście podatników. Co w przypadku, gdy chciałbym zapłacić kartą lub przelewem internetowym? Czy w takiej sytuacji konieczna jest weryfikacja kontrahenta przy płatnościach elektronicznych?

Damian, Wrocław

1 września 2019 roku udostępniono białą listę podatników VAT, która zawiera informacje dotyczące podatników VAT wraz z numerami ich firmowych rachunków. Wprowadzenie białej listy sprawiło, że obowiązkowa stała się weryfikacja kontrahenta przy płatnościach elektronicznych oraz dokonywanie zapłaty na rachunki znajdujące się na białej liście. Od 2020 roku niedopełnienie tego obowiązku będzie skutkowało sankcjami nakładanymi na nabywców. 

Czym jest biała lista podatników VAT?

Biała lista podatników to elektroniczny wykaz przedsiębiorców prowadzony przez szefa KAS, który zawiera informacje na temat podatników których:

  • nie zarejestrowano lub wykreślono z rejestru jako podatników VAT czynnych, lub zwolnionych;
  • zarejestrowano lub przywrócono do rejestru podatników VAT.Biała lista podatników VAT jest dostępna na stronach:
    Ministerstwa Finansów
    Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
    Wprowadzenie białej listy podatników umożliwiło weryfikację kontrahentów pod kątem statusu VAT, ewentualnej odmowy rejestracji, wykreślenia z rejestru bądź przywrócenia statusu podatnika VAT wraz z przyczyną tych decyzji. Co najważniejsze, wykaz podatników VAT zawiera dane o bankowych rachunkach firmowych lub imiennych rachunkach w SKOK, które zostały otwarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz zgłoszone przez podatnika w zgłoszeniu identyfikacyjnym/aktualizacyjnym NIP-8, NIP-2 lub CEIDG-1.Rachunki bankowe są publikowane tylko w przypadku zarejestrowanych podatników VAT lub podatników VAT, których przywrócono do rejestru.Rachunki bankowe znajdujące się na liście podatników VAT pozyskiwane są z ogólnodostępnych baz danych Krajowej Administracji Skarbowe potwierdzonych przez STIR.

Weryfikacja kontrahenta przy płatnościach elektronicznych a sankcje podatkowe

Weryfikacja kontrahenta przy płatnościach elektronicznych i zapłata zobowiązania na rachunek bankowy znajdujący się na białej liście podatników to obowiązek nabywcy, jeśli:

  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty;
  • sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT.

Nabywca powinien zweryfikować rachunek bankowy sprzedawcy z białą listą podatników w dniu, w którym planuje dokonać zlecenia przelewu.

Dokonanie tego typu zapłaty na rachunek bankowy inny niż znajdujący się na białej liście podatników VAT od 1 stycznia 2020 roku pozbawia nabywcę prawa do uwzględnienia wydatku w kosztach uzyskania przychodu. Co więcej, jeżeli sprzedawca nie dokona zapłaty podatku VAT należnego z tytułu tej transakcji, nabywca będzie odpowiadał za niego solidarnie wraz ze sprzedawcą, do wysokości zobowiązania podatkowego.

Istnieje możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji dotyczących solidarnej odpowiedzialności ze sprzedawcą, jeżeli:

  • najpóźniej w ciągu 3 dni od przelewu na niewłaściwy numer rachunku bankowego podatnik zawiadomi o tym fakcie naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla sprzedawcy (dzięki tej czynności nie traci się również prawa do ujęcia kosztu w ewidencjach);
  • zapłata została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Płatności elektroniczne oraz kartą a obowiązek weryfikacji kontrahenta

Jak wiadomo, płatność przelewem za transakcje o wartości powyżej 15 tys. zł na rzecz sprzedawcy będącego czynnym podatnikiem VAT powoduje obowiązek weryfikacji kontrahenta oraz zapłatę zobowiązania na rachunek bankowy zgodny z białą listą podatników. Jak jednak postępować w przypadku płatności przelewami internetowymi lub zapłaty kartą?

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów wskazanym w „Pytania i odpowiedzi” dotyczące wykazu podatników VAT, płatności dokonane za pomocą karty debetowej lub kredytowej oraz tzw. szybkie płatności internetowe nie są objęte przepisami dotyczącymi białej listy podatników VAT. Tego typu transakcje nie są uznawane za przelew, tylko zlecenie płatnicze, rozumiane jako oświadczenie płatnika lub odbiorcy skierowane do jego dostawcy, które zawiera polecenie wykonania transakcji płatniczej.

W związku z powyższym, płatności internetowe bądź zapłata kartą z tytułu transakcji opiewającej na wartość powyżej 15 tys. zł zawartej z kontrahentem będącym czynnym podatnikiem VAT nie powoduje obowiązku weryfikacji numeru bankowego sprzedawcy z białą listą podatników. Przedsiębiorca nie naraża się wówczas na negatywne sankcje podatkowe.