Zmiany w składce zdrowotnej od lipca 2022 roku a Polski Ład

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Od początku 2022 roku przedsiębiorcy nie mają prawa do odliczania zapłaconych składek zdrowotnych. Składka zdrowotna stała się więc kolejnym zwykłym obciążeniem podatkowym dla podatników chociażby z tego względu, że jej wysokość uzależniona jest od uzyskanego dochodu lub w przypadku opodatkowania ryczałtem – od wysokości uzyskanego przychodu. Sprawdzamy, jakie wejdą w życie zmiany w składce zdrowotnej od lipca 2022 roku?

Kogo dotyczą zmiany w składce zdrowotnej od lipca 2022 roku?

Nowelizacja ustawy o PIT w zakresie wpływu na podatek dochodowy składki zdrowotnej w ramach Polskiego Ładu 2.0 dotyczy podatników:

  • na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych;
  • opodatkowanych podatkiem liniowym.

Zmiany w rozliczaniu składki zdrowotnej nie dotyczą podatników, którzy wybrali jako formę opodatkowania skalę podatkową, czyli zasady ogólne.

Na czym polegają zmiany w składce zdrowotnej u przedsiębiorców?

Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcom odliczenie zapłaconych składek zdrowotnych w zaliczkach w trakcie roku. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie jest to przywrócenie prawa do odliczania składek zdrowotnych na zasadach obowiązujących do końca 2021 roku.

Zapłacone składki zdrowotne mogą być odliczone od dochodu/przychodu w wyliczeniu zaliczki na podatek lub ujęte bezpośrednio jako koszt uzyskania przychodu (opcja nie dotyczy ryczałtowców). Oznacza to, że składki zdrowotne pomniejszają podstawę opodatkowania, a nie podatek, jak miało to miejsce do końca 2021 roku.
W poniższej tabeli znajduje się zestawienie zmian w ramach dostępnej formy opodatkowania.

Forma opodatkowania

Roczny limit odliczenia

Podatek liniowy

8700 zł zapłaconych składek zdrowotnych jako pomniejszenie dochodu do opodatkowania

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

50% zapłaconych składek zdrowotnych

jako pomniejszenie przychodu

Karta podatkowa

19% zapłaconej składki zdrowotnej jako pomniejszenie podatku

Odliczenie składki zdrowotnej w podatku liniowym

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 30c ust. 2 ustawy o PIT przedsiębiorcy mają prawo pomniejszyć dochód o składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w danym roku podatkowym zarówno z tytułu prowadzonej działalności, jak i za osoby współpracujące z podatnikiem.

Limit odliczenia składki zdrowotnej przy podatku liniowym w trakcie roku nie może przekroczyć 8700 zł.
Co więcej, ustawodawca nie wprowadził przepisów przejściowych dotyczących sposobu rozliczania składek zdrowotnych w 2022 roku. Dodatkowo w art. 14 ust. 1 ustawy Polski Ład 2.0 znajduje się informacja, że zasady te stosuje się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 roku. To oznacza, że z prawa do pomniejszenia podstawy opodatkowania o zapłacone składki zdrowotne przedsiębiorcy mogą skorzystać już w zaliczce na podatek wyliczanej po wejściu w życiu ustawy, a więc za czerwiec lub II kwartał 2022 roku. Ponadto składki zdrowotne zapłacone w okresie styczeń–maj 2022 mogą zostać ujęte jako odliczenie już w zaliczce za II kwartał lub czerwiec 2022 roku.
Polski Ład 2.0 nie zmienił wysokości składki zdrowotnej dla podatku liniowego. Po 1 lipca 2022 roku wysokość składki zdrowotnej nadal obliczana jest jako 4,9% dochodu w poprzednim miesiącu i nie może być niższa niż 290,70 zł.

Przykład 1.

Pani Janina prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym. W okresie od stycznia do czerwca 2022 roku zapłaciła składkę zdrowotną w łącznej kwocie 20 000 zł. W czerwcu uzyskała dochód w kwocie 70 000 zł. Ile będzie wynosić zaliczka na podatek dochodowy za czerwiec po zmianach w ramach Polskiego Ładu 2.0?

Decydując się na opodatkowanie podatkiem liniowym, pani Janina cały dochód opodatkowuje stawką 19%. Gdyby nie zmiana w zakresie odliczania składki zdrowotnej, zapłaciłaby podatek w wysokości 13 300 zł, czyli 70 000 zł * 19%. Z racji tego, że pani Janina ma prawo do odliczenia składki zdrowotnej, to podatek dochodowy za czerwiec wynosić będzie 11 647 zł czyli [70 000 – (8700)] * 19%.

W związku z tym dzięki nowelizacji ustawy o PIT pani Janina zapłaci zaliczkę na podatek mniejszą o 1653 zł, czyli 13 300 zł – 11 647 zł. Należy podkreślić, że wykorzystała ona całą wartość rocznego limitu odliczenia składki zdrowotnej, więc mimo regulowania kolejnych nie jest możliwe odliczenie kwoty ponad limit.

Przykład 2.

Pan Mateusz założył firmę w czerwcu 2022 roku opodatkowaną podatkiem liniowym i już w czerwcu uzyskał dochód w kwocie 100 000 zł. W jakiej wysokości pan Mateusz może odliczyć zapłaconą w lipcu składkę zdrowotną w wyliczeniu zaliczki na podatek za lipiec?

Z racji tego, że podstawą wyliczenia składki zdrowotnej jest dochód uzyskany w poprzednim miesiącu, pan Mateusz ma obowiązek zapłaty składki zdrowotnej za lipiec w kwocie 4900 zł, czyli 100 000 zł * 4,9%, do 20 sierpnia. W zaliczce za lipiec może odliczyć składkę zdrowotną w wysokości 270,90 zł czyli całą zapłaconą składkę za czerwiec. W zaliczce na podatek za sierpień może odliczyć całą zapłaconą składkę zdrowotną za lipiec w kwocie 4900 zł. Jeżeli w lipcu również uzyska dochód w tej samej wysokości 100 000 zł, to w zaliczce za wrzesień będzie mógł odliczyć pozostałą kwotę do limitu składki zdrowotnej, czyli 3 529,10 zł, a więc 8700 zł – 270,90 - 4900 zł.

Zgodnie z art. 44 ust. 6j znowelizowanej ustawy o PIT w zaliczkach na podatek dochodowy odliczanych w sposób uproszczony podatnik ma prawo odjąć zapłaconą składkę zdrowotną w wysokości 19%. Dodatkowo ma obowiązek kontrolować wysokość odliczonej składki zdrowotnej w trakcie roku, aby nie przekroczyć limitu 8700 zł.

Przekroczenie limitu odliczenia składki zdrowotnej w kwocie 8700 zł nastąpi dopiero w sytuacji, gdy wysokość składki przewyższy 45 790 zł. Oznacza to, że limit odliczenia przekroczy podatnik, którego dochód będący podstawą wyliczenia zaliczki uproszczonej wynosi 934 490 zł.

  • 934 490 zł * 4,9% = 45 790,01 zł – wysokość składki zdrowotnej
  • 45 790,01 zł * 19% = 8700,10 zł – limit odliczenia składki zdrowotnej w zaliczkach

Odliczenie składki zdrowotnej na ryczałcie

Podatnicy, którzy jako formę opodatkowania wybrali ryczałt od przychodów ewidencjonowanych mogą pomniejszać przychód o zapłacone składki zdrowotne. Odliczeniu nie podlega jednak cała uiszczona składka zdrowotna. Zgodnie z art. 11 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przedsiębiorcy mają prawo pomniejszyć przychody o 50% składek zdrowotnych zapłaconych w danym roku z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem oraz za osoby współpracujące z podatnikiem.

Wybierając ryczałt jako formę opodatkowania, przedsiębiorca może odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Natomiast podatnik stosujący kartę podatkową obniża kwotę podatku wynikającą z decyzji naczelnika urzędu skarbowego o 19% wartości zapłaconej w danym miesiącu składki zdrowotnej.

Pomimo że zmiany przepisów pozwalające na częściowe odliczenie składki zdrowotnej weszły w życie w trakcie roku, to obowiązują dla przychodów od początku 2022. Przedsiębiorcy nie przeliczają jednak dotychczas obliczonych (od stycznia 2022 roku) zaliczek na podatek. W związku z tym zapłacone składki zdrowotne mogą uwzględnić do wysokości limitu w wyliczeniu bieżącej zaliczki na podatek, czyli za II kwartał lub czerwiec 2022 roku.

Polski Ład 2.0 nie wprowadził zmian w wysokości składek zdrowotnych na ryczałcie, jakie obowiązują od początku 2022 roku. Oznacza to, że uzyskując przychód:

  • do 60 000 zł – składka zdrowotna wynosi 335,94;
  • powyżej 60 000 zł do 300 000 zł – składka zdrowotna wynosi 559,89 zł;
  • powyżej 300 000 zł – składka zdrowotna wynosi 1007,87 zł.

W przypadku karty podatkowej składka zdrowotna wynosi natomiast 270,90 zł.

Przykład 3.

Pan Aleksander prowadzi działalność opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 12%. W II kwartale 2022 roku przekroczył próg przychodu 60 000 zł, a tym samym opłaca składkę zdrowotną w kwocie 559,89 zł. W czerwcu uzyskał przychód w kwocie 30 000 zł. Jak zmiana w odliczeniu składki zdrowotnej wpłynie na wysokość zaliczki na podatek?

Przed wejściem w życie przepisów Polskiego Ładu 2.0 pan Aleksander zapłaciłby podatek dochodowy w kwocie 3600 zł, czyli 30 000 * 12%. W związku z prawem do odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej zaliczka na podatek dochodowy po zmianach wynosi 3546 zł, czyli [30 000 – (559,89 * 50%) – (335,94 * 50%)] * 12%. Oznacza to, że pan Aleksander zaoszczędzi 54 zł, czyli 3600 zł – 3546 zł.

Z racji tego, że zmiany Polskiego Ładu 2.0 w zakresie odliczania składki zdrowotnej obowiązują dla przychodów uzyskanych od początku 2022 roku, podatnicy mogą stosować odliczenie już w zaliczce za czerwiec, którą wyliczają po wejściu w życie zmian, czyli do 20 lipca.
Należy mieć na uwadze, że możliwość odliczenia składki zdrowotnej nie jest jedyną zmianą wpływającą na wysokość podatku dochodowego, którą wprowadza Polski Ład 2.0. Przedsiębiorcy, którzy dotychczas rozliczali się na ryczałcie, mogą zmienić formę opodatkowania w trakcie roku lub po jego zakończeniu na skalę podatkową. W związku z tym tracą prawo do odliczenia składki zdrowotnej. Ci, którzy zdecydują się na zmianę formy opodatkowania w trakcie roku, czyli do 22 sierpnia 2022 roku, zachowają prawo do odliczenia składki zdrowotnej za okres, w którym rozliczali się ryczałtem, a więc w zaliczkach od stycznia do czerwca 2022 roku. Natomiast decydując się na zmianę formy opodatkowania po zakończonym roku, jest to jednoznaczne z tym, że przedsiębiorca deklaruje, że cały 2022 rok chce rozliczyć na zasadach ogólnych. Stosując skalę podatkową, podatnik nie ma prawa do odliczenia składki zdrowotnej. Oznacza to, że w zeznaniu rocznym PIT-36 może powstać niedopłata podatku podlegająca wpłacie do urzędu.
To nie pierwsza zmiana w składce zdrowotnej. W kwietniu 2022 nastąpiła modyfikacja dotycząca umożliwienia w podstawie wyliczenia składki zdrowotnej na ujęcie różnic remanentowych i wyłączenie sprzedaży środków trwałych, których odpisy amortyzacyjne ujęte były przed 2022 rokiem. Zestawienie zmian wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu 1.0 i 2.0 znajduje się w artykule: Polski Ład – najważniejsze zmiany w 2022 roku!

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów