Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek podatkowy VAT przy sprzedaży wysyłkowej - jak go określić?

O ile ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT przy sprzedaży stacjonarnej nie budzi większych wątpliwości, tak problem z jego określeniem pojawia się u podatników prowadzących sprzedaż wysyłkową. Przepisy nie przewidują wyjątków w tym zakresie, przez co specyfika tego typu transakcji utrudnia ustalenie faktycznego momentu sprzedaży. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy VAT przy sprzedaży wysyłkowej? Odpowiedź znajdziesz w artykule.

Moment powstania obowiązku podatkowego VAT – zasada ogólna

Zgodnie z zasadą ogólną moment powstania obowiązku podatkowego VAT na mocy art. 19a ust. 1 ustawy o VAT powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Poprzez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania danymi przedmiotami jak właściciel, przy czym nie jest tu wymagane przeniesienie prawa własności. W praktyce jest to faktyczny moment przekazania towarów nabywcy.

Ponadto, jak wynika z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dostawą towaru podatnik otrzyma zapłatę lub jej część na poczet przyszłej transakcji, wówczas obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania.Art. 19a ust. 8 ustawy o VAT:
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.
Podsumowując, obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT powstaje w dacie sprzedaży rozumianej jako dzień dostawy towaru lub wykonania usługi bądź dacie otrzymania płatności, w zależności od tego, które z tych zdarzeń miało miejsce jako pierwsze.

Obowiązek podatkowy VAT – zasady szczególne

Poza zasadą ogólną określającą moment powstania obowiązku podatkowego ustawodawca przewidział także sytuacje szczególne, w których to obowiązek podatkowy powstaje na innych zasadach.

Zgodnie z art. 19a ust. 5 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty m.in. przy transakcjach:

  • wydania towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu,

  • przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie,

  • dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów, o której mowa w art. 18.

Szczególne procedury obowiązują także przy dostawie książek drukowanych (z wyłączeniem map i ulotek) oraz gazet, czasopism i magazynów drukowanych. W tym przypadku obowiązek podatkowy z tytułu dostawy na rzecz czynnego podatnika VAT powstaje w momencie wystawienia faktury.

Obowiązek podatkowy VAT przy transakcjach zagranicznych

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Przy dostawie towarów do kontrahentów wewnątrzwspólnotowych zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje w dacie wystawienia faktury nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy.

Jednakże dla dostaw towarów wykonywanych w sposób ciągły przez okres dłuższy niż miesiąc uważa się je za dokonane z upływem każdego miesiąca do czasu zakończenia dostawy tych towarów.

W przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów płatność za fakturę nie wpływa na obowiązek podatkowy. W związku z tym ważne jest, aby nie wystawiać faktur zaliczkowych na poczet przyszłych transakcji wewnątrzwspólnotowych, gdyż nie wywołują one żadnych konsekwencji podatkowych.

Eksport towarów

Przy eksporcie towarów nie zostały przewidziane szczególne procedury. Zatem obowiązek podatkowy przy takich transakcjach powstaje na zasadach ogólnych, czyli z chwilą dostawy towarów bądź otrzymania płatności w zależności, które z tych zdarzeń miało miejsce jako pierwsze.

Obowiązek podatkowy VAT przy sprzedaży wysyłkowej

W odniesieniu do sprzedaży wysyłkowej również nie występują żadne przepisy szczególne. Obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT należy rozpatrywać na zasadach ogólnych, czyli powstaje on w chwili dostawy towarów bądź otrzymania płatności. W przypadku sprzedaży wysyłkowej, w której to klient najpierw dokonuje zapłaty, a następnie towar jest do niego wysyłany sytuacja wydaje się jasna – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania płatności za towar.Dla transakcji WDT obowiązek podatkowy VAT przy sprzedaży wysyłkowej powstaje w dacie wystawienia faktury.Inaczej jest przy transakcjach, gdzie towar najpierw jest wysyłany, a klient płaci dopiero przy jego odbiorze, czyli w odniesieniu do tzw. płatności za pobraniem. Wówczas zgodnie z zasadą ogólną obowiązek podatkowy powstaje w momencie dostawy towaru do klienta. Jednakże ustalenie faktycznej daty dostawy towaru do klienta może być utrudnione.

W związku z tym organy podatkowe prezentują stanowisko, że za datę sprzedaży, a tym samym datę obowiązku podatkowego należy przyjąć dzień wydania towaru firmie dostawczej, jest on bowiem zobowiązany do jego dostarczenia, a tym samym sprzedawca przenosi prawo do rozporządzania towarem jak właściciel.

Takie stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 października 2018 r. o sygn. 0114-KDIP1-1.4012.498.2018.2.RR:

Przenosząc powyższe na grunt przepisów o podatku od towarów i usług należy stwierdzić, że moment dokonania dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług odpowiada momentowi „wydania towarów”, o którym mowa w art. 544 Kodeksu cywilnego. W sytuacji zatem, gdy towar jest wysyłany do nabywcy za pośrednictwem przewoźnika (spedytora, kuriera) dokonanie dostawy towaru następuje z chwilą wydania towaru podmiotowi, który jest zobowiązany do jego dostarczenia, z tym bowiem momentem dostawca przenosi prawo do rozporządzania towarem jak właściciel.

W świetle powyższego, w sprawie będącej przedmiotem wniosku Wnioskodawca dostarczając towar przez kuriera jest zobowiązany jako datę dokonania dostawy na fakturze przyjąć datę wydania towaru kurierowi.

Podsumowując, obowiązek podatkowy VAT przy sprzedaży wysyłkowej powstaje z chwilą dostawy towaru do klienta bądź otrzymania płatności, w zależności od tego, co miało miejsce jako pierwsze. Przy dostawach, w których płatność odbywa się za pobraniem, czyli w chwili odbioru przesyłki przez kontrahenta za datę sprzedaży należy przyjąć dzień wydania towaru firmie dostawczej.