Poradnik Przedsiębiorcy

NIP na paragonie czyli zmiana zasad wystawiania faktur do paragonu

Obowiązkowy numer NIP na paragonie ma na celu wyeliminowania nadużyć w odniesieniu do rozliczania wydatków udokumentowanych fakturami na zakup towarów/usług nabytych przez inne osoby. W związku z tym rząd planuje wprowadzenie nowych przepisów ograniczających możliwość pozyskania faktury do paragonu. Szczegóły w artykule!

Faktura do paragonu - kiedy przedsiębiorca ma obowiązek ją wystawić?

Zakup towarów lub usług zewidencjonowany na kasie fiskalnej może być na żądanie klienta potwierdzony również fakturą. Przedsiębiorca ma obowiązek wystawić fakturę w przypadku, gdy klient poprosi o dokument w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty (art. 106b ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług).

Począwszy od 2019 roku, planowane są zmiany w tej kwestii i pozyskanie faktury do paragonu będzie trudniejsze.

Faktura do paragonu – planowane zmiany

Od 2019 roku przedsiębiorca, który dokonał zakupu na podstawie paragonu, będzie mógł żądać wystawienia faktury do tego paragonu, ale tylko wówczas gdy paragon będzie zawierał jego NIP. W przeciwnym wypadku sprzedawca nie będzie miał prawa wystawić faktury, a tym samym osoba prowadząca działalność straci możliwość rozliczenia zakupu w kosztach firmowych.

Projekt zakłada dodanie ust. 4 w art. 106b ustawy o VAT, na którego podstawie w przypadku sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej fakturę będzie się wystawiało na rzecz nabywcy towarów i usług będącego podatnikiem, wyłącznie jeżeli paragon dokumentujący tę sprzedaż zawiera numer, za którego pomocą nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku albo podatku od wartości dodanej.

Warto zatem zwrócić uwagę, robiąc zakupy firmowe, aby od razu poprosić sprzedawcę o wystawienie faktury lub podać NIP przed wydrukowaniem paragonu.Planowane zmiany nie będą mieć zastosowania w odniesieniu do sprzedaży zewidencjonowanej na kasie rejestrującej przed dniem wejścia w życie ustawy.

Czy obecne kasy fiskalne są dostosowane do ujęcia numeru NIP na paragonie?

Niestety, aktualnie większość kas fiskalnych używanych przez przedsiębiorców nie jest dostosowana do nowych regulacji prawnych, czyli nie posiada funkcji podania NIP-u nabywcy towaru lub usługi. W praktyce oznacza to, że podatnicy albo dokonają szybkiej wymiany kas rejestrujących na nowe urządzenia, a tym samym zapewnią nabywcom możliwość pozyskania faktury do sprzedaży zewidencjonowanej wcześniej na kasie fiskalnej, albo nie będą mogli wystawiać faktur do paragonów.

W przypadku, gdy sprzedawca nie posiada kasy fiskalnej dostosowanej do nowych regulacji od razu przy zakupie, należy poprosić go o wystawienie faktury zamiast paragonu.

Uzasadnienie do projektu ustawy nowelizacyjnej:
(...) W chwili nabycia towarów i usług przez podatnika, wskazuje w jakim charakterze dokonuje tego nabycia. Jeśli występuje on jako podatnik VAT, to przedstawia sprzedawcy swój numer NIP w taki sposób, aby sprzedaż towarów i usług była właściwie udokumentowana – albo fakturą VAT albo paragonem z numerem NIP pozwalającym na ewentualne późniejsze prawidłowe wystawienie do tego paragonu faktury zawierającej ten numer. Jeżeli sprzedawca nie będzie dysponował kasą rejestrującą umożliwiającą wystawienie paragonu z numerem NIP nabywcy (w celu późniejszego wystawienia z tym numerem faktury), wystawi od razu fakturę. (...)

Jakie kary czekają sprzedawców i nabywców w razie niezastosowania numeru NIP na paragonie?

W razie niedostosowania się do wprowadzonych przepisów, ustawodawca przewiduje kary finansowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku VAT wykazanego na fakturze, której dotyczy dane wykroczenie. Sankcje będą miały zastosowanie nie tylko w odniesieniu do sprzedawców, lecz także nabywców, którzy ujmą wystawioną w ten sposób fakturę w ewidencji VAT.

Przykładowo wystawienie  faktury do paragonu niezawierającej NIP-u nabywcy na kwotę 10 000 zł netto, obejmującej podatek VAT w wysokości 2300 zł grozi sankcją w wysokości 2300 zł.

Faktur do paragonu dla osób prywatnych

Planowane zmiany dotyczą wyłącznie podatników VAT, co oznacza, że osoby prywatne w dalszym ciągu będą mogły zażądać wystawienia faktury do paragonu bez NIP-u. Taka faktura nie powinna zawierać NIP-u.

Jaki jest cel ograniczenia możliwości pozyskania faktury do paragonu?

Rząd postanowił ograniczyć wystawienie faktur dla firm niebędących faktycznym nabywcą towaru czy usługi z uwagi na szeroką skalę nadużyć w tym zakresie.

Jak informuje podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Paweł Gruza w odpowiedzi na interpelację nr 21204 w sprawie kas fiskalnych i odroczenia wejścia w życie planowanej nowelizacji oraz zwiększenia ulgi na zakup nowych kas w związku z wprowadzeniem nowych wymogów prawnych:
Zmiany te są reakcją na zaobserwowany nieuczciwy proceder polegający na wystawianiu tzw. „pustych faktur” na zaprzyjaźnione firmy, w zamian za korzyść majątkową, do paragonów fiskalnych wygenerowanych przez kasę, a nieodebranych przez klientów. Firmy na podstawie wystawionych faktur dokonują odliczenia podatku VAT, mimo że w rzeczywistości nie nabyły towarów lub usług, a tym samym zawyżają koszty podatkowe.

(…) Uszczelnienie systemu podatku od towarów i usług oraz zapewnienie większej stabilności wpływów z tytułu podatku od towarów i usług, jak również zapobieganie unikaniu płacenia podatku to jeden z głównych celów prowadzonej polityki podatkowej. Taki jest również podstawowy cel niniejszych projektów, które wprowadzają dodatkowe rozwiązania uszczelniające system podatku VAT oraz doprecyzowują już wprowadzone w tym zakresie środki.

Podsumowując, możemy stwierdzić że nowe regulacje uniemożliwią obniżenie przychodu o koszty jego uzyskania w przypadku, gdy przy transakcji omyłkowo nie zostanie ujęty numer NIP na paragonie. Należy zatem zwrócić uwagę, aby zawsze przy zakupie firmowym podać sprzedawcy swój NIP.