Poradnik Przedsiębiorcy

Pełnomocnicy składający VAT-R odpowiedzą solidarnie

W 2017r. miało miejsce wiele zmian dotyczących podatnika podatku od towarów i usług ale nie tylko. Szereg nowości jakie zainicjowała ustawa zmieniająca ustawę o podatku od towarów i usług z 1 grudnia 2016r. winny być dobrze poznane przez rzesze podatników, jak również powinni się z nimi zapoznać pełnomocnicy składający VAT-R. Jedną z tych zmian jest wprowadzenie solidarnej odpowiedzialności pełnomocnika za zaległości podatkowe zgłaszanego podatnika.

Jak było do przed 1 stycznia 2017r.

Do końca grudnia 2016r. w sytuacji, gdy podatnik:

  1. dokonywał na terytorium kraju wyłącznie importu towarów, których miejscem przeznaczenia było terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju jest dokonywany przez importera tych towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, oraz

  2. nie był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny

- wówczas przedstawiciel podatkowy wykonywał, w imieniu własnym i na rzecz tego podatnika, obowiązki tegoż podatnika takie jak:

  1. obowiązki tego podatnika w zakresie rozliczania podatku, w tym w zakresie sporządzania deklaracji podatkowych, informacji podsumowujących oraz krajowych informacji podsumowujących a także w zakresie prowadzenia i przechowywania dokumentacji, w tym ewidencji, na potrzeby podatku,

  2. inne czynności wynikające z przepisów o podatku od towarów i usług, jeżeli został do tego upoważniony w umowie.

- przy czym Przedstawiciel podatkowy odpowiadał solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które przedstawiciel podatkowy rozliczał w imieniu i na rzecz tego podatnika.

Jak widać w poprzednim stanie prawnym nie było mowy o odpowiedzialności pełnomocnika dokonującego zgłoszenia rejestracyjnego w aspekcie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe zgłaszanego podatnika.

Pełnomocnicy składający VAT-R - odpowiedzialność od 2017r.

Począwszy od 1 stycznia 2017 r. zgodnie z art. 96 ust. 4b ustawy o VAT pełnomocnik składający zgłoszenia rejestracyjne w imieniu podatnika ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości tego podatnika. Solidarna odpowiedzialność pełnomocnika dotyczy:

  1. zaległości podatkowych zgłaszanego podatnika powstałych z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania tegoż podatnika jako podatnika VAT czynnego,

  2. kwoty 500.000 zł.

Należy jednak podkreślić, iż solidarna odpowiedzialność pełnomocnika nie zaistnieje, jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowe.

Orzeczenie organu podatkowego

W kwestii odpowiedzialności solidarnej pełnomocnika należy uwzględnić, że pełnomocnicy nie odpowiadają automatycznie za zaległości podatkowe zgłaszanego podatnika a mogą być pociągnięci do tej odpowiedzialności wyłącznie w efekcie wydanego orzeczenia organu podatkowego w postaci decyzji tegoż organu, które mogą być wydawane jeżeli nie upłynęły 3 lata (czyli nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu należności wynikających z działalności gospodarczej) licząc począwszy od końca roku kalendarzowego, w którym ulegnie upłynięciu sześciomiesięczny okres licząc od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Odpowiedzialność biur rachunkowych

W związku z przytoczonymi powyżej zmianami, które przyniosła nowelizacja ustawy o VAT w 2017, mogą być pociągnięci pełnomocnicy do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowego zgłaszanego podatnika w sytuacji, gdy pełnomocnicy dokonują zgłoszenia za pomocą formularza VAT-R.

Należy podkreślić, iż w polskich realiach to właśnie biura rachunkowe ucierpią na powyższym uregululowaniu najbardziej, gdyż niejednokrotnie właściciel takiego biura lub osoba przez niego upoważniona, na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług finansowo – księgowych oraz posiadanych pełnomocnictw, dokonuje zgłoszenia klienta w zależności od przynależności podatkowej  do rejestru VAT podatników czynnych lub zwolnionych, do urzędu skarbowego za pomocą formularza VAT-R.

Założeniem Ministerstwa Finansów była eliminacja nadużyć finansowych nowo zarejestrowanych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Owszem odpowiedzialność pełnomocnika będzie dotyczyć wyłącznie zaległości podatkowych zgłaszanego podatnika powstałych tylko przez pierwszych 6 miesięcy od momentu rejestracji tegoż podatnika do czynnego rejestru VAT. Jeżeli zaległości podatkowe powstały w innych okolicznościach, wówczas tej odpowiedzialności pełnomocnik podlegać nie będzie.

Ponadto, jeżeli sam podatnik prowadzący działalność gospodarczą swoim celowym postępowaniem doprowadza do nierzetelnego rozliczania podatków dla osiągnięcia korzyści majątkowych wówczas pełnomocnik nie zostanie w takie sytuacji pociągnięty do odpowiedzialności.

Ministerstwo Finansów nieco zapomniało o kwestii głównej istoty pracy oraz okrojonemu zakresowi informacji, jaką ma do dyspozycji biuro rachunkowe. Należy tutaj wymienić szereg danych dotyczących przyszłych założeń firmy, strategii działania, założonych celów, które nastąpią po rejestracji do VAT a także ewentualnej rychłej zmiany tych celów. Niestety, w każdym biurze rachunkowym występuje pewna grupa klientów, którzy tych informacji nie udzielają lub nie chcą udzielać z jakichś przyczyn. Pełnomocnik w takiej sytuacji może być zupełnie nieświadomy sytuacji, która może go spotkać  niedługim czasie po rejestracji obsługiwanego podatnika do rejestru czynnych VAT-owców. Pełnomocnik również nie ma żadnej mocy sprawczej nad działaniami obsługiwanego klienta, który może dokonać różnych działań bez jakiekolwiek porozumienia z pełnomocnikiem a ten ostatni może dowiedzieć się o tym na końcu czyli zdecydowania za późno.

Wobec powyższych zagrożeń biura rachunkowe zapewne będą decydować się na przygotowana formularza VAT-R zgłaszającego podatnika do rejestru VAT aczkolwiek sami nie będą go składać a uczynią ukłon w stronę podatnika, któremu przekażą powyższy formularz w celu aby to podatnik złożył go samodzielnie.