Poradnik Przedsiębiorcy

Spółka jawna - założenie i funkcjonowanie spółki (cz.6)

Spółka jawna jest osobową spółką prawa handlowego, czyli jedną z dostępnych form prowadzenia biznesu. Została ona uregulowana w Kodeksie spółek handlowych w sposób najbardziej szczegółowy. Ustawodawca przyjął bowiem taką technikę legislacyjną, że w przypadku pozostałych spółek osobowych reguluje tylko te zagadnienia, które są odmienne - albo nie występują w spółce jawnej, albo występują przy spółce jawnej, ale w danym typie spółki osobowej są one zmodyfikowane.

Art. 22 § 1 Kodeksu spółek handlowych

Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową.

Z powyższego przepisu wynika, że spółka jawna jest osobnym od swoich wspólników bytem prawnym działającym pod indywidualizującą ją nazwą. Jako osobowa spółka handlowa, spółka jawna nie posiada osobowości prawnej. Bierze jednak udział w obrocie gospodarczym jako podmiot praw i obowiązków, ze względu na fakt przyznania jej przez ustawodawcę zdolności prawnej.

Wymagania dla nazwy spółki jawnej

Przepisy Kodeksu spółek handlowych określają wymagania, które musi spełniać nazwa spółki jawnej. Wybierając nazwę dla spółki jawnej, należy pamiętać o tym, co musi znaleźć się w tej nazwie, a także co nie może się w niej znaleźć:

  • nazwa spółki musi zawierać nazwiska lub firmy (czyli nazwy) wszystkich wspólników

  • musi zawierać dodatkowe oznaczenie - “spółka jawna”, przy czym dopuszczalne jest stosowanie w obrocie gospodarczym skrótu “sp.j.”,

  • może zawierać elementy wskazujące, czym spółka się zajmuje,

  • nazwa spółki nie może zawierać oznaczeń wprowadzających w błąd.

Jeżeli spółka jawna w swojej nazwie nie będzie spełniała powyższych wymogów, wspólnicy po wniesieniu wniosku o rejestrację zostaną wezwani przez sąd do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Co powinna zawierać umowa spółki jawnej?

Podstawową przesłanką zarówno powstania spółki jawnej, jak i podstawą jej funkcjonowania jest umowa spółki jawnej. Zostaje ona zwarta między wspólnikami, w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Wystarczy zatem zachowanie formy pisemnej, ze względu na osobowy charakter spółki i stosunek zaufania między jej wspólnikami nie istnieje wymóg aktu notarialnego czy notarialnego poświadczenia podpisów.

Kodeks spółek handlowych wskazuje na obligatoryjne elementy umowy spółki jawnej. Wyróżnia się wśród nich określenie:

  • firmy (nazwy),

  • siedziby spółki,

  • wskazanie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika wraz z określeniem ich wartości,

  • określenie przedmiotu działania spółki. 

Ważne!

Jeżeli przedmiotem wkładu wspólnika spółki jawnej jest prawo, do którego przeniesienia wymagana jest forma kwalifikowana, umowa spółki jawnej musi zachować tę formę, np. formę aktu notarialnego, jeżeli przedmiotem wkładu jest prawo własności nieruchomości.

Można wyróżnić także fakultatywne postanowienia umowy, czyli takie, które wspólnicy mogą uregulować dowolnie, a w razie braku odmiennego uregulowania ich w umowie, znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu spółek handlowych. Uregulowania te dotyczą:

  • zasad prowadzenia spraw spółki,

  • zasad reprezentacji spółki,

  • czasu, na który spółka została zawiązana,

  • zasady uczestnictwa w zysku i partycypacji w sprawach spółki,

  • określenia przesłanek powodujących rozwiązanie spółki.

Powyższe zagadnienia są uregulowane przez Kodeks spółek handlowych przez tzw. przepisy względnie obowiązujące. Należy podkreślić, że uregulowania te mają charakter uniwersalny, dlatego przed złożeniem wniosku o rejestrację spółki jawnej, warto każde z tych zagadnień uregulować w sposób najbardziej odpowiadający charakterowi działalności, którą przedsiębiorca zamierza prowadzić.

Od umowy spółki jawnej należy zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek ten ciąży na spółce - nie na każdym ze wspólników z osobna. Wysokość tego podatku stanowi 0,5% od wartości wkładów.

Rejestracja spółki jawnej

Po sporządzeniu umowy, spółka jawna powinna być zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej KRS). Zgłoszenia dokonuje się na wniosku KRS-W1. W pewnych sytuacjach do wniosku należy dołączyć formularze:

  • KRS – WM – celem wskazania przedmiotu działalności spółki,

  • KRS – WB – celem wpisania danych wspólników spółki jawnej,

  • KRS – WK – dla wskazania wspólników reprezentujących spółkę i sposobu reprezentacji spółki,

  • KRS – WA – jeśli spółka jawna będzie posiadała oddziały,

  • KRS – WH – w przypadku, gdy spółka jawna powstaje w wyniku przekształcenia,

  • KRS – WL – w przypadku ustanowienia prokurentów.

W każdym razie wraz z wnioskiem KRS-W1 obligatoryjnie należy do niego dołączyć:

  • umowę spółki jawnej,

  • listę wspólników spółki jawnej,

  • wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentacji spółki jawnej,

  • dowód uiszczenia opłaty sądowej,

  • dowód uiszczenia opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Uwaga!

Wspólnicy muszą posiadać tytuł prawny do siedziby spółki, np. umowę najmu, umowę dzierżawy, który to tytuł musi zostać przekazany wraz z wnioskiem o wpis do KRS-u.

Koszty dokonania wpisu do KRS-u to 500 zł za sam wniosek oraz 100 zł za ogłoszenie o wpisie w Monitorze Sądowym.

Możesz ocenić ten artykuł