Poradnik Przedsiębiorcy

Odliczenie VAT w JPK VAT – faktury z częściowym prawem lub bez prawa do odliczenia VAT

Od stycznia 2018 r. wszyscy podatnicy VAT mają obowiązek składania pliku JPK_VAT zawierającego dane z rejestru VAT sprzedaży i zakupów z danego miesiąca. Często jednak przedsiębiorcy mają wątpliwości co do wykazywania faktur w ramach struktury JPK_VAT, od których nie mają prawa do odliczania VAT lub mogą odliczyć VAT tylko w części, a także takich, od których nie chcą skorzystać z prawa do odliczenia VAT. W poniższym artykule wyjaśniamy, w jaki sposób wykazywać w prawidłowej wartości odliczenie VAT w JPK VAT!

Jakie faktury należy wykazywać w JPK_VAT?

Plik JPK_VAT powinien zawierać dane wyłącznie z faktur dokumentujących czynności opodatkowane VAT, które uprawniają podatnika do odliczenia podatku VAT. Można w nim wykazywać zarówno dokumenty, od których podatnik ma pełne prawo do odliczenia VAT, jak i te, które uprawniają podatnika do częściowego odliczenia VAT.

W rezultacie jeżeli dokument nie uprawnia podatnika VAT do odliczenia całości lub części podatku VAT, nie wykazuje się go w rejestrach VAT, deklaracji VAT ani pliku JPK_VAT. Przykład mogą stanowić usługi noclegowe lub gastronomiczne, od których nie można odliczyć podatku VAT. Natomiast jeżeli dokument uprawnia do częściowego odliczenia VAT, to należy wykazać w JPK_VAT jedynie tę wartość, którą podatnik może odliczyć.

Jakich faktur nie należy wykazywać w JPK_VAT?

W pliku JPK_VAT podatnicy nie powinni wykazywać faktur, od których nie mają prawa do odliczenia VAT. Sytuacja dotyczy zarówno faktur z krajowymi stawkami VAT, jak i faktur dotyczących transakcji zwolnionych z VAT.Jeżeli sprzedawca wystawi fakturę VAT w momencie, gdy nie posiada statusu czynnego podatnika VAT, nabywca nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego. W takim przypadku nie należy uwzględniać faktury od tego sprzedawcy w deklaracji VAT oraz JPK_VAT, a do kosztów uzyskania przychodu można doliczyć jedynie wartość netto z danej faktury.

Częściowe odliczenie VAT w JPK_VAT z faktury zakupu

Co w sytuacji, gdy podatnik może odliczyć VAT z faktury tylko w części? Taka sytuacja pojawia się np. przy użytkowaniu samochodu osobowego w działalności, gdzie przedsiębiorca może odliczyć od wydatków związanych z tym samochodem tylko 50% wartości podatku VAT, z powodu wykorzystywania go również prywatnie lub prawdopodobieństwa takiego używania. Wówczas w JPK_VAT należy wykazać jedynie tę wartość, do której podatnik ma prawo odliczenia VAT.

Możliwość odliczenia tylko części kwoty VAT będzie skutkowała wykazaniem w pliku JPK_VAT w pozycji K_46 danej części naliczonego podatku VAT oraz w pozycji K_45 wartości netto z danej faktury w wartości proporcjonalnej do możliwego odliczenia VAT. Ponadto pozycja K_45 odpowiada wartości podatku naliczonego wykazywanego z pozycji K_46 deklaracji VAT-7 dotyczącej nabycia towarów i usług pozostałych.

Przykład 1.

Pan Jan jest podatnikiem VAT i użytkuje prywatny samochód osobowy w swojej firmie, który nie stanowi środka trwałego. Ze względu na sposób użytkowania pojazdu w firmie pan Jan od faktur za paliwo i pozostałych wydatków związanych z danym pojazdem może odliczyć jedynie 50% VAT.

W pliku JPK_VAT do danej faktury za paliwo pan Jan wykazuje w pozycji K_45 odpowiednio 50% wartości netto oraz w pozycji K_46 50% wartości podatku VAT. Taka sama wartość VAT z tego wydatku powinna być uwzględniona w deklaracji VAT.

Zarówno w rejestrach VAT, deklaracji VAT oraz JPK_VAT wykazuje się jedynie wartość towarów i usług (kwotę netto) oraz kwotę podatku naliczonego w wysokości, w której podatnik ma prawo do odliczenia podatku VAT.

Należy zwrócić również uwagę na wykazanie wartości w prawidłowym okresie rozliczeniowym, którego dotyczy dana faktura. Co do zasady podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT w momencie otrzymania faktury lub w jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych. Jednak należy pamiętać, że w pliku JPK_VAT faktury powinny być wykazane zawsze w dacie dokonania odliczenia, natomiast podawana informacyjnie data wystawienia w JPK_VAT powinna być zgodna ze stanem faktycznym, wykazanym na otrzymanej fakturze. W przypadku niezgodności danych wykazanych w pliku JPK_VAT z danego miesiąca, organy podatkowe zwrócą się do podatnika o wyjaśnienie sprawy związanej z błędnym wykazaniem daty wystawienia faktury i sporządzenie ewentualnej korekty JPK_VAT.

Podsumowując, w JPK_VAT nie należy ujmować faktur dokumentujących:

  • czynności nieopodatkowane,

  • czynności zwolnione z VAT,

  • od których podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT (w całości) oraz od których dobrowolnie nie chce skorzystać z rozliczenia VAT.