Poradnik Przedsiębiorcy

Zwrot podatku VAT - opis przebiegu procedury

Podatek VAT, co do zasady należy odliczyć od każdej transakcji dotyczącej towarów i usług. Podatnikom przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego (od zakupu) od podatku należnego (od sprzedaży). W związku z tym podatnicy VAT są zobowiązani do sporządzenia na koniec okresu rozliczeniowego deklaracji VAT, w której wykazują podatek należny oraz naliczony. Zdarza się, że podatnik może uzyskać zwrot podatku VAT. Sprawdźmy, kiedy możliwe jest jego uzyskanie.

Co należy wykazać w deklaracji gdy chodzi o zwrot podatku VAT?

Co do zasady, aby uzyskać zwrot podatku VAT, należy wykazać w deklaracji: podatek należny – wynikający ze sprzedaży towarów lub usług w danym okresie rozliczeniowym, podlegający opodatkowaniu; podatek naliczony – wynikający z zakupów towarów i usług związanych z działalnością opodatkowaną uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego.

Nadwyżka podatku należnego nad naliczonym lub odwrotnie a zwrot podatku VAT

Przy rozliczeniu deklaracji VAT podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od dokonanych w danym okresie zakupów towarów i usług od podatku należnego z tytułu ich sprzedaży. W związku z tymi rozliczeniami może powstać nadwyżka podatku należnego nad naliczonym i wtedy kwota ta podlega wpłacie do urzędu skarbowego w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po okresie, za który się rozlicza. I odwrotnie – naliczonego nad należnym, wówczas kwota ta podlega zwrotowi na rachunek bankowy podatnika lub zostaje przeniesiona na następny okres rozliczeniowy.

Zwrot podatku VAT - wybór terminu

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik sam może decydować, w jakim terminie ma otrzymać zwrot podatku VAT, czyli nadwyżki podatku naliczonego (od zakupów) nad należnym (od sprzedaży). Ustawodawca przewiduje 3 terminy do wyboru:

  • 60 dni – to termin podstawowy. Prawo do zwrotu przysługuje od momentu złożenia deklaracji. Nie ma tutaj znaczenia rodzaj dokonanych zakupów, stawka podatkowa sprzedawanych towarów i usług lub realizacja świadczenia usług czy też dostawy towarów za granicą kraju bez dokonywania sprzedaży opodatkowanej,
  • 25 dni – to termin skrócony, o który może starać się podatnik spełniający określone przez przepisy warunki,
  • 180 dni – to termin wydłużony. Wybierany jest wówczas, gdy podatnik w danym okresie rozliczeniowym nie wykazał żadnej sprzedaży, ale zrealizował zakupy związane z działalnością opodatkowaną uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego.

Wątpliwości związane z terminami na zwrot podatku VAT

  1. Warunkiem otrzymania zwrotu VAT w terminie przyspieszonym (25 dni od dnia złożenia deklaracji) jest opłacenie wszystkich faktur uwzględnionych w danej deklaracji, również tych, które z poprzednich okresów rozliczeniowych zostały przeniesione do danej deklaracji.
  2. Możliwość częściowego zwrotu – jeżeli wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, podatnik może część nadwyżki wykazać do zwrotu na rachunek bankowy, a pozostałą kwotę przenieść na kolejny okres rozliczeniowy.
  3. Termin 60 dni obowiązuje również podatników, którzy dokonują świadczenia usług i dostawy towarów poza terenem kraju. W takim wypadku muszą oni dodatkowo złożyć stosowny wniosek o zwrot nadwyżki podatku VAT.

Prawo do przyspieszonego terminu zwrotu różnicy podatku przysługuje w przypadku, gdy:

  1. kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:
    1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej,
    2. pozostałych faktur dokumentujących należności, jeżeli łączna kwota tych należności nie przekracza 15 000 zł,
    3. dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji celnych i zostały przez podatnika zapłacone,
    4. importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji;
  2. kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku, nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji, nie przekracza 3000 zł;
  3. podatnik złoży w urzędzie skarbowym dokumenty potwierdzające dokonanie wskazanych powyżej przelewów;
  4. podatnik przez 12 miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres, za który występuje z wnioskiem o zwrot w terminie 25 dni:
    1. był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
    2. składał za każdy okres rozliczeniowy deklaracje VAT,
    3. nie posiadał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w kwocie przekraczającej 20 000 zł;
  5. Najdłuższym terminem do zwrotu nadwyżki podatku VAT jest termin 180 dni. Powinni go wskazać podatnicy, którzy w okresie rozliczeniowym nie wykonywali ani czynności opodatkowanych na terenie kraju, ani dostaw towarów lub świadczenia usług podlegających opodatkowaniu poza terytorium kraju. Termin 180 dni może zostać skrócony do 60 dni, pod warunkiem że podatnik oprócz pisemnego wniosku o zwrot podatku VAT złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w wysokości odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu.

Zwrot podatku VAT a sprawdzanie zasadności przez organ podatkowy

Naczelnik urzędu skarbowego, zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 ustawy, może przedłużyć termin zwrotu podatku VAT. Nastąpi to w wypadku dodatkowego zweryfikowania złożonej deklaracji, np. kiedy podane są błędne dane lub gdy kwota podatku naliczonego wskazanego przez podatnika jest znacznie wyższa niż w poprzednich okresach rozliczeniowych.

Weryfikacja dokonywana jest w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej:

  • Organ podatkowy może wezwać podatnika w wyznaczonym terminie do udzielenia niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość prawdziwości danych w niej zawartych;
  • Organ podatkowy może wezwać podatnika do przedłożenia faktur potwierdzających nabycie towarów czy usług, które uwzględnił w deklaracji.

Urząd skarbowy nie może jednak przedłużyć 60-dniowego terminu zwrotu, jeśli prawnie do końca tego terminu nie podjął żadnych czynności, a w ostatnim dniu upływu terminu przedłuża termin zwrotu, w celu sprawdzenia rzetelności złożonej deklaracji. Dokładny termin zakończenia czynności sprawdzających nigdy nie jest znany, jednak organ podatkowy jest zobowiązany do przedstawienia podatnikowi przynajmniej ich orientacyjnego terminu. Jeśli w czasie tych czynności okaże się, że zwrot podatku VAT zadeklarowany przez podatnika był zasadny, wówczas organ podatkowy musi wypłacić mu należną kwotę wraz z odsetkami opłaty prolongacyjnej (stosowanej także w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty) – 50% stawki odsetek za zwłokę, od 2016 roku równa 4% w skali rocznej.