Poradnik Przedsiębiorcy

Przychód z nieodpłatnych świadczeń - rozliczenie podatkowe

Prowadzisz działalność gospodarczą i otrzymałeś nieodpłatne lub w części nieodpłatne świadczenie? Czy wiesz, że w tym przypadku musisz wykazać przychód z nieodpłatnych świadczeń? Jak go ustalić? Jak zewidencjonować przychód z nieodpłatnych świadczeń w prowadzonych ewidencjach księgowych? Wyjaśniamy poniżej.

Przychód z nieodpłatnych świadczeń - definicja

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przychody z działalności gospodarczej rozumie się również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Co ważne, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia. W związku z tym należy odnieść się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przedstawia własną definicję w praktyce akceptowaną przez organy podatkowe:

„(…) Kluczową cechą świadczenia nieodpłatnego jest więc to, że otrzymujący takie świadczenie nie jest zobowiązany do wykonania jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Aby zatem dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne konieczne jest by polegało ono wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie to uzyskał. Nieodpłatnym świadczeniem będą więc w szczególności wszelkie wykonane na rzecz uprawnionego świadczenia np. przyznające mu prawa do używania lub użytkowania składnika majątku. O nieodpłatnym świadczeniu można mówić także w przypadku znoszenia określonego działania podatnika, np. nieodpłatne udostępnienie nieruchomości na prowadzenie działalności. Właściciel obciążonej nieruchomości nie uzyskuje więc z tego tytułu żadnych korzyści, którą mogła by być np. bonifikata w opłatach za dostarczanie i wykorzystanie energii elektrycznej. (…)” (wyrok z dnia 16 czerwca 2011 r., sygnatura akt II FSK 788/10).

Ważne!

Przychód z nieodpłatnych świadczeń powstaje w dniu uzyskania przysporzenia majątkowego, czyli w dniu otrzymania nieodpłatnego świadczenia.

Co ważne, zwolniona od podatku dochodowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125, jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie to nie ma jednak zastosowania do świadczeń otrzymywanych na podstawie stosunku pracy, pracy nakładczej lub na podstawie umów będących podstawą uzyskiwania przychodów zaliczonych do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

Grupy podatkowe

I grupa podatkowa - małżonek, zstępni (dzieci, wnuki itd.), wstępni (rodzice, dziadkowie itd.), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie;

II grupa podatkowa - zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych;

III grupa podatkowa - pozostałe osoby.

Jak ustalić przychód z nieodpłatnych świadczeń?

Art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jasno wskazuje artykuł, do którego należy się odnieść, ustalając przychód z nieodpłatnych świadczeń. Jest nim art. 11 ust. 2–2b ustawy.

Zgodnie z jego treścią wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.