Poradnik Przedsiębiorcy

Mały ZUS 2020 – zmiany jednak od lutego!

Od 2019 roku przedsiębiorcy mają prawo do skorzystania z ulgi w opłacaniu składek, zwanej „małą działalnością gospodarczą”. W 2020 roku zmianie uległy jednak warunki, jakie należy spełnić, aby skorzystać z takiego usprawnienia. Czy są one korzystniejsze? W artykule opisujemy dokładnie, jak rozliczyć mały ZUS 2020.

Mały ZUS 2020 w styczniu na starych zasadach

Początkowe założenia ulgi były jasne – składki od przychodu mogły opłacać osoby, w przypadku których przychód ten nie przekroczył w poprzednim roku kwoty równej 30-krotności minimalnego wynagrodzenia (w styczniu 2020 roku limit wyniesie 67 500 zł).

Zgodnie z art. 18c ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do małego ZUS nie mogli zgłosić się przedsiębiorcy:

  • prowadzący w poprzednim roku działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni,

  • korzystający z preferencji w opłacaniu składek, 

  • wykonujący pracę na rzecz byłego pracodawcy,

  • korzystający z opodatkowania w formie karty podatkowej i jednocześnie zwolnieni z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług.

Mały ZUS plus wszedł w życie od 1 lutego 2020 roku, a w styczniu przedsiębiorcy mogli skorzystać z tej ulgi na starych zasadach.

Mały ZUS 2020 tylko dla części przedsiębiorców

Od 1 lutego 2020 r. warunkiem jaki musi spełnić przedsiębiorca, aby skorzystać z małego ZUS jest osiągnięcie w poprzednim roku kalendarzowym przychodu nie wyższego niż 120 tys. zł. To obwarowanie znacznie zwiększy liczbę osób, które będą mogły skorzystać z ulgi, bowiem limit przychodu został zwiększony dwukrotnie. Wymienione wcześniej dodatkowe warunki uprawniające do opłacania składek od dochodu pozostają bez zmian.

Jak wskazuje art. 18c ust 9, roczny limit przychodu powinien zostać pomniejszony proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności w poprzednim roku. Wynik należy zaokrąglić do pełnych groszy.

Przykład 1.

Pan Roman osiągnął w 2019 roku przychód w wysokości 85 154,54 zł. Przez okres od 1 marca do 7 czerwca miał zawieszoną działalność (99 dni). Przychód proporcjonalny ustalony będzie w następujący sposób:

w styczniu: 67 500 zł / 365 dni x 266 dni (365 dni kalendarzowych - 99 dni zawieszenia) = 49 191,78 zł

od lutego: 120 tys. zł / 365 dni x 266 dni (365 dni kalendarzowych - 99 dni zawieszenia) = 87452,05 zł.

Pan Roman nie może skorzystać z ulgi w styczniu, gdyż jego przychód jest wyższy od limitu ustalonego proporcjonalnie. Jednakże po zmianie przepisów od lutego będzie już mógł opłacać mały ZUS 2020, gdyż przychód jest niższy od określonego limitu.

Mały ZUS 2020

*przybliżona wartość składek społecznych obowiązujących w 2020 r.

Mały ZUS 2020 – jak się do niego zgłosić?

Bardzo ważne w przypadku małego ZUS jest zgłoszenie się do niego w odpowiednim terminie i z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia, tj. w ciągu 7 dni od dnia zaistnienia zmiany z kodem 05 90 lub 05 92, jeśli przedsiębiorca miał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jeżeli przedsiębiorca nie zarejestrował się w terminie do 8 stycznia 2019 (osoby opłacające duży ZUS), lub do 7 dni po rozpoczęciu/odwieszeniu działalności, wówczas na możliwość skorzystania ze składek od przychodu musiał czekać do rozpoczęcia kolejnego roku kalendarzowego. Takie same zasady obowiązują również w styczniu 2020.

Aby skorzystać z małego ZUS w styczniu 2020 należało zgłosić się do tej ulgi najpóźniej 8 stycznia!

Natomiast zgłoszenie do małego ZUS plus powinno nastąpić do końca lutego w przypadku uzyskania prawa do małego ZUS od 1 lutego lub wznowienia/rozpoczęcia działalności w lutym 2020 r.

Art. 5  ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej:
Ubezpieczony, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, który ustala na 2020 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą i:
1) przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustalał podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w sposób inny niż określony w art. 18c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zawiadamia Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie danych dotyczących tytułu ubezpieczenia przez złożenie zgłoszenia wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 36 ust. 14 ustawy zmienianej w art. 1, zawierającego prawidłowe dane,
2) rozpoczął lub wznowił prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w lutym 2020 r., dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 36 ust. 4b ustawy zmienianej w art. 1
− w terminie do końca lutego 2020 r.

Dodatkowo wyjaśnione zostało, że jeśli termin na zgłoszenie jest krótszy niż 7 dni, ubezpieczony składa zgłoszenie wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych albo zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, w terminie 7 dni odpowiednio od zaistnienia zmiany danych albo od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Co ważne, przedsiębiorcy zatrudnieni dodatkowo na etacie powinni zgłosić się do małego ZUS, jeśli w ciągu roku przewidują zakończenie umowy o pracę i będą chcieli skorzystać z tej ulgi. Jeśli nie zrobią tego do końca lutego, wtedy na skorzystanie ze składek od dochodu będą musieli czekać do kolejnego roku.

Przykład 2.

Pan Michał jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym niż minimalne. Umowa zawarta jest do 12 stycznia 2020 roku. Po tym okresie zamierza prowadzić wyłącznie działalność gospodarczą. Aktualnie zgłoszony jest z kodem 05 10, jednak po zakończeniu stosunku pracy chciałby skorzystać z małego ZUS.

W takiej sytuacji powinien sporządzić następujące deklaracje zgłoszeniowe:

  1. deklarację ZUS ZWUA z kodem 05 10 xx, kod przyczyny wyrejestrowania 600, data wyrejestrowania 1 stycznia 2020 r. (wysyłki należy dokonać do 8 stycznia!);

  2. deklarację ZUS ZZA z kodem 05 90 xx, data zgłoszenia 1 stycznia 2020 r. (wysyłki należy dokonać do 8 stycznia!);

  3. deklarację ZUS ZWUA z kodem 05 90 xx, kod przyczyny wyrejestrowania 600, data wyrejestrowania 13 stycznia 2020 r. (wysyłki należy dokonać w ciągu 7 dni od dnia powstania zmiany!);

  4. deklarację ZUS ZUA z kodem 05 90 xx, data zgłoszenia 13 stycznia 2020 r. (wysyłki należy dokonać w ciągu 7 dni od dnia powstania zmiany!).

Jeżeli przedsiębiorca korzystał z małego ZUS w styczniu, wówczas w razie chęci korzystania z ulgi mały ZUS plus od lutego nie musi dokonywać żadnych przerejestrowań - kod tytułu ubezpieczenia pozostaje taki sam 05 90 lub 05 92. Konieczne będzie jednak przeliczenie podstawy wymiaru składek wg nowego wzoru.

Okres korzystania z małego ZUS

Jeśli chodzi o okres korzystania z małego ZUS, to w dalszym ciągu pozostaje ograniczony do 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że po 3 latach korzystania z ulgi, przez kolejne 2 lata przedsiębiorca będzie zobowiązany do odprowadzania składek naliczanych ryczałtowo. Przy czym po upływie tych 2 lat ponownie będzie mógł skorzystać z ulgi.

Przykład 3.

Pan Michał (z przykładu 2.), będzie mógł korzystać z małego ZUS przez 36 miesięcy liczonych od dnia zgłoszenia do kodu 05 90. To oznacza, że składki od dochodu może opłacać do 31 grudnia 2022 roku, o ile będzie spełniał odpowiednie warunki. Prawo do ponownego przystąpienia do ulgi uzyska ponownie od 1 stycznia 2025 roku.

Jeśli przedsiębiorca opłacał składki od przychodu w 2019 roku, to mimo zmiany warunków uprawniających do małego ZUS, okres ten będzie pomniejszał limit 36 miesięcy, w których można korzystać z ulgi.

Przykład 4.

Po zakończeniu okresu preferencji pani Janina zgłosiła się do małego ZUS. Rejestracja nastąpiła od 1 maja 2019 r. W związku z tym, że osiąga ona niskie przychody, w kolejnych latach w dalszym ciągu zamierza korzystać z tej ulgi. Ma taką możliwość do 30 kwietnia 2022 roku. Po tym okresie będzie musiała opłacać przez co najmniej 2 lata duży ZUS.

Ustalenie podstawy wymiary składek

Jak wspomniano wcześniej, mały ZUS 2020 przysługuje osobom, które nie przekraczają określonego progu przychodów. W styczniu zarówno limit jak i podstawa będzie wyliczana inaczej niż dla pozostałej części roku.

Przedsiębiorca, który jest czynnym podatnikiem VAT, przychód określa wyłącznie na gruncie podatku dochodowego. Oznacza to, że nie wlicza się tu wartości VAT. Dodatkowo wartości przychodu/dochodu nie wliczają się kwoty osiągnięte z innych źródeł jak np. etat.

Aby ustalić podstawę wymiaru składek obowiązującą w styczniu konieczne będzie obliczenie dwóch wartości

1. Przeciętnego miesięcznego przychodu

 

roczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

                     _________________________________________________________          x 30

liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

 

2. Współczynnika na dany rok kalendarzowy

 

prognozowane przeciętne wynagrodzenie ogłoszone

w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy

                     _________________________________________________________          x 0,24

minimalne wynagrodzenie obowiązujące

w styczniu danego roku kalendarzowego

Przykład 4.

Pan Antoni w 2019 roku prowadził działalność przez 365 dni. W związku z tym, że działalność jest prowadzona na małą skalę przedsiębiorca osiągnął przychód w wysokości 50 000 zł. Prognozowane miesięczne wynagrodzenie na 2020 r. wynosi 5 227 zł, a minimalne wynagrodzenie ustalone zostało na poziomie 2 600 zł. Jeśli w styczniu 2020 pan Antonii chce opłacać mały ZUS, to wyliczenia podstawy musi dokonać w następujący sposób:

50 000 zł (roczny przychód) /  365 dni (liczba dni prowadzenia działalności) x 30 dni = 4 109,59 zł

5 227 zł / 2 600 zł x 0,24 = 0,4825

Podstawa składek ZUS za styczeń wyniesie 4 109,59 zł x 0,4825 = 1982,93

Do samego ustalenia podstawy wymiaru składek społecznych od 1 lutego 2020 znaczenie będzie miał nie przychód, a dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Wzór do wyliczenia podstawy wymiaru składek wygląda następująco:

 

roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej

uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym
                        _____________________________________________________            x 30

liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

 

Wynik tego działania zaokrąglić należy do pełnych groszy, po czym mnoży się go przez współczynnik 0,5. Wynik końcowy ponownie zaokrągla się do pełnych groszy.

Mały ZUS 2020 przewiduje jednak ważną zmianę w wyliczeniach – jeśli składki społeczne były w ciągu roku zaliczane do kosztów, wówczas dochód powinien zostać powiększony o ich wartość.

Podstawa wymiaru składek nie może być niższa od 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowych ani wyższa od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego na dany rok kalendarzowy. To oznacza, że z ulgi skorzystają przedsiębiorcy, których miesięczny dochód kształtuje się na poziomie około 6 300 zł.

Od wartości dochodu zależy wysokość składek ZUS do zapłaty. Jeśli po obliczeniu podstawy okaże się, że jest ona wyższa niż podstawa ryczałtowa (duży ZUS), wówczas przedsiębiorca będzie opłacał składki od podstawy ryczałtowej.

Przykład 5.

Pan Marian prowadził firmę przez cały rok kalendarzowy. W 2019 osiągnął przychód na poziomie 110 tys. zł, a jego dochód wyniósł 65 tys. zł. W związku z tym będzie on chciał skorzystać z Małego ZUS. Podstawa wymiaru składek zostanie ustalona w następujący sposób:

65 tys. zł / 365 dni x 30 = 5342,47 zł

5342,47 zł x 0,5 = 2671,24 zł

Składki za Pana Mariana będą obliczane od kwoty 2671,24 zł.

Przykład 6.

Pani Emilia spełnia wszystkie warunki do skorzystania z Małego ZUS: 

  • działalność prowadzona przez 180 dni kalendarzowych, 
  • przychód 52 004,92 zł (proporcja przychodu dla 180 dni prowadzonej działalności to 59 178,08 zł),
  • dochód 50 tys zł.

Wyliczenie podstawy wymiaru składek: 

50 tys. zł / 180 dni x 30 = 8333,33 zł

8333,33 zł x 0,5 = 4166,67 zł

Podstawa znacznie przekracza ryczałtową podstawę (duży ZUS), zatem zostanie pomniejszona do tej podstawy.

Opłacanie składki na Fundusz Pracy

Składki na Fundusz Pracy opłacają osoby, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. W 2020 roku najniższa krajowa pensja wyniesie 2600 zł. Zatem gdy po wyliczeniu podstawa będzie niższa od tej kwoty, to przedsiębiorca może liczyć na zwolnienie z opłacania składki na FP.

Mały ZUS 2020 wykazany w deklaracji rozliczeniowej

Oprócz zgłoszenia do ZUS z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia, przedsiębiorca powinien przekazać do zakładu również informację o:

  • formie opodatkowania w poprzednim roku kalendarzowym,

  • rocznym przychodzie i dochodzie z działalności gospodarczej, w tym przychodach i dochodach osiągniętych w czasie obowiązywania wskazanej formy opodatkowania,

  • podstawie wymiaru składek emerytalno-rentowych w danym roku kalendarzowym.

Dzięki temu Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie w stanie zweryfikować czy przedsiębiorcy przysługuje prawo do korzystania z ulgi oraz, czy wartość wyliczonej podstawy wymiaru składek i jest poprawnie ustalona. 

W 2019 roku informacja o przychodzie i podstawie naliczania składek była wykazana na deklaracji DRA cz. II lub raporcie RCA cz. II - te same druki będą wypełniane w styczniu. Jednak w związku z tym, że od lutego przedsiębiorca będzie musiał przekazać do ZUS więcej danych te formularze zostały zaktualizowane.. Niezmienne pozostaje to, że dokument taki składa się jedynie raz w roku – za miesiąc przystąpienia do tej ulgi.

Zmiany w małej działalności gospodarczej sprawią, że więcej przedsiębiorców będzie korzystało z tej ulgi. Mały ZUS 2020 pozwoli na spore oszczędności firmom uzyskującym niskie dochody. Opłacanie standardowych składek ZUS często przyczyniało się do zamknięcia firmy. Ryczałtowe opłaty są bowiem dużym obciążeniem dla mikroprzedsiębiorców. Teraz zaoszczędzone środki mogą zostać wydane na rozwój biznesu.

Mały ZUS w systemie wFirma.pl

Dzięki oprogramowaniu wFirma.pl w bardzo prosty sposób dokonasz wszelkich zgłoszeń  oraz rozliczysz mały ZUS 2020. Aby do niego przystąpić w pierwszej kolejności konieczne będzie sporządzenie przerejestrowania poprzez złożenie druku ZUS ZWUA, a następnie do ZUS ZUA. Deklaracje takie można sporządzać poprzez START » ZUS » DEKLARACJE ZGŁOSZENIOWE ZUS » DODAJ DEKLARACJĘ.

Mały ZUS 2020 - deklaracje zgłoszniowe

Następnie konieczne jest ustawienie właściwego schematu składek w USTAWIENIA » PODATKI » ZUS, gdzie wybrać należy SKŁADKI OD PRZYCHODU.

 Mały ZUS 2020 - ustawienia systemu

Potem należy wyliczyć podstawę naliczania składek, sprawdzając zaciągnięte z systemu parametry.

 Mały ZUS 2020 - ustalenie podstawy wymiaru składek

Dzięki temu możliwe będzie sporządzenie odpowiednich deklaracji rozliczeniowych DRA cz. II lub RCA cz.II, które należy przekazać do ZUS. Warto pamiętać, że zarówno deklarace3e zgłoszeniowe jak i rozliczeniowe można wysłać do ZUS bezpośrednio z wFirma.pl, o czym więcej można przeczytać w opracowaniu : E-ZUS, czyli wysyłka deklaracji ZUS bezpośrednio z wFirma.pl .