Poradnik Przedsiębiorcy

Rozpoczęcie działalności gospodarczej (cz. 6) - Rachunek bankowy

Rachunek bankowy wymagany jest przez służby skarbowe do rozliczania podatku. Współczesny przedsiębiorca - niezależnie od tego, czy zamierza prowadzić jednoosobową działalność, czy też dużą firmę - już od rozpoczęcia musi nastawić się na współpracę z bankami. Obecnie jest to bowiem nieodzowny element prowadzenia działalności gospodarczej, nawet wówczas, gdy preferowaną formą zapłaty jest i będzie gotówka. Oczywiście stopień współpracy z instytucjami finansowymi jest uzależniony od potrzeb danego przedsiębiorstwa - niektóre firmy ograniczają się tylko do posiadania konta bankowego niezbędnego do rozliczeń z urzędem skarbowym czy ZUS, inne z chęcią korzystają z szerokiej oferty produktów finansowych wspierających ich funkcjonowanie. Na czym dokładnie polega współpraca przedsiębiorcy z bankiem? Jakich obszarów może dotyczyć? Zapraszamy do lektury czwartej części cyklu na temat rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Rachunek bankowy przy zakładaniu działalności

Obowiązujące przepisy nie wprowadzają wprost obowiązku posiadania rachunku bankowego przez przedsiębiorcę, jednak konieczność jego wykorzystania w ramach działalności wynika z przepisów ustaw: o swobodzie działalności gospodarczej, o VAT oraz Ordynacji podatkowej. W art. 22 pierwszego ze wspomnianych aktów prawnych określono, iż właściciel firmy jest zobowiązany dokonywać bądź przyjmować płatności związane z wykonywaną działalnością za pośrednictwem rachunku bankowego, jeżeli:

  • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca,
  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności przekracza równowartość 15.000 złotych przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Co więcej, przedsiębiorca jest zobowiązany do przeprowadzania bezgotówkowych rozliczeń z urzędem skarbowym (wynika to wprost z art. 61 par. 1 Ordynacji podatkowej) oraz - jeżeli jest płatnikiem składek - również z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (podstawa - art. 47 ust 4b Ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych). Obowiązek ten dotyczy składek na ubezpieczenia: społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych.

Uwaga!

W przypadku mikroprzedsiębiorców dopuszczalne jest dokonywanie zapłaty na konto urzędu skarbowego w formie gotówkowej oraz opłacanie należności z tytułu składek również w formie przekazu pocztowego. Kogo uważa się na mikroprzedsiębiorcę? Są to podatnicy, którzy w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniali średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych, nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro lub sumy aktywów bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat, nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Jak wynika z wyżej opisanych przepisów, w zdecydowanej większości przypadków przedsiębiorca jest zobowiązany do posiadania konta bankowego od momentu rozpoczęcia działalności. Numer rachunku bankowego należy podać również w momencie wypełniania wniosku CEIDG-1, stanowiącego podstawę założenia działalności gospodarczej.

Uwaga!

Zmianę numeru rachunku bankowego przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić za pomocą aktualizacji wpisu do CEIDG w ciągu 7 dni od zaistnienia zmiany. W tym celu należy wypełnić wniosek CEIDG-1 oraz załącznik do niego - CEIDG-RB. Natomiast osoba prowadząca działalność gospodarczą niepodlegającą wpisowi do CEIDG, zgłoszenia do urzędu dokonuje przez NIP-7 wraz z NIP-B.

Obowiązujące regulacje nie wymagają natomiast od przedsiębiorcy, by ten posiadał firmowe konto bankowe - do rozliczeń z fiskusem czy ZUS-em wystarczające może być konto prywatne. Rozwiązanie takie jest dopuszczalne, mimo że prawo bankowe dokładnie wskazuje, kto może korzystać z poszczególnych rachunków bankowych.

W myśl przepisów Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe rachunki rozliczeniowe oraz rachunki lokat terminowych mogą być prowadzone wyłącznie dla:

  • osób prawnych,
  • jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną,
  • osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym dla osób będących przedsiębiorcami.

Z kolei rachunku oszczędnościowe, oszczędnościowo-rozliczeniowe (tzw. ROR) oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych są przeznaczone wyłącznie dla:

  • osób fizycznych,
  • szkolnych kas oszczędnościowych,
  • pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych (art. 49 ustawy Prawo bankowe).

We wspomnianym akcie prawnym nie znajduje się jednak żadna sankcja za korzystanie z rachunku osobistego dla celów związanych z prowadzoną działalnością, dlatego też rozwiązanie takie jest i będzie powszechnie stosowane. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy są korzyści ekonomiczne - rachunki przeznaczone dla firm są dużo droższe w utrzymaniu od tradycyjnych ROR-ów. Ponadto rezygnacja z konta firmowego może wynikać również ze względów czysto praktycznych - nie trzeba bowiem zapamiętywać kolejnego numeru PIN do karty, hasła dostępu do konta etc

Można również usłyszeć głosy przekonujące do założenia odrębnego konta dla firmy. Argumentem przemawiającym za takim rozwiązaniem jest oddzielenie transakcji prywatnych od firmowych, co gwarantuje porządek w rozliczeniach i pozwala zachować poufność osobistych wydatków w razie kontroli skarbowej. Co więcej, założenie konta przeznaczonego dla przedsiębiorców może wiązać się z określonymi profitami - banki bardzo często przewidują odrębne, bardziej korzystne zasady dla tego typu kont dotyczące np. kredytów oraz innych produktów finansowych (o tym w dalszej części artykułu). W tym miejscu należy wspomnieć o możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wszelkich opłat związanych z prowadzeniem firmowego rachunku. Oznacza to, iż jeżeli przedsiębiorca rozlicza swój dochód na podstawie prowadzonej księgi przychodów i rozchodów, po stronie kosztów będzie mógł ująć prowizje, dodatkowe opłaty za przelew, prowadzenie konta i wiele innych, posiadając w tym celu wyłącznie wyciąg z konta.

Uwaga!

Gromadzone na kontach bankowych (zarówno prywatnych, jak i firmowych) odsetki podlegają opodatkowaniu. Od odsetek wpływających na konto osobiste pobierany jest tzw. podatek Belki (zryczałtowany 19-proc. podatek). Natomiast przy koncie firmowym odsetki stanowią tzw. przychód z działalności gospodarczej, w związku z czym są opodatkowane na takich samych zasadach, jak wszystkie inne przychody przedsiębiorcy z tytułu prowadzonej firmy.

Podsumowując - pierwszym obszarem współpracy przedsiębiorcy z bankiem jest prowadzenie podstawowych rozliczeń zarówno z kontrahentami, jak i urzędem skarbowym oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W tym wypadku właściciel firmy może wykorzystywać osobiste konto bankowe (założone jeszcze przed rozpoczęciem prowadzenia działalności) lub założyć rachunek bankowy przeznaczony specjalnie dla firm. Przed podjęciem decyzji warto dokładnie przeanalizować, która z opcji może być bardziej opłacalna, zorientować się w ofertach kont firmowych dostępnych na rynku oraz odwiedzić bank, w którym posiada się już ROR - możliwe, że za posiadanie dwóch rachunków przedsiębiorca będzie mógł liczyć na różnego rodzaju profity.

Możesz ocenić ten artykuł