Poradnik Przedsiębiorcy

Urlop rodzicielski - wszystko co warto wiedzieć

Urlopy związane z rodzicielstwem są jednym z przywilejów, należącym się osobom, którym urodził się potomek lub które zdecydowały się na adopcję czy przyjęcie dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza. W ciągu kilku lat przepisy dotyczące tych urlopów często się zmieniały. Czy kodeks pracy reguluje urlop rodzicielski? Sprawdź!

Urlopy związane z rodzicielstwem

Wśród urlopów zawiązanych z rodzicielstwem wymienić można było:

  • urlop macierzyński lub urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego,

  • dodatkowy urlop macierzyński lub urlop na warunkach dodatkowego urlopu macierzyńskiego,

  • urlop rodzicielski,

  • urlop wychowawczy.

Od 2016 roku w przepisach prawa pracy zostaje usunięty zapis dotyczący jednego z nich, a mianowicie dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jednak zniknie on tylko formalnie, o czym powiemy w dalszej części artykułu.

Kto może skorzystać u urlopu rodzicielskiego?

Urlop rodzicielski wykorzystywany jest z reguły przez matkę dziecka, nie oznacza to jednak, że z takiego uprawnienia nie może skorzystać również ojciec dziecka. Matka po wykorzystaniu obowiązkowych 14 tygodni urlopu macierzyńskiego może zrzec się prawa do niego na rzecz ojca dziecka. Wówczas pozostała część urlopu macierzyńskiego udzielana jest ojcu.

Ważne!

Urlop rodzicielski może być wykorzystywany przez oboje rodziców w tym samym czasie. Warunkiem jednak jest, aby łączny okres nie przekroczył określonego wymiaru tego urlopu.

Nowe przepisy pozwalają na skorzystanie z urlopu rodzicielskiego nie tylko osobom zatrudnionym na podstawie stosunku pracy - od 2 stycznia 2016 roku mogą z niego skorzystać zleceniobiorcy, którzy opłacają składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Jaki jest wymiar urlopu rodzicielskiego?

Jak wcześniej wspomniano, z kodeksu pracy zniknie wpis dotyczący dodatkowego urlopu macierzyńskiego - związane jest to z włączeniem go do urlopu rodzicielskiego.

Od 2016 roku urlop rodzicielski tak, jak urlop macierzyński i urlop na warunkach macierzyńskiego, uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, co dotychczas nie miało znaczenia. Teraz wysokość urlopu rodzicielskiego przedstawia się to następująco:

  • 32 tygodnie może wykorzystać osoba, której urodziło się jedno dziecko,

  • 34 tygodnie wykorzystają rodzice, którym przy jednym porodzie narodziło się dwoje lub więcej dzieci.

Wynika z tego, że płatne urlopy związane z rodzicielstwem nie uległy ani skróceniu ani wydłużeniu - w dalszym ciągu rodzic ma prawo skorzystać minimalnie z 52 tygodni, a maksymalnie z 71 tygodni urlopu przyznanego w celu zajmowania się nowo narodzonym bądź przysposobionym dzieckiem.

Ważne!

Pracownik ma możliwość wykorzystania urlopu rodzicielskiego w częściach. Jednakże muszą być tu spełnione poniższe wymogi:

  • urlop wykorzystany jest nie później niż do ukończenia przez dziecko 6 lat,

  • nie można skorzystać z niego w więcej niż 4 częściach,

  • jedna z części urlopu nie może być krótsza niż 8 tygodni.

Wniosek o urlop rodzicielski

Osoba, która chce skorzystać z urlopu rodzicielskiego, musi o takim fakcie poinformować swojego pracodawcę. Wniosek o udzielenie tego urlopu pracownik powinien dostarczyć pracodawcy w terminie nie dłuższym niż 21 dni po porodzie.

Łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił mu tego urlopu. Co ważne, pracę można podjąć w wymiarze nie wyższym niż połowa etatu. Aby przystąpić do pracy, pracownik musi złożyć stosowny wniosek pracodawcy nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania swoich obowiązków.