Poradnik Przedsiębiorcy

Wykreślenie z rejestru podatników VAT - jakie kroki podjąć?

W wielu branżach podatnicy, mimo że nie muszą być podatnikami VAT czynnymi, dokonują rejestracji. Przeprowadzając kalkulację ceny, często mogą wygrać np. przetarg, ponieważ są czynnymi podatnikami VAT. Ponadto inwestując, mogą odliczyć podatek VAT, co pozwala na duże oszczędności. W artykule zostanie opisane jakie kroki należy podjąć, gdy nastąpiło wykreślenie z rejestru podatników VAT.

Zwolnienie z VAT

Zgodnie z art. 113 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Do wartości sprzedaży, o której mowa powyżej, nie wlicza się również:

  1. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju i sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;

  2. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

– jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych; 

  1. odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

W przypadku, gdy wartość sprzedaży zwolnionej od podatku przekroczy kwotę, o której mowa powyżej, zwolnienie traci moc, począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Rejestracja jako podatnik VAT czynny

W myśl art. 96 ust. 1 ustawy o VAT podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego”, a w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego” – i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Podmioty, które rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni – do aktualizacji tego zgłoszenia w terminach:

  • przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4–41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;

  • przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;

  • przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, z zastrzeżeniem pkt 4;

  • przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.

 

Jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT. 

Wykreślenie z rejestru podatników VAT

W niektórych przypadkach podatnicy mogą zostać wykreśleni z rejestru podatników. Taka sytuacja zachodzi, gdy: 

  • podatnik nie istnieje lub

  • mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub

  • dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, lub

  • podatnik albo jego pełnomocnik nie stawią się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, lub

  • posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1  Ordynacji podatkowej lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej, lub

  • wobec tego podatnika sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej,

  • zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy, lub

  • będąc obowiązanym do złożenia deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, nie złożył takich deklaracji za 3 kolejne miesiące lub takiej deklaracji za kwartał, lub

  • składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży, nabycia towarów lub usług ani importu towarów z kwotami podatku do odliczenia, lub

  • wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, lub

  • prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej

Wykreślenie z rejestru podatników VAT - jak przywrócić status podatnika VAT?

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że podatnik może w dość łatwy sposób utracić status czynnego podatnika podatku VAT. Ustawodawca w takich sytuacjach przewidział możliwość przywrócenia podatnika do rejestru VAT. W wielu przypadkach nie może on już zostać przywrócony jako podatnik podatku VAT. Najczęściej jednak podatnicy są wykreśleni, ponieważ nie składali deklaracji bądź zawiesili działalność gospodarczą

Przykład 1.

Podatnik będący czynnym podatnikiem VAT zawiesił w styczniu prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe spowodowało, że został wykreślony z rejestru. Obecnie chce wznowić działalność. Czy w takim przypadku winien składać ponownie VAT-R?

W takim przypadku nie ma potrzeby składać ponownie VAT-R. Tym samym w takiej sytuacji naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego jako podatnika VAT ze statusem takim, jaki posiadał przed dniem wykreślenia.

Przykład 2.

Podatnik nie składał deklaracji VAT za 3 kolejne miesiące. W związku z tym został wykreślony z rejestru. Czy w tym przypadku należy złożyć ponownie VAT-R?

W analizowanym przypadku podatnik nie będzie musiał składać VAT-R pod warunkiem, że złoży zaległe deklaracje oraz wniosek o przywrócenie.

Naczelnik urzędu skarbowego, na wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1–4 i ust. 9a pkt 2, złożony w terminie 2 miesięcy od dnia wykreślenia z rejestru jako podatnika VAT, przywraca zarejestrowanie podmiotu jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą, a w przypadku nieskładania deklaracji pomimo takiego obowiązku – jeżeli najpóźniej wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie zarejestrowania złoży brakujące deklaracje.

Biorąc pod uwagę powyższe, w wielu przypadkach podatnik nie będzie musiał składać ponownie VAT-R. Należy podkreślić, że obecnie organ podatkowy może zdecydowanie łatwiej wykreślić podatnika z rejestru. Podatnicy winni zawsze sprawdzać, jaki mają status podatkowy.