Poradnik Przedsiębiorcy

Marka sklepu internetowego - jak ją skutecznie chronić?

W dzisiejszych czasach trudno znaleźć osobę, która nie korzystałaby z dobrodziejstwa zakupów przez internet. Sklepy internetowe mają ogromne zalety – umożliwiają zakupy w każdym czasie, z dowolnego miejsca, często oferując ceny atrakcyjniejsze niż te w sklepach stacjonarnych. Działalność w internecie pozwala przedsiębiorcom na zbudowanie atrakcyjnej, rozpoznawalnej marki, która niestety może paść ofiarą bezprawnych nadużyć. Marka sklepu internetowego, w jaki sposób ją chronić?

Czym jest marka sklepu internetowego?

Przedsiębiorcy niezwykle często bagatelizują znaczenie jakie ma marka sklepu internetowego. Przy wyborze nazwy, sloganu czy logo nie zastanawiają się, czy ich pomysł nie przypomina już marki istniejącej na rynku. Takie podejście to błąd. Przepisy obowiązującego prawa chronią marki internetowe w takim samym stopniu, w jakim otaczają ochroną marki tradycyjne. Co więcej, z uwagi na powszechną dostępność informacji marki przedsiębiorstw obecnych w internecie mogą zostać naruszone w niezwykle łatwy sposób. Prowadząc sklep w internecie, przedsiębiorca powinien zadbać nie tylko o oferowany towar, lecz również o zabezpieczenie jego rozpoznawalnej marki – znaku towarowego. Przepis art. 120 ustawy Prawo własności przemysłowej
1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.
2. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy
”.
Znakiem towarowym może być wszystko, co pozwala na zidentyfikowanie towarów oferowanych przez przedsiębiorcę od innych towarów innych przedsiębiorców. Znak towarowy może mieć w zasadzie dowolną formę – może to być na przykład wyraz, rysunek, dźwięk, forma przestrzenna. Znak może mieć charakter słowny, graficzny, przestrzenny lub mieszany (np. znak słowno-graficzny, jak logo sklepu internetowego zawierające w sobie również nazwę sklepu). Najważniejszy wymóg dotyczący znaku towarowego dotyczy jego niepowtarzalności. Znak musi się wyróżniać na tle innych, tak, aby potencjalny odbiorca był w stanie go jednoznacznie zidentyfikować. Jednocześnie, przedsiębiorca nie może zarejestrować „pomysłu” na markę sklepu. W przypadku sklepu internetowego jego znakiem towarowym może być:
- domena – adres witryny;
- nazwa sklepu;
- logo;
- logotyp;
- wygląd strony internetowej (w tym również kompozycja kolorystyczna).
Ochrona marki sklepu internetowego może dotyczyć zarówno znaków towarowych samego sklepu (np. adresu strony www czy nazwy sklepu), jak i oferowanych przez przedsiębiorcę produktów (np. nazwy poszczególnych towarów czy logo używanego przez przedsiębiorcę dla oznaczenia poszczególnych towarów lub ich kategorii).

Przykład 1.

Adam kilka lat temu założył przedsiębiorstwo zajmujące się sprzedażą personalizowanej odzieży oraz personalizowanych akcesoriów dla właścicieli psów. Swoje przedsiębiorstwo Adam prowadzi pod nazwą PawPrint. W ramach tej działalności używa domeny z nazwą sklepu, posługuje się logo z wizerunkiem psiej łapy z wpisaną w ten kształt nazwą sklepu, a także oznacza produkowane przez siebie koszulki nazwą i logiem PawPrintShirtz.

W opisanej sytuacji domena, nazwa sklepu, stworzone na potrzeby sklepu logo, a nawet nazwa i logo oznaczające konkretne artykuły będą stanowiły znaki towarowe i będą podlegały odpowiedniej ochronie.

Literówka w adresie sklepu może narazić na szkody

W tradycyjnym, stacjonarnym sklepie złodziej może ukraść przede wszystkim oferowane przez przedsiębiorcę towary. W przypadku sklepu internetowego dosłowna kradzież towaru jest niemalże niemożliwa, ale za to marka sklepu internetowego może zostać skradziona.

Naruszenie marki sklepu internetowego może nastąpić na wiele rozmaitych sposobów. Nieuczciwy konkurent może na przykład:

  • zarejestrować domenę o łudząco podobnej nazwie (różnica w nazwie może polegać na pojedynczej „literówce” i wykorzystywać nieuwagę potencjalnego konsumenta);

  • skopiować logo lub logotyp sklepu;

  • stworzyć sklep internetowy o identycznym profilu i wyglądzie strony;

  • pozycjonować swoją stronę w internecie poprzez wykorzystanie marki innego sklepu;

  • prowadzić profile w mediach społecznościowych (np. Facebook, Instagram, Twitter) z wykorzystaniem nazwy czy loga innego sklepu;

  • oferować towary oznaczone cudzym znakiem towarowym;

  • działać na szkodę właściciela znaku towarowego, na przykład prowadząc tzw. czarny PR i szkalując jego dobre imię;

  • używać znaku towarowego bez zgody jego właściciela.

Przedsiębiorca powinien chronić markę swojego sklepu internetowego, ale jednocześnie musi uważać, by nie naruszyć marki innego przedsiębiorcy.
Rejestracja przedsiębiorstwa w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) czy Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) nie sprawia, że przedsiębiorca nabywa prawa do posługiwania się „marką”, a podmioty te nie sprawdzają, czy dany znak towarowy został uprzednio zarejestrowany.
Zanim przedsiębiorca stworzy swoją markę, powinien sprawdzić, czy ktoś inny nie posługuje się już zarejestrowanym znakiem towarowym.
Wskazane powyżej przykłady naruszeń nie mają wyczerpującego charakteru. Możliwości naruszenia marki sklepu internetowego są w zasadzie nieograniczone, ale mają jedną cechę wspólną – mogą narazić przedsiębiorcę (właściciela znaku) na niepowetowane straty. Marka sklepu internetowego może utracić swoją renomę bardzo szybko, nawet w kilka tygodni.

Marka sklepu internetowego - monitowanie i rejestracja znaku towarowego

Przedsiębiorca może, a nawet powinien sprawdzać, czy jego konkurenci nie używają w żaden sposób stworzonej przez niego marki poprzez monitorowanie wykorzystania znaku towarowego. Często sami klienci przedsiębiorcy poinformują go o potencjalnym nieuczciwym konkurencie (na przykład wówczas, gdy przez pomyłkę zakupią towar w sklepie o łudząco podobnej nazwie czy wyglądzie), ale uważny przedsiębiorca powinien wyprzedzać te działania. Przedsiębiorca powinien prowadzić nieustanne badanie znaku w celu sprawdzenia, czy żaden nieuczciwy konkurent nie narusza stworzonej przez niego marki – na przykład poprzez sprawdzanie za pomocą wyszukiwarek internetowych czy dostępnych w internecie baz znaków towarowych (na przykład w bazach Register Plus oraz TMview). Z tego względu zazwyczaj samo monitorowanie znaku nie jest wystarczające. Aby wzmocnić ochronę marki sklepu internetowego, przedsiębiorca powinien zarejestrować swój znak towarowy w urzędzie patentowym. Rejestracja znaku towarowego to najważniejsza metoda ochrony marki sklepu internetowego. Przedsiębiorca zyskuje wówczas prawo do zarejestrowanego znaku towarowego, może posługiwać się symbolem ® i skutecznie egzekwować prawa do swojego znaku przed jego bezprawnym naruszeniem. Rejestracja znaku w polskim urzędzie patentowym wymaga złożenia wniosku (w formie tradycyjnej albo poprzez wypełnienie formularza online) oraz uiszczenia opłaty. Procedura rejestracyjna będzie wiązała się zarówno z koniecznością wykazania, że zgłoszony do rejestracji znak spełnia wymogi niezbędne dla znaku towarowego, jak i ze sprawdzeniem, czy nikt inny nie korzysta już z tego samego oznaczenia.

Jeżeli nieuczciwy konkurent naruszy prawa do znaku towarowego przysługujące przedsiębiorcy prowadzącemu sklep internetowy, poszkodowany przedsiębiorca będzie mógł domagać się zaniechania dalszych naruszeń, jak i zapłaty odszkodowania za wyrządzoną szkodę (która obejmuje zarówno rzeczywiste straty, jak i potencjalnie utracone korzyści). Właściciel znaku towarowego może domagać się również określonych działań o charakterze prewencyjnym (np. zniszczenia towarów naruszających zastrzeżony znak).