Poradnik Przedsiębiorcy

Praca zdalna na izolacji jednak niemożliwa!

Przedsiębiorcy zastanawiają się, czy pracownicy odbywający izolację w warunkach domowych mogą pracować zdalnie. Szczególnie jeżeli nie mają objawów i chcą wykonywać swoje obowiązki. Jednak w tej kwestii specjaliści są podzieleni i część z nich uważa, że praca zdalna na izolacji jest niemożliwa.

Informacje o kwarantannie i izolacji na PUE ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma już odpowiednie narzędzia, dzięki którym pozyskuje dane o objęciu osób kwarantanną lub izolacją w warunkach domowych z systemu informatycznego Centrum e-Zdrowia (system EWP). ZUS udostępnia te informacje płatnikom składek na PUE ZUS. Tutaj pojawił się problem. Dzięki temu firmy na bieżąco otrzymują informację o pracownikach, którzy są na kwarantannie lub w izolacji w warunkach domowych, o czym wcześniej nie wszyscy pracownicy informowali pracodawców, skoro mogli i chcieli wykonywać pracę zdalnie.

Kwarantanna a izolacja

W ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi znajdują się definicje tych pojęć. Izolacja jest to odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby. Izolacja w warunkach domowych to odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych, w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, w celu zapobieżenia szerzenia się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Natomiast kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.

Izolacja  dotyczy osób chorych i podejrzanych o chorobę zakaźną, natomiast kwarantanną są objęte osoby zdrowe.

Kwarantanna a praca zdalna

Praca zdalna w trakcie kwarantanny nie budzi kontrowersji. Zgodnie ze stanowiskiem ZUS-u kwarantanna nie jest tożsama ze zwolnieniem lekarskim i oznacza odosobnienie osoby zdrowej. 

Dodatkowo zgodnie z art. 4h ust. 1 Ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (nie została opublikowane jeszcze w dzienniku ustaw) pracownicy poddani obowiązkowej kwarantannie mogą, za zgodą pracodawcy, świadczyć w trybie pracy zdalnej pracę i otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie.

Zatem pracownikowi na kwarantannie pracodawca może zlecić wykonywanie pracy zdalnej. To polecenie nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego, pracownik ma bowiem wybór, czy będzie korzystał z wynagrodzenia/zasiłku chorobowego, czy też wróci do wykonywania obowiązków służbowych.

Wykonywanie pracy zdalnej w czasie kwarantanny wymaga zgody obu stron.

Praca zdalna na izolacji

Izolacja jest czymś innym niż kwarantanna. W izolacji muszą pozostawać pracownicy, którzy otrzymali pozytywny wynik testu na COVID-19. Oznacza to, że są to osoby chore – i tutaj pojawia się pytanie, czy mogą one, tak jak w przypadku osób na kwarantannie, wykonywać pracę w formie zdalnej. Obecnie przepisy nie przewidują analogicznego rozwiązania w zakresie wykonywania pracy zdalnej podczas izolacji. Natomiast zostają nią objęte osoby chore, czyli stan ich zdrowia może w każdej chwili się zmienić, co spowoduje konieczność wypłaty świadczeń chorobowych, których zasadność może być poddana ocenie organu rentowego. Dlatego praca zdalna na izolacji jest obarczona dużym ryzykiem i przez brak podstawy w przepisach zachowanie pracodawcy może zostać uznane za bezprawne. Nawet mimo chęci pracownika, pracodawca nie powinien więc umożliwiać izolowanym pracownikom wykonywanie pracy. 

W tej sprawie wypowiedziało się Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii:

Pracownik, który podlega izolacji – inaczej niż w przypadku osoby przebywającej na kwarantannie – jest osobą chorą, czyli co do zasady niezdolną do wykonywania pracy ze względu na swój stan zdrowia. To oznacza, że w okresie izolacji chory pracownik nie powinien wykonywać pracy. Jeżeli jednak pracownik, który wykonuje pracę zdalną, nie jest objęty świadczeniem z tytułu choroby, może być skierowany do jej wykonywania oraz będzie uprawniony do wynagrodzenia za pracę wykonaną na podstawie art. 80 Kodeksu pracy.
Można oczywiście spotkać się z przeciwnymi poglądami. Opierają się one na założeniu, że bezobjawowe zakażenie nie jest chorobą. W tej sytuacji wystarczy, aby pracownik złożył oświadczenie, że jest zdolny do wykonywania pracy i zobowiąże się do powstrzymania się od jej świadczenia, gdyby jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. 

Praca zdalna na izolacji wymaga uregulowania w przepisach prawa, gdyż należy rozwiać pojawiające się wątpliwości. Na tę chwilę każdy pracodawca powinien być świadomy, że praca zdalna na izolacji a kwarantannie to dwa różne zdarzenia.